باشگاه خبرنگاران جوان؛ مژده عینی - درختان نخل با قامت بلند و برگ‌هایی که با وزش باد همچون مو‌های پریشان به چپ و راست حرکت می‌کنند، اکنون شروع به گلدهی کرده و عملیات گرده افشانی آن‌ها در حال انجام  است.

گرده افشانی نخلستان‌ها از مهم‌ترین فعالیت‌های تخصصی برای تولید خرمای مرغوب و اقتصادی است و نقش مهمی در افزایش تولید و کیفیت محصول دارد.

کازرون، جهرم، قیروکارزین و داراب از جمله تولیدکنندگان خرما در استان فارس هستند که گرده افشانی نخیلات در آن‌ها در حال انجام است.

گرده افشانی نخلستان‌ها در کازرون 

فرهمند آقایی مدیر جهاد کشاورزی شهرستان کازرون نیز گفت: گرده افشانی نخلستان‌ها از مهم‌ترین فعالیت‌های تخصصی برای تولید خرمای مرغوب و اقتصادی بوده و نقش مهمی در افزایش تولید و کیفیت محصول خرما دارد و تا کنون نیمی از نخلستان‌های شهرستان گرده افشانی شده است.

او با بیان اینکه دمای هوا، زمان مناسب گرده افشانی، نوع و میزان دانه گرده مصرفی از عوامل موثر در یک گرده افشانی موفق است، افزود: این عملیات تا اواخر فروردین ماه در شهرستان ادامه خواهد داشت.

آقایی بیان کرد: شهرستان کازرون با سطحی حدود ۷ هزار و ۵۶۰ هکتار باغات نخیلات از قطب‌های مهم تولید خرما در استان به شمار می‌رود و مهم‌ترین ارقام تولیدی شهرستان کازرون کبکاب و زاهدی است و نیز برخی ارقام تجاری از جمله مجول در حال توسعه هستند.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان کازرون تصریح کرد: گرده افشانی، عملیات بسیار مهمی است که باید توسط افرادی مسلط به عملیات گرده افشانی و ماهر صورت پذیرد.

او گفت: توصیه می‌شود در روز‌هایی که احتمال بارندگی وجود دارد، گرده افشانی انجام نشده و به روز دیگری موکول شود، چون عمل گرده افشانی موفق نخواهد بود و ممکن است باغدار مجبور به تکرار عملیات شود.

گرده افشانی نخلیلات در جهرم 

قناعتیان مدیر جهاد کشاورزی جهرم اظهار کرد: از مجموع مساحت باغ‌های جهرم، در حال حاضر بیش از ۸ هزار هکتار را نخیلات دربر می‌گیرد و هر سال نخلداران جهرمی بیش از ۷۰ هزار تن خرما از سطح این نخلستان‌ها برداشت می‌کنند.

او با اشاره به شروع به گلدهی درختان نخل و عملیات گرده افشانی در این شهرستان، تصریح کرد: این عملیات تا اواسط اردیبهشت ماه ادامه دارد.

قناعتیان افزود: لقاح مصنوعی نخل‌ها توسط افرادی که به آن «ماهر» گفته می‌شود انجام و ماهران پس از باز شدن طارونه نخل، گرده و خوشه طارونه نخل نر را در کنار خوشه‌های طارونه نخل ماده قرار داده و اقدام به لقاح مصنوعی می‌کنند.

او ادامه داد: این کار با ظرافت خاص خود انجام می‌شود و در صورت توجه نداشتن به اصول گرده‌افشانی، درخت نخل قادر به ثمردهی مناسب نبوده و خرمای حاصله غیرقابل استفاده می‌شود.

مدیر جهاد کشاورزی جهرم گفت: درخت خرما ارقام متفاوتی دارد و خرمای شاهانی یکی از ارقام مهم و مرغوب در استان فارس و دومین رقم عمده خرمای تولیدی کشور است. ارقام دیگری از خرما همچون زاهدی، کبکاب، خاسویی، مضافتی، پیارم، الوان و مجول نیز در جهرم تولید می‌شود.

قناعتیان توسعه کشت ارقام تجاری نخل نظیر پیارم و حفظ ارقام بومی نظیر شاهانی را از اولویت‌های مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان برشمرد و بر لزوم حمایت از تولیدکنندگان خرمای شهرستان تأکید کرد.

این مقام مسئول با اشاره به اختصاص رتبه نخست تولید خرمای شاهانی کشور به شهرستان جهرم، اضافه کرد: با توجه به خشکسالی‌های اخیر و تغییرات اقلیمی، اصلاح الگوی کشت، کاشت درختان مقاوم و کم آب بر مانند نخیلات توصیه می‌شود.

عملیات گرده افشانی درختان نخل در قیروکارزین

 مدیر جهاد کشاورزی شهرستان قیروکارزین با اشاره به عملیات گرده افشانی در بالغ بر ۱۰ هزار هکتار از نخیلات این شهرستان، اظهار کرد: این عملیات تا اواخر فروردین ماه ادامه دارد.

محمد حیدری افزود: گرده افشانی از مهم‌ترین و حساس‌ترین عملیات در به ثمر نشاندن میوه خرما است ورابطه مستقیم و بسیار مهمی هم در تولید میوه و هم در بهبود کمیت و کیفیت دارد. او ادامه داد: درخت خرما گیاهی دو پایه است و گل‌های نر و ماده آن به صورت جداگانه روی پایه‌های متفاوت تولید می‌شود معمولاً پس از ظهور اسپات‌های نر و ماده با آغاز شکافتن اسپات‌های ماده عملیات گرده افشانی آغاز می‌شود.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان قیروکارزین اضافه کرد: گرده افشانی نخل از طرق مختلف انجام می‌شود که مطمئن‌ترین آن توسط انسان انجام می‌شود، زنبور عسل و باد از دیگر راه‌های انتقال گرده به شمار می‌رود که میزان نتیجه بخشی آن به مراتب کمتر از روش اول است.

او ادامه داد: در این روش عملیات اسپات گل نر از درختان نر جدا و توسط فردی به نام ماهر که در زبان محلی (مهر) نامیده می‌شود با رفتن به بالای درخت نخل با وسیله‌ای که در گویش محلی به نام پروند معروف است با قراردادن خوشچه گل نر در گل آذین ماده و بستن آن و همچنین گرده افشانی تکمیلی بوسیله کیسه نخی که از گرده گل نر پر شده انجام می‌شود.

حیدری افزود: از ۱۰ هزار هکتار باغات نخل پیش بینی می‌شود بیش از ۱۵۰ هزار تن خرما برداشت شود که خرمای زاهدی سهم عمده‌ای از این برداشت را به خود اختصاص داده است.

 او بیان کرد: ارقام دیگری نظیر خاصویی، هلیله، شاهانی، کبکاب، تورز و الوان در این شهرستان وجود دارد که نقش کمتری در تولید دارند و در سال‌های اخیر کاشت گونه‌های دیگری نظیر پیارم و مجول در دستور کار قرار گرفته است.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان قیروکارزین اضافه کرد: زمان برداشت، تاجرانی از کشور‌های پاکستان، افغانستان و دیگر همسایگان وارد این شهرستان می‌شوند که رونق زیادی به بازار کار، اقتصاد و میعشت مردم داده است.

گرده افشانی نخیلات در داراب 

حبیب اله فتحی مدیر جهاد کشاورزی داراب نیز با اشاره به عملیات گرده افشانی نخیلات در سطح ۳ هزار و ۲۰۰ هکتار از نخلستان‌های این شهرستان، اظهار کرد: این عملیات تا اوایل اردیبهشت ماه ادامه دارد.

او اضافه کرد: از مجموع باغ‌های نخیلات شهرستان، ۲ هزار و ۴۲۵ هکتار بارور و ۸۴۰ هکتار غیربارور است.

مدیر جهاد کشاورزی داراب ادامه داد: از مهم‌ترین ارقام خرما در این شهرستان می‌توان به ارقام شاهانی، خاصویی، پیارم، گنتار و زاهدی اشاره کرد.

فتحی افزود: در شهرستان داراب گرده افشانی نخیلات به صورت سنتی و دستی انجام می‌شود و معمولا به شکل قرار دادن خوشه گل نر در گل آذین ماده صورت می‌پذیرد تا درخت بارور شود.

این مقام مسئول تصریح کرد: بهترین زمان برای گرده افشانی موقعی است که هوا گرم است و باد نمی‌وزد.

لازم به ذکر است بیش از ۸۰ درصد نخلستان‌های شهرستان داراب در بخش فورگ قرار دارد.