باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - در روز‌هایی که ناترازی انرژی به یکی از مسائل اصلی کشور تبدیل شده، این‌بار خورشید قرار است سهم بیشتری در روشن نگه داشتن خانه‌ها و کلاس‌های درس داشته باشد؛ طرحی حمایتی که برق پاک را به بام منازل مددجویان و مدارس کشور می‌رساند و می‌تواند نقطه آغازی برای گسترش نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس در سراسر کشور باشد.

بر اساس پیگیری‌های خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) اعلام کرد یکی از محور‌های اصلی برنامه توسعه نیروگاه‌های مقیاس کوچک، اجرای طرح‌های حمایتی برای اقشار مختلف و نهاد‌های عمومی است.

در همین چارچوب، برنامه تأمین تجهیزات ۲۵ مگاوات نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی برای پنج هزار مددجوی کمیته امداد امام خمینی (ره) در دستور کار قرار گرفته است. همچنین با همکاری وزارت آموزش و پرورش، تأمین تجهیزات ۶۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی برای دوازده هزار مدرسه منتخب در سطح کشور برنامه‌ریزی شده است.

ساتبا اعلام کرده است که در بخش دیگری از این طرح، احداث هزار و ۲۰۰ نیروگاه خورشیدی در مدارس منتخب استان تهران و ۶۰۰ نیروگاه حمایتی در مدارس و مساجد منتخب استان قم دنبال می‌شود. هدف از اجرای این برنامه‌ها توسعه تولید برق تجدیدپذیر در مقیاس محلی، کاهش هزینه‌های انرژی و ایجاد فرصت‌های اقتصادی برای گروه‌های مختلف جامعه عنوان شده است.

کارشناسان حوزه انرژی معتقدند توسعه نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس می‌تواند یکی از راهکار‌های مؤثر برای مدیریت ناترازی برق در کشور باشد. نیروگاه‌های پشت‌بامی علاوه بر اینکه در محل مصرف برق تولید می‌کنند، باعث کاهش تلفات انتقال در شبکه و توزیع متوازن تولید انرژی در نقاط مختلف کشور می‌شوند.

به باور کارشناسان، اجرای چنین طرح‌هایی برای اقشار کم‌درآمد نیز می‌تواند یک منبع درآمد پایدار ایجاد کند. در بسیاری از این پروژه‌ها، برق تولیدی توسط نیروگاه‌های خورشیدی با قرارداد‌های خرید تضمینی به شبکه سراسری فروخته می‌شود و همین موضوع می‌تواند به بهبود وضعیت اقتصادی خانوار‌های تحت پوشش نهاد‌های حمایتی کمک کند.

از سوی دیگر، تجهیز مدارس به نیروگاه‌های خورشیدی تنها یک اقدام اقتصادی نیست و جنبه آموزشی مهمی نیز دارد. کارشناسان می‌گویند حضور سامانه‌های تولید برق خورشیدی در محیط مدارس می‌تواند دانش‌آموزان را به‌صورت عملی با مفاهیم انرژی‌های تجدیدپذیر، صرفه‌جویی در مصرف انرژی و حفاظت از محیط زیست آشنا کند و در بلندمدت فرهنگ استفاده از انرژی پاک را در جامعه تقویت کند.

برخی کارشناسان نیز بر این باورند که توسعه نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس می‌تواند به افزایش تاب‌آوری شبکه برق کمک کند؛ زیرا پراکندگی جغرافیایی این نیروگاه‌ها باعث می‌شود در صورت بروز اختلال در بخشی از شبکه، تأمین برق در سایر نقاط با پایداری بیشتری ادامه یابد. همچنین استفاده از ظرفیت بام ساختمان‌ها برای تولید انرژی، نیاز به احداث نیروگاه‌های بزرگ و اشغال زمین‌های وسیع را تا حدی کاهش می‌دهد.

به اعتقاد کارشناسان حوزه انرژی، اگر این طرح‌ها با حمایت‌های مالی، تسهیلات بانکی مناسب و تسهیل فرآیند اتصال به شبکه همراه شود، می‌تواند به الگویی برای توسعه گسترده نیروگاه‌های خورشیدی خانگی در کشور تبدیل شود و سهم انرژی‌های تجدیدپذیر را در سبد تولید برق ایران افزایش دهد.