باشگاه خبرنگاران جوان - فاطمه رحیمی، عضو هیئت علمی گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به اینکه در شرایط بحرانی و جنگی، سالمندان مبتلا به زوال عقل و آلزایمر با چالش‌های مضاعفی روبرو هستند که مدیریت آن‌ها نیازمند توجه ویژه است، نکات کلیدی زیر را بیان کرد.

 رحیمی اظهار کرد: یکی از مشکلات شایع در افراد مبتلا به زوال عقل، گیجی شبانه یا سندرم غروب است که با نزدیک شدن به غروب آفتاب، سردرگمی، اضطراب، پرخاشگری و بی‌قراری در آن‌ها افزایش می‌یابد. این پدیده ناشی از آسیب‌های مغزی و برهم خوردن ساعت بیولوژیک بدن است. در شرایط جنگی، اختلال در الگوهای خواب و بیداری به دلیل صداهای بلند، استرس محیطی و جابجایی‌های مکرر، این حالت را به شدت تشدید می‌کند.

رحیمی تصریح کرد: تجمع افراد در فضاهای کوچک، جابجایی‌های مکرر و رفت و آمد افراد غریبه، احساس حریم شخصی و استقلال سالمندان را خدشه‌دار می‌کند که این خود منجر به افزایش اضطراب، سردرگمی و پرخاشگری آن‌ها می‌شود. تلاش برای ایجاد فضایی امن و شخصی، حتی در شرایط سخت، امری ضروری است.

نورپردازی نامناسب، نور کم یا زیاد، و حتی سایه‌های ایجاد شده در محیط، می‌تواند بی‌قراری سالمندان را افزایش دهد. نور طبیعی ملایم و استفاده از رنگ‌های آرامش‌بخش مانند آبی و لیمویی به جای رنگ‌های تحریک‌کننده، در کاهش این علائم موثر است.

وی در ادامه اضافه کرد: تغییر ناگهانی محیط، به خصوص محیط استراحت، برای این افراد بسیار آزاردهنده است. در صورت لزوم به جابجایی، باید سعی شود حس آشنا بودن محیط حفظ شود. حضور افراد آشنا، کنترل سر و صدا و اطمینان دادن به حضور مراقبین، می‌تواند اضطراب ناشی از ناآشنایی محیط را کاهش دهد.

با وجود استرس‌های موجود، نباید از نیازهای اولیه سالمندان مانند تغذیه، مایعات کافی، بهداشت فردی و پیشگیری از یبوست غافل شد. همچنین، بررسی وضعیت جسمانی برای پیشگیری از زخم‌های فشاری در سالمندان بستری، حیاتی است.

رحیمی بیان کرد که : اکیداً توصیه می‌شود بدون مشورت پزشک، در دوز یا نوع داروهای مربوط به حافظه، شناخت، یا مسائل جسمی و روانی سالمندان تغییری ایجاد نشود، زیرا این امر می‌تواند علائم را تشدید کند.

همچنین اضافه کرد: اختصاص بخشی از فضا به عنوان "فضای شخصی سالمند"، قرار دادن وسایل آشنا و آرامش‌بخش در آن (مانند پتو، قرآن، جانماز)، و حفظ ثبات نسبی در این فضا، به سالمند کمک می‌کند تا حس تعلق و امنیت بیشتری داشته باشد.

در نهایت، مدیریت بیماران مبتلا به آلزایمر در دوران بحران نیازمند توجه دقیق به عوامل محیطی، عاطفی و جسمی است. حفظ آرامش، ثبات مراقبت، نور مناسب، کاهش محرک‌های اضطراب‌آور و ایجاد حس آشنایی در محیط از مهم‌ترین اصولی هستند که دکتر فاطمه رحیمی برای کاهش اضطراب و سردرگمی این بیماران توصیه کرد.