باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - محققان دریافته‌اند که تزریق‌های کاهش وزن ممکن است یک مزیت غیرمنتظره اضافی داشته باشند: کمک به برخی از بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته برای افزایش طول عمر، به ویژه آنهایی که تومور‌های بدخیم آنها به مغز گسترش یافته است.

این داروها، مانند وِگووی و اُزِمپیک، متعلق به خانواده‌ای به نام آگونیست‌های گیرنده GLP-۱ هستند، دسته‌ای از دارو‌ها که در ابتدا برای درمان دیابت نوع ۲ طراحی شده بودند. با این حال، آنها در سال‌های اخیر توجه بین‌المللی را به خود جلب کرده‌اند، زیرا به طور قابل توجهی به کاهش وزن نیز کمک می‌کنند.

مطالعه جدید ادعا نمی‌کند که این تزریق‌ها به طور مستقیم سرطان را درمان می‌کنند، اما به یک مزیت غیرمستقیم، اما مهم اشاره می‌کند: بیمارانی که متاستاز مغزی دارند و دیابت نیز دارند، هنگام استفاده از این دارو‌ها عمر طولانی‌تری دارند.

این مطالعه بر متاستاز مغزی متمرکز بود، وضعیتی که در آن سلول‌های سرطانی از اندام‌های دیگر مانند ریه‌ها، سینه یا پوست به مغز گسترش می‌یابند و تومور‌های جدیدی تشکیل می‌دهند. این معمولاً به این معنی است که سرطان به مرحله پیشرفته و تهاجمی رسیده است و هرگونه پیشرفت درمانی در این زمینه بسیار قابل توجه است.

مشکل این است که بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته از دیابت نیز رنج می‌برند. قند خون بالا باعث التهاب مزمن و تضعیف رگ‌های خونی می‌شود و مدیریت بیماری اولیه را دشوارتر می‌کند. حتی درمان‌های کمکی پیچیده‌تر مانند استروئید‌ها که برای کاهش تورم مغز تجویز می‌شوند، می‌توانند سطح قند خون را بیشتر افزایش دهند. این امر یک چرخه معیوب در مسیر درمان ایجاد می‌کند.

این مطالعه که در JAMA Network Open منتشر شده است، بر یک پایگاه داده پزشکی عظیم شامل ۱۵۱ بیمارستان و سیستم مراقبت‌های بهداشتی در سراسر جهان متکی بود.

محققان بر روی بیمارانی که به طور همزمان از سه بیماری رنج می‌برند تمرکز کردند: سرطان، دیابت نوع ۲ و متاستاز‌های مغزی. داده‌ها شامل بیمارانی بود که بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ تحت نظر بودند. تیم تحقیقاتی ۸۵۰ بیمار را که از آگونیست‌های GLP-۱ استفاده می‌کردند با ۸۵۰ بیمار دیگر که از نظر تمام شرایط سلامتی یکسان بودند، اما از آگونیست‌های GLP-۱ استفاده نمی‌کردند، با در نظر گرفتن عواملی مانند سن، جنس، نوع سرطان و سایر درمان‌ها مقایسه کردند.

نتیجه قابل توجه بود: بیمارانی که از آگونیست‌های GLP-۱ استفاده می‌کردند، در طول دوره سه ساله مطالعه، ۳۷ درصد خطر مرگ کمتری داشتند. این یافته در چندین نوع سرطان عمده، از جمله سرطان ریه، سرطان سینه و ملانوما، تکرار شد و در نتیجه اعتبار این مشاهده پزشکی را تقویت کرد.

در مورد مکانیسم بالقوه این مزیت، محققان به دو دلیل احتمالی اشاره می‌کنند. دلیل اول، اثر غیرمستقیم شامل بهبود دیابت است که منجر به سلامت بهتر می‌شود و به بیماران کمک می‌کند تا سایر درمان‌ها مانند شیمی‌درمانی و پرتودرمانی را تحمل کنند. دلیل دوم، تأثیر مستقیم بر مغز است، زیرا دانشمندان کشف کردند که گیرنده‌های GLP-۱ در بافت مغز وجود دارند و در محافظت از سلول‌های عصبی، کاهش التهاب و حفظ سد محافظتی که از رسیدن مواد مضر به مغز جلوگیری می‌کند، نقش دارند.

با این حال، این مطالعه حاوی نکات مهمی است که نباید نادیده گرفته شود. این صرفاً یک مشاهده پزشکی است و یک کارآزمایی بالینی کنترل‌شده نیست و این مزایا فقط در بیماران دیابتی مشاهده شده است، نه در همه بیماران سرطانی. علاوه بر این، این تزریق‌ها نمی‌توانند جایگزین درمان‌های سنتی سرطان مانند جراحی، پرتودرمانی و شیمی‌درمانی شوند و عوارض جانبی بالقوه‌ای مانند حالت تهوع و استفراغ دارند.

این یافته‌ها، زمینه‌ی امیدوارکننده‌ای از تحقیقات در مورد رابطه‌ی بین سرطان، متابولیسم و ​​سلامت مغز را فراهم می‌کند، اما هنوز برای توصیه‌ی این تزریقات به بیماران سرطانی به طور کلی خیلی زود است. هرگونه تصمیمی برای استفاده از آنها باید با هماهنگی کامل بین تیم‌های انکولوژی و دیابت گرفته شود و نه بر اساس یک مطالعه‌ی واحد.

منبع: ایندیپندنت