باشگاه خبرنگاران جوان - منابع خبری دیروز شنبه از آسیب دیدن یک فروند هواپیمای پیشرفتهٔ E۳ سنتری (آواکس) نیروی هوایی آمریکا که به چشم آسمان معروف است در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی خبر دادند. 

بر اساس گزارش‌های اولیه، این هواپیما که یکی از ارزشمندترین و کمیاب‌ترین دارایی‌های راهبردی آمریکا محسوب می‌شود، در حالی که روی زمین پارک بوده توسط ایران هدف قرار گرفته و آسیب دیده است. تحلیل‌گران مسائل نظامی اهمیت این رویداد را فراتر از یک حملهٔ معمولی می‌دانند، زیرا ناوگان E۳ سنتری آمریکا به شدت رو به کاهش است و جایگزینی برای آن در حال تولید نیست.

شمار این هواپیما‌ها در کل نیروی هوایی آمریکا اکنون به کم‌تر از ۲۰ فروند می‌رسد که شش فروند از آن اسفندماه سال قبل و در پی بالاگرفتن تنش بین ایران و آمریکا به منتطقه اعزم شدند؛ جالب اینجاست طبق اعلام مقامات پنتاگون برنامه‌های جایگزینی این پرنده جاسوسی پیش از سال ۲۰۲۸ به بهره‌برداری نخواهد رسید.

به همین دلیل، از دست رفتن یا آسیب‌دیدن حتی یک فروند از این هواپیماها، ضربه‌ای جبران‌ناپذیر به توانایی فرماندهی و کنترل هوایی آمریکا در منطقه وارد می‌کند. E۳ سنتری صرفاً یک هواپیمای شناسایی نیست، بلکه هستهٔ مرکزی فرماندهی نبرد‌های هوایی به شمار می‌رود.

هواپیمای آواکس E-۳ Sentry به عنوان یک ایستگاه رادار هوابرد شناخته می‌شود؛ آواکس دارای یک رادار چرخان بزرگ است که درون یک گنبد بسته، نصب شده و در قسمت عقب بدنه هواپیما قرار دارد. این رادار بردی بیش از ۳۷۵.۵ کیلومتر دارد و این هواپیما را قادر می‌سازد تا حرکات هوایی و دریایی دشمن و خودی را در منطقه وسیعی از میدان نبرد ردیابی کند.

این هواپیما با رادار پیشرفتهٔ خود، تهدیدات را رصد کرده، جنگنده‌ها را هدایت می‌کند و هماهنگ‌کنندهٔ اصلی عملیات هوایی پیچیده در منطقه است. آسیب به این دارایی استراتژیک، توان عملیاتی آمریکا در مدیریت آسمان منطقه را با اختلال مواجه خواهد کرد.

قابلیت‌های راداری مزایای ویژه‌ای برای شناسایی و ردیابی تهدیدات در ارتفاع پایین، از جمله پهپاد‌ها و موشک‌های کروز یعنی دو سلاح تهاجمی که ایران سرمایه‌گذاری زیادی روی آن‌ها کرده است ارائه می‌دهد.

با این حال، آواکس E-۳ Sentry بیش از یک رادار است؛ این سامانه دارای حسگر‌های دیگر و یک مجموعه ارتباطی پیشرفته است که آن را به عنوان یک مرکز کلیدی مدیریت نبرد در طول عملیات قرار می‌دهد.

مهم‌ترین مأموریت‌های این هواپیما شامل کشف و ردیابی هواپیما‌ها و اهداف دشمن از فاصله دور، کنترل و هدایت جنگنده‌ها در نبرد، مدیریت عملیات هوایی در جنگ، ایجاد ارتباط بین نیرو‌های هوایی، زمینی و دریایی است.

مشهورترین بخش این هواپیما، بشقاب بزرگ روی بدنه است که مشخصات آن به شرح ذیل است
قطر: حدود ۹ متر
قابلیت چرخش ۳۶۰ درجه
پوشش راداری تا بیش از ۲۵۰ مایل (۴۰۰ کیلومتر یا بیشتر)
این رادار می‌تواند همزمان ده‌ها یا صد‌ها هدف را شناسایی و دنبال کند.

آمریکا و رژیم صهیونیستی این روزها زیر آتش بسیار هدفمند سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش جمهوری اسلامی ایران قرار دارند؛ ضرباتی که همراه با اعنجام عملیات اظ طرف حزب‌الله قهرمان لبنان، مقاومت اسلامی در عراق و در یکی دو روز اخیر با حملات انصارالله یمن همراه شده است. امروز اعضای محور مقاومت در یک جبهه در مقابل جنایتکاران تاریخ ایستاده‌اند و مبارزه می‌کنند.

امروز حملات حساب‌شده موشکی به سمت اراضی اشغالی و پایگاه‌های آمریکایی در منطقه به این صورت است که بیشتر تمرکز بر روی سامانه‌های راداری است که اکثرا هم موفق بوده؛ گواه این این ادعا هم عبور موفق بدون دردسر موشک‌ها از سامانه‌های پدافندی است که یکی پس از دیگری به اهداف مورد نظر اصابت می‌کنند.