باشگاه خبرنگاران جوان؛ سمانه هرمزی - توکلی مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی با حضور در برنامه پرسمان صدا و سیمای استان گفت: در راستای اجرای طرح‌های محرومیت‌زدایی و پروژه‌های آبرسانی روستایی، هدف‌گذاری شده است تا تأمین آب مورد نیاز ۱۹۷ روستای استان با اعتباری بالغ بر ۸۰۰ میلیارد تومان به سرانجام برسد. یکی از مهم‌ترین قراردادهای این طرح به مبلغ ۲۵۶ میلیارد تومان و با مدت اجرای ۳۰ ماه در سال ۱۴۰۰ آغاز شد. تاکنون این پروژه بیش از ۸۸ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و در حال اجرا در مناطق روستایی است.  

او افزود: امسال نیز قراردادی معادل یک همت میان شرکت آب‌ و فاضلاب استان و قرارگاه سازندگی نیروی زمینی سپاه منعقد شده تا اجرای پروژه‌های جدید برای حدود ۱۵۰ روستای دیگر در دستور کار قرار گیرد؛ شاخص بهره‌مندی از آب در استان بر اساس معیار روستاهای بالای ۲۰ خانوار و شهرها سنجیده می‌شود. در حال حاضر شاخص بهره‌مندی شهرهای استان حدود ۹۹/۸ درصد و در نقاط روستایی ۷۱ درصد است، این در حالی است که میانگین کشوری ۷۵ درصد محسوب می‌شود و استان حدود چهار درصد از میانگین کشور عقب‌تر است. پایین‌ترین شاخص بهره‌مندی در شهرستان زیرکوه با ۵۷/۵ درصد و بالاترین آن در شهرستان سرایان با ۱۰۰ درصد گزارش شده است. شهرستان‌های خوسف، درمیان، زیرکوه، خُوست، طبس، عشق‌آباد و قائن نیز برخورداری کمتری نسبت به میانگین استانی دارند، از این رو عمده پروژه‌های محرومیت‌زدایی در همین شهرستان‌ها متمرکز شده‌اند.  

او عنوان کرد: در زمینه زیرساخت‌های آبرسانی به سایت‌های نهضت ملی مسکن نیز در قالب ۲۹ شهر استان اقدامات گسترده‌ای انجام گرفته است. در مرکز استان پروژه با پیشرفت فیزیکی ۸۵ درصد در حال اجراست و وضعیت سایر شهرها نیز مطلوب گزارش شده است. با این حال، در شهرستان‌های طبس، قائن و نهبندان به دلیل حجم بالای اراضی الحاقی و زیرساخت‌های مورد نیاز، توجه ویژه‌ای از محل اعتبارات نهضت ملی به این مناطق اختصاص یافته است.  

توکل تصریح کرد: در پروژه آبرسانی به سایت نهضت ملی مسکن بیرجند، تاکنون ۲۲ کیلومتر شبکه توزیع و سه و نیم کیلومتر خط انتقال اجرا شده و یک حلقه چاه نیز در سایت‌های زعفرانیه و ۲۷ هکتاری حفر شده است. همچنین ۴٬۱۹۰ انشعاب به متقاضیان واگذار و تاکنون بیش از ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی حاصل شده است. در بخش آب، ۱۵۷ میلیارد تومان هزینه شده و در بخش فاضلاب نیز ۳۴ کیلومتر شبکه در سایت زعفرانیه با پیشرفت ۹۷ درصد اجرا شده است. تاکنون ۳٬۸۰۰ فقره انشعاب فاضلاب در سایت‌های زعفرانیه و ۲۷ هکتاری واگذار شده و حدود ۱۰۰ میلیارد تومان هزینه صرف این بخش شده است. تنها بخشی از معابر سایت زعفرانیه به‌دلیل ناتمام بودن عملیات ساختمانی، هنوز اجرا نشده که تا پایان سال به اتمام خواهد رسید.  

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی اظهار کرد: حدود ۱۲۰ نفر از مشترکان سایت زعفرانیه بیرجند که تحت پوشش نهادهایی چون بهزیستی، کمیته امداد یا از جامعه ایثارگران هستند، از پرداخت هزینه انشعاب معاف‌اند. از این عزیزان درخواست می‌شود هرچه سریع‌تر برای تحویل مدارک خود اقدام کنند تا از ثبت هزینه در قبوض آن‌ها جلوگیری شود. اطلاع‌رسانی مؤثر در این زمینه ضروری است تا همه مشمولان از این تسهیلات بهره‌مند شوند.

۲۸ درصد از مشترکین آب در استان پرمصرف هستند 

توکلی مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی گفت: مشترکین آب در استان به سه گروه اصلی خوش مصرف ، پرمصرف و بد‌مصرف طبقه‌بندی شده‌اند. مشترکین خوش‌مصرف افرادی هستند که مصرفشان تا سقف الگوی تعیین‌شده است و ۶۸ درصد از کل مشترکین استان را تشکیل می‌دهند. مشترکین پُرمصرف، مصرفی بین یک برابر تا سه برابر الگوی مصرف دارند؛ برای مثال در شهرستان بیرجند، این بازه بین ۱۵ تا ۴۲ متر مکعب در ماه (بیش از الگوی ۱۴ متر مکعب) قرار می‌گیرد حدود ۲۸ درصد از مشترکین استان در این گروه پُرمصرف طبقه‌بندی می‌شوند. متأسفانه، ۴ درصد از مشترکین استان، مصرف‌کنندگان بد‌مصرف هستند که بیش از سه برابر الگوی تعیین‌شده آب مصرف می‌کنند.

توکلی بیان کرد: از منظر سرانه مصرف، استان دارای میانگین نسبتاً خوبی است، هرچند در برخی شهرستان‌ها این سرانه بالاست. میانگین سرانه مصرف آب استان در سال گذشته ۱۵۳ متر مکعب بوده است. متأسفانه در ۸ ماهه نخست امسال، شاهد افزایش مصرف بودیم که عمدتاً ناشی از گرمای تابستان بوده است. در این دوره، متوسط سرانه مصرف مشترکین ۱۸۰ لیتر به ازای هر نفر در شبانه‌روز بوده است. این در حالی است که متوسط سرانه مصرف کشوری ۱۹۲ لیتر بر نفر در شبانه‌روز است؛ بنابراین، ما حدود ۱۲ لیتر در شبانه‌روز کمتر از متوسط کشوری مصرف داریم، که با توجه به شرایط خشک استان، وضعیت قابل قبولی است. در شهرستان سربیشه کمترین سرانه مصرف با ۱۳۶ لیتر در شبانه‌روز و در شهرستان فردوس بیشترین سرانه با ۲۱۳ لیتر در شبانه‌روز ثبت شده است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی ادامه داد: سامانه ارتباط مردمی ۱۲۲ به صورت شبانه‌روزی در خدمت تمامی شهروندان شهری و روستایی استان است. شهروندان می‌توانند هرگونه موارد مربوط به ترکیدگی لوله‌ها یا سایر حوادث تأسیساتی را به این سامانه گزارش دهند. گزارش‌ها بلافاصله در سامانه ۱۲۲ ثبت شده و به مسئولین محلی نظیر دهیاری‌ها، شوراها یا همکاران حوزه آبفا ارسال می‌شوند. در صورتی که حادثه‌ای بیش از ۱۲ ساعت به طول انجامد، مراتب به معاونت بهره‌برداری و اگر بیش از ۲۴ ساعت طول بکشد، گزارش مستقیماً برای اینجانب ارسال می‌گردد تا پیگیری‌های لازم صورت پذیرد.

او عنوان کرد : یکی از مطالبات جدی، نوسازی زیرساخت‌هاست؛ در حال حاضر حدود ۷۵ هزار انشعاب فرسوده در سطح استان نیازمند بازسازی و مرمت هستند. برای اصلاح حدود ۳۲۰ کیلومتر شبکه فرسوده و این تعداد انشعاب، به اعتباری بالغ بر تقریباً ۶ هزار میلیارد تومان نیاز است که تأمین آن چالش‌برانگیز است.

توکل تصریح کرد: در محاسبه بهای مصرف، اگرچه الگوی مصرف عادلانه‌ای بر اساس بعد خانوار طراحی شده است، اما در مناطق شهری و روستایی، روستاها از الگوی شهری تبعیت می‌کنند. به طور مثال، الگوی مصرف مرکز شهر بیرجند ۱۴ واحد است و روستای متناظر آن نیز همین ۱۴ واحد را داراست. میانگین مصرف هر مشترک در بیرجند حدود ۱۴ متر مکعب در شبانه‌روز (۴۷۰ لیتر برای هر خانوار) است. مصرف بر اساس الگو بسیار کم‌هزینه است، اما در صورت افزایش مصرف فراتر از الگو، محاسبه بهای آب به صورت پلکانی و تصاعدی و با جریمه اعمال خواهد شد.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی اظهار کرد: در حوزه فاضلاب، مطابق با بند «الف» ماده ۳۹ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت صنایع، در مناطقی که آب نامتعارف یا پساب در دسترس است، مکلف به استفاده از پساب هستیم. در شهرستان قائنات، قراردادی برای پروژه فاضلاب با سرمایه‌گذاری منعقد شده است و پیش‌بینی می‌شود این پروژه ظرف کمتر از شش ماه آینده به بهره‌برداری کامل برسد، چرا که پروژه در حال حاضر ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. بخش تصفیه‌خانه حدود ۳۵ درصد و خط انتقال کمتر از ۱۵ درصد باقی مانده است. تاکنون حدود ۲۵۰۰ انشعاب در شهر قائن نصب شده است. در شهرستان بیرجند نیز ۳۲۰ واحد پساب داریم و جلسات متعددی با معادن پایین‌دست خوسف برگزار شده است.

او گفت: معادن مکلف هستند مطابق ماده قانونی مربوطه، از پساب برای مصارف صنعتی خود استفاده کنند. خوشبختانه جلسات متعددی با فعالان این حوزه، از جمله سه جلسه در استانداری و دو جلسه در تهران، با حضور کنسرسیومی متشکل از هفت شرکت برگزار شد.