باشگاه خبرنگاران جوان - تحلیلگران بازار انرژی هشدار میدهند که میانگین قیمت بنزین در ایالات متحده احتمالاً روز دوشنبه برای نخستین بار در بیش از سه ماه گذشته از مرز ۳ دلار در هر گالن عبور خواهد کرد؛ افزایشی که در پی ماجراجویی نظامی واشنگتن علیه ایران و اختلال در جریان طبیعی عرضه جهانی نفت رخ داده است. به گفته کارشناسان، تصمیم کاخ سفید برای تشدید تنشها در منطقهای که شریان حیاتی انرژی جهان محسوب میشود، اکنون مستقیماً هزینه خود را به مصرفکنندگان آمریکایی تحمیل میکند.
این جهش قیمتی میتواند به چالشی جدی برای دونالد ترامپ و حزب جمهوریخواه در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر تبدیل شود؛ انتخاباتی که در آن، مسئله تورم و افزایش هزینههای زندگی یکی از دغدغههای اصلی رأیدهندگان است. ترامپ از زمان بازگشت به قدرت بارها مدعی کاهش قیمت سوخت شده بود، اما روندهای بازار نشان میدهد سیاستهای تنشزا و رویکرد تقابلی او، نتیجهای معکوس به همراه داشته است.
پاتریک دیهان، تحلیلگر شرکت ردیابی قیمتهای خردهفروشی GasBuddy، اعلام کرده است که میانگین قیمت بنزین ممکن است برای نخستین بار در سال جاری از سطح ۳ دلار عبور کند. دادههای GasBuddy نشان میدهد آخرین بار در نوامبر ۲۰۲۵ قیمتها در سراسر آمریکا بالاتر از این سطح قرار داشت و در فوریه گذشته به ۲.۸۵ دلار کاهش یافته بود.
دیهان پس از حملات اخیر در یادداشتی نوشت: «نفت نخست واکنش نشان میدهد و سپس بنزین با فاصله زمانی به دنبال آن حرکت میکند.» این ارزیابی بیانگر آن است که تبعات تصمیمات ژئوپلیتیکی واشنگتن، به تدریج، اما مستمر، بر بازار داخلی آمریکا اثر میگذارد.
ایران که یکی از بازیگران کلیدی بازار انرژی جهان به شمار میرود، اعلام کرده است در پی حملات هوایی آمریکا و اسرائیل که به شهادت رهبر این کشور انجامید، اقدام به بستن تنگه هرمز کرده است؛ گذرگاهی راهبردی که حدود یکپنجم نفت جهان از طریق آن جابهجا میشود. این تنگه همواره بهعنوان نقطهای حساس در معادلات انرژی شناخته شده و هرگونه بیثباتی در آن، بازارهای جهانی را به سرعت ملتهب میکند.
گزارشها حاکی است دستکم سه نفتکش در منطقه آسیب دیدهاند و برخی شرکتهای بزرگ کشتیرانی اعلام کردهاند که برای جلوگیری از خطرات احتمالی، مسیرهای جایگزین را در پیش خواهند گرفت. کارشناسان معتقدند اگر تنشها کاهش نیابد، زنجیره تأمین جهانی انرژی با فشارهای بیشتری مواجه خواهد شد.
در همین حال، قیمت نفت خام برنت با جهشی ۱۰ درصدی به حدود ۸۰ دلار در هر بشکه رسیده و برخی تحلیلگران احتمال افزایش آن تا سطح ۱۰۰ دلار را نیز مطرح کردهاند. این افزایش ناگهانی، بازتابی از نگرانی بازارها نسبت به تداوم تنش و اختلال در صادرات نفت منطقه است.
باب مکنالی، رئیس شرکت مشاوره انرژی Rapidan Energy Group، اذعان کرده است که به نظر میرسد کاخ سفید با آگاهی کامل از پیامدهای سیاسی افزایش قیمتها، همچنان بر مسیر تقابلی خود اصرار دارد. به گفته او، تمرکز دولت آمریکا احتمالاً بر کاهش مدت زمانی خواهد بود که ایران بتواند جریان انرژی از طریق تنگه هرمز را مدیریت کند؛ رویکردی که نشان میدهد واشنگتن بیش از آنکه به ثبات بازار بیندیشد، در پی پیشبرد اهداف ژئوپلیتیکی خود است.
مکنالی همچنین اشاره کرده که دولت آمریکا ممکن است برای مهار تبعات داخلی، به آزادسازی بخشی از ذخایر استراتژیک نفت روی آورد. اقدامی که پیشتر نیز در دوران ریاستجمهوری جو بایدن و پس از جنگ اوکراین انجام شد و با انتقاد شدید جمهوریخواهان ــ از جمله ترامپ ــ مواجه بود. اکنون همان ابزاری که زمانی مورد حمله سیاسی قرار میگرفت، میتواند به تنها راهکار فوری برای مهار بحران تبدیل شود.
کاخ سفید تاکنون در برابر درخواستها برای اظهارنظر رسمی سکوت کرده است.
در کنار تحولات ژئوپلیتیکی، عوامل فصلی نیز بر بازار فشار وارد میکند. دیهان توضیح داده است که پالایشگاههای آمریکایی طی هفتههای اخیر به تولید سوخت تابستانی ــ که به دلیل الزامات زیستمحیطی گرانتر است ــ روی آوردهاند. همچنین با آغاز فصل سفرهای تابستانی، تقاضای بنزین به طور سنتی افزایش مییابد.
تام کلوزا، از مشاوران ارشد صنعت سوخت، اظهار داشت که حتی پیش از تشدید تنشها نیز انتظار میرفت قیمت بنزین به محدوده ۳.۱۰ تا ۳.۲۵ دلار برسد، اما تحولات ۴۸ ساعت گذشته احتمال رسیدن به سطوح بالاتر را تقویت کرده است. به گفته او، هر افزایش ۵ دلاری در قیمت هر بشکه نفت میتواند حدود ۱۲ سنت به قیمت هر گالن بنزین و گازوئیل بیفزاید، هرچند برخی تأمینکنندگان پیشاپیش قیمتهای عمدهفروشی را تا ۲۵ سنت افزایش دادهاند..
دیهان در جمعبندی خود تأکید کرده است که بازار احتمالاً در کوتاهمدت با نوسانات قابل توجهی روبهرو خواهد بود، اما پس از موج اولیه التهاب، ممکن است به ثبات نسبی برسد؛ ثباتی که بیش از هر چیز، به کاهش تنشها و بازگشت عقلانیت به تصمیمات سیاسی وابسته است.
منبع: رویترز