باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - محمدرضا برگی، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان اظهار کرد:  با توجه به اتفاقاتی که طی چهل‌ویک روز گذشته رخ داده، بازار سهام از همان لحظات اولیه آغاز جنگ تعطیل شد؛ تصمیمی که بسیار درست و به‌موقع اتخاذ شد و در همان لحظات اولیه نیز اجرا شد. اکنون لازم است موضوع بازگشایی بازار، پس از گذشت این مدت، مورد بررسی قرار گیرد.

او ادامه داد: درخصوص بازگشایی بازار، نکته‌ای که از همان ابتدای بحث باید مطرح شود این است که تا زمانی که اطمینان لازم البته اطمینان نسبی در سطوح عالی تصمیم‌گیری کشور نسبت به این موضوع ایجاد نشود که این درگیری ادامه‌دار نخواهد بود و مجدداً به سرعت تکرار نمی‌شود، بازگشایی بازار می‌تواند تبعات قابل توجهی داشته باشد؛ بنابراین در شرایط فعلی که احتمال وقوع مجدد تنش‌ها، شکنندگی وضعیت و احتمال عدم پایداری آتش‌بس وجود دارد، بازگشایی بازار اقدامی منطقی نیست.

برگی افزود: این موضوع باید در سطح مقامات ارشد کشور مورد بررسی قرار گیرد تا اطمینان نسبی نسبت به ورود کشور به یک دوره آرامش حداقل میان‌مدت حاصل شود. در چنین شرایطی می‌توان برای بازگشایی بازار تصمیم‌گیری کرد. بر این اساس، در وضعیت کنونی کاملاً با بازگشایی بازار مخالفم. باید زمان بگذرد تا به یک نقطه قابل اتکا از آرامش و اطمینان برسیم؛ سپس می‌توان درباره بازگشایی تصمیم گرفت.

او تأکید کرد: ممکن است تا آن زمان رخداد‌های مختلفی اتفاق بیفتد، اما پرسش شما مربوط به نقطه زمانی فعلی است و بر اساس شرایط امروز باید پاسخ داد؛ در این جنگ، تعدادی از شرکت‌های ما دچار آسیب شده‌اند و شدت آسیب‌ها متفاوت است. برخی اطلاعات نیز صرفاً از طریق مصاحبه مدیرعامل‌ها یا رسانه‌های شرکت‌ها منتشر شده که عمدتاً غیررسمی است.

او افزود: شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس و فرابورس باید با توجه به شرایط خاص کشور، ملزم به ارائه افشای رسمی در سامانه کدال باشند. البته تعیین مهلت زمانی برای این اقدام با توجه به ادامه‌دار بودن فضای جنگ، موضوعی است که باید توسط مدیران سازمان بورس مشخص شود.

برگی با اشاره به نقش زنجیره ارزش گفت: سطح آسیب‌ها متفاوت است و به دلیل وجود زنجیره‌های ارزش در تولید، نمی‌توان تنها یک شرکت آسیب‌دیده را در نظر گرفت. ممکن است شرکت‌های بالادستی یا پایین‌دستی نیز دچار مشکل شده باشند؛ بنابراین از نظر من، تمام شرکت‌ها باید در بازه زمانی تعیین‌شده توسط سازمان بورس، افشای دقیق و رسمی درباره تأثیرات جنگ منتشر کنند تا اطلاعات متقارن میان همه سرمایه‌گذاران، خصوصاً سهامداران حقیقی، فراهم شود.

او افزود: شرکت آسیب‌دیده ممکن است مواد اولیه خود را از یک شرکت دیگر خریداری کرده باشد و اگر آسیب شدید باشد، شرکت فروشنده ماده اولیه نیز دچار مشکل جدی می‌شود. ممکن است بازار‌های جایگزین برای فروش وجود داشته باشد، اما این موضوع باید توسط خود شرکت به‌طور دقیق اعلام شود.

برگی ادامه داد: همچنین اگر شرکت آسیب‌دیده محصولی را به شرکت دیگری می‌فروخته، آن شرکت نیز از این پس محصولی دریافت نخواهد کرد و این موضوع می‌تواند به کل زنجیره آسیب بزند؛ بنابراین حتی شرکت‌هایی که آسیب مستقیم ندیده‌اند ولی آسیب غیرمستقیم دیده‌اند نیز باید افشای اطلاعات انجام دهند.

او با اشاره به تجربه‌های گذشته گفت: در جنگ دوازدهم نیز حمایت از بازار و سهامداران از طریق صندوق تثبیت بازار سرمایه انجام شد. تزریق منابع موجب شد طی پنج روز معاملاتی صف‌های فروش تقریباً جمع شود. قطعاً در زمان بازگشایی مجدد بازار نیز چنین تمهیداتی در نظر گرفته خواهد شد.

برگی درباره نحوه بازگشایی بازار گفت: نحوه بازگشایی و تنظیم دامنه نوسان و حجم مبنا از اهمیت بالایی برخوردار است. بازار طی سال‌های گذشته دامنه‌های مثبت و منفی یک، دو، سه، پنج و هفت درصد را تجربه کرده است و اغلب این دامنه‌ها متقارن بوده‌اند. اما انتقادی که وارد است این که فرصت برای افزایش دامنه نوسان وجود داشته ولی کمتر به آن پرداخته شده است.

او گفت: بازار در مقاطعی دامنه مثبت و منفی هفت را نیز تجربه کرده است. در دوره‌ای قرار شد فضای بازار و نحوه بازگشایی شرکت‌های آسیب‌دیده رصد شود، اما این موضوع نیازمند بررسی دقیق است.

این کارشناس افزود: ماهیت بازار سهام، ریسک‌پذیری است. سرمایه‌گذاران، چه حقیقی و چه حقوقی، با علم به ریسک وارد این بازار شده‌اند و ریسک جنگ نیز بخشی از همین ریسک‌هاست. طبیعی است بخشی از کاهش ارزش دارایی‌ها پذیرفته می‌شود؛ اما نباید شرکت‌هایی که سهامشان قرار است بازگشایی شود نادیده گرفته شوند. تصمیم‌گیری باید با اولویت حفظ منافع سهامداران حقیقی باشد.

او در پایان گفت: بازگشایی بازار سهام موضوعی نیست که به‌سادگی و در یکی دو جلسه درباره آن تصمیم‌گیری شود. همه جوانب باید بررسی شود تا شدت آسیب‌ها به حداقل برسد.