باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - امیر عباس باقری کارشناس بازار سرمایه در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت:  بازار سهام ایران در سال ۱۴۰۴ یکی از متفاوت‌ترین و در عین حال قابل‌تأمل‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشت. تا حدود دو هفته پیش از آغاز جنگ بازار سرمایه شرایط نسبتاً مطلوبی را تجربه می‌کرد. جریان معاملات از ثبات نسبی برخوردار بود، سطح تقاضا در بسیاری از صنایع قابل قبول ارزیابی می‌شد و امیدواری‌هایی نسبت به تداوم روند صعودی در میان فعالان بازار شکل گرفته بود. هرچند برخی ریسک‌های سیاسی همچنان در فضای کلی اقتصاد وجود داشت، اما بازار توانسته بود تا حد زیادی این ریسک‌ها را در قیمت‌ها لحاظ کند و مسیر خود را ادامه دهد.

این کارشناس بازار سرمایه می‌گوید: با آغاز جنگ، طبیعتاً نخستین واکنش، توقف فعالیت بازار و تعطیلی معاملات بود؛ تصمیمی که با هدف کنترل هیجانات و جلوگیری از بروز رفتار‌های غیرمنطقی اتخاذ شد. با این حال، نگاهی کلان به عملکرد بازار سرمایه در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که این سال، با وجود شرایط خاص و حتی بی‌سابقه از منظر وقوع دو درگیری نظامی در یک بازه زمانی نسبتاً کوتاه، در مجموع سالی قابل قبول برای بورس ایران به شمار می‌رود. کمتر دوره‌ای در تاریخ اقتصادی کشور را می‌توان یافت که بازار سرمایه در بستر چنین سطحی از ریسک‌های ژئوپلیتیک، همچنان بتواند عملکردی مثبت از خود به جا بگذارد. 

 باقری بیان کرد: در واقع، بازار سهام ایران موفق شد روندی را که از سال ۱۳۹۶ آغاز کرده بود، با فراز و نشیب‌هایی ادامه دهد و در نهایت سال ۱۴۰۴ را با بازدهی مثبت به پایان برساند. بر اساس برآوردها، شاخص کل بورس در این سال رشدی در حدود ۴۳ درصد را تجربه کرده است؛ رقمی که در مقایسه با بسیاری از دوره‌های گذشته، نشان‌دهنده عملکردی نسبتاً مطلوب و قابل دفاع است. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که چنین رشدی در شرایطی به دست آمده که اقتصاد کشور با محدودیت‌های مختلفی از جمله تحریم‌ها، نوسانات ارزی و در نهایت تنش‌های نظامی مواجه بوده است

او افزود: با این حال، پرسش اساسی برای فعالان بازار این است که آیا این روند در سال آینده نیز تداوم خواهد داشت یا خیر؟ پاسخ به این پرسش، بیش از هر چیز به چگونگی پایان جنگ و تحولات پس از آن وابسته است. در سناریوی خوش‌بینانه، اگر ایران بتواند از این درگیری‌ها با دستاورد‌های قابل توجه خارج شود و به‌دنبال آن، شاهد کاهش یا رفع تحریم‌های اقتصادی باشیم، می‌توان انتظار داشت که بازار سرمایه وارد یکی از بهترین دوره‌های خود در سال‌های اخیر شود. در چنین شرایطی، افزایش تعاملات اقتصادی، بهبود چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها و ورود نقدینگی جدید به بازار، می‌تواند زمینه‌ساز یک رونق قابل توجه در بورس باشد. حتی این احتمال وجود دارد که در این سناریو، سال ۱۴۰۵ به‌عنوان «سال بورس» در مقایسه با سایر بازار‌های موازی مطرح شود.

این کارشناس بازار سرمایه بیان کرد: در مقابل، سناریوی بدبینانه نیز باید به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد. اگر پایان جنگ با ابهامات همراه باشد یا ایران نتواند به‌طور مطلوب از این شرایط عبور کند، بازار سرمایه احتمالاً با دوره‌ای از رکود مواجه خواهد شد. تداوم تحریم‌ها، محدودیت در مبادلات اقتصادی و کاهش سطح سرمایه‌گذاری می‌تواند چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها را تضعیف کرده و در نتیجه، جذابیت بازار سهام را کاهش دهد. در چنین شرایطی، با توجه به وضعیت نه‌چندان مطلوب برخی متغیر‌های کلان اقتصادی، این احتمال وجود دارد که بازار سرمایه از سایر بازار‌های موازی نیز عقب بماند.

او افزود: در مجموع، می‌توان گفت که عملکرد مثبت بورس در سال ۱۴۰۴، علی‌رغم تمامی چالش‌ها، نشان‌دهنده ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های این بازار است. با این حال، تداوم این روند در سال‌های آتی، بیش از هر زمان دیگری به متغیر‌های کلان سیاسی و اقتصادی وابسته شده است. آینده بازار سهام در گرو نحوه پایان این بحران و تصمیماتی است که پس از آن در سطح کلان اتخاذ خواهد شد؛ تصمیماتی که می‌توانند مسیر بازار را به سمت رونق یا رکود هدایت کنند.