باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - بر اساس ایستگاه‌های مبنای وزارت نیرو، سال آبی امسال تاکنون با کاهش ۸۱ درصدی بارش نسبت به متوسط بلندمدت و افت ۷۸ درصدی نسبت به سال گذشته آغاز شده است و در ۱۵ استان از جمله تهران، بارش دریافتی کمتر از یک میلی‌متر یا حتی بدون بارش بوده است؛ این در حالیست که در دوره بلندمدت همه استان‌ها بارش دریافت کرده‌اند.

چالش خشکسالی و شرایط بحرانی آب کشور که یزدانی، کارشناس مسائل آب و حوزه انرژی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، با اشاره به آن بیان کرد: در ابتدا از خداوند می‌خواهیم که باران رحمتش را بر سر ما نازل کند تا از این مشکلات فاصله بگیریم. ما اکنون با چالش بحران آب مواجه هستیم که ناشی از عواملی است که خودمان رقم زده‌ایم و باید به آنها توجه کنیم.

او فزود: خشکسالی ناشی از سال‌ها کمبود بارندگی، هوای نامنظم و افزایش دما، از جمله عواملی هستند که بر بحران آب تأثیرگذارند. بارش‌های نامنظم و گرم شدن دما منابع آبی ما را تحت فشار قرار داده و توانایی تأمین آب برای کشاورزی و شرب را کاهش داده است.

یزدانی به آمار‌های نگران‌کننده اشاره کرد و گفت: سرانه بارندگی جهانی بین ۸۰۰ تا ۸۵۰ میلی‌متر است، در حالی که در ایران در خوش‌بینانه‌ترین حالت این مقدار بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلی‌متر است. ما در ۶۰ سال اخیر تا این حد کاهش بارندگی را تجربه نکرده‌ایم و در حال حاضر به ششمین سال خشکسالی وارد شده‌ایم و ۷۲ درصد نسبت به میانگین بلند مدت در بارندگی عقب هستیم.

او ادامه داد: متوسط مصرف آب در کشور ما ۲۵۰ لیتر به ازای هر نفر در روز است، در حالی که میانگین جهانی با آن عدد بارندگی ۱۷۰ لیتر است. این نشان‌دهنده ناترازی بین مصرف و منابع آب است.

یزدانی در خصوص راهکار‌های مدیریت مصرف گفت: اعمال ۱۰ درصد مدیریت مصرف و صرفه‌جویی می‌تواند به کاهش بحران کمک کند. نصب ادوات کاهنده مصرف آب در منازل می‌تواند تا ۳۰ درصد منابع آبی را کاهش دهد. در سال‌های گذشته، تهرانی‌ها حدود ۶۵ میلیون متر مکعب صرفه‌جویی کرده‌اند.

او تأکید کرد: تغییر الگوی کشت و استفاده از روش‌های نوین آبیاری ضروری است. اگر کشاورزی ۱۰ درصد منابع آبی خود را به سمت صنعت و خانوار سوق دهد، می‌توانیم از بحران عبور کنیم.

یزدانی در پایان گفت: مدیریت منابع آبی و بهبود بهره‌وری در کشاورزی و صنعت از اولویت‌های اصلی کشور باید باشد. اگر این مسائل مورد توجه قرار نگیرند، با بحران‌های جدی‌تری مواجه خواهیم شد.

در همین راستا نیز فیروز قاسم‌زاده مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور می‌گوید: در شرایط فعلی، پایداری تأمین آب به ویژه در پایتخت، بیش از هر زمان دیگری به رفتار مصرف‌کنندگان گره خورده است؛ رفتاری که می‌تواند کشور را از مرز بحران عبور دهد یا محدودیت‌ها را تداوم بخشد.

مدیریت منابع آبی کشور در شرایط بحرانی و راهکار‌های وزارت نیرو که عیسی بزرگ‌زاده سخنگوی صنعت آب کشور هم پیش از این در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفته بود: مدیریت فشار از همان ماه‌های ابتدایی در دستور کار قرار گرفت: از نیمه‌شب تا نزدیک صبح، زمانی که مصرف کاهش دارد، فشار آب پایین آورده می‌شود؛ در طول روز نیز این مدیریت اما با شدت کمتر ادامه دارد.

به گفته سخنگوی صنعت آب، ادامه این سیاست قطعی است و در صورتی که شهروندان به فراخوان وزارت نیرو برای کاهش ۱۰ درصدی مصرف پاسخ ندهند، ممکن است محدودیت‌های فعلی مدیریت فشار آب که اکنون از نیمه‌شب تا صبح اعمال می‌شود به ساعات دیگری از شبانه‌روز نیز گسترش یابد.

او همچنین درباره امکان طراحی برنامه‌ای مشابه «برق‌من» برای اطلاع‌رسانی فشار آب گفت: آب دقیقاً مانند برق قابل اعمال و کنترل لحظه‌ای نیست، اما در هر مرحله که نیاز به گسترش مدیریت فشار باشد، اطلاع‌رسانی دقیق به شهروندان انجام خواهد شد. هم‌اکنون نیز همه از بازه زمانی نیمه‌شب تا صبح مطلع هستند و هر تغییر جدید حتماً اعلام می‌شود.

در نهایت گفتنی است، کاهش ۱۰ درصدی مصرف آب می‌تواند به عنوان یک راهکار کلیدی در حفظ منابع آبی و مدیریت بهینه این نعمت حیاتی مطرح شود با صرفه‌جویی در مصرف آب، نه تنها از هدررفت این منبع ارزشمند جلوگیری می‌کنیم، بلکه به بهبود شرایط زیست‌محیطی و کاهش فشار بر اکوسیستم نیز کمک خواهیم کرد؛ ارتقای الگو‌های مصرف، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و افزایش آگاهی عمومی از اهمیت صرفه‌جویی در آب، از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند تأثیر بسزایی در این زمینه داشته باشند.