باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری - مانی حدادی، کارشناس بازار خودرو، درباره آخرین وضعیت بازار خودرو  با اشاره به سیاست‌های دولت در زمینه نوسازی ناوگان و اسقاط خودرو‌های فرسوده گفت: مدیر ستاد اسقاط خودرو اعلام کرده است که برای نخستین بار طرح اسقاط موتورسیکلت‌ها نیز اجرا خواهد شد.

حدادی ادامه داد: بر اساس این طرح، قرار است تا پایان سال حدود ۲۰ هزار دستگاه موتورسیکلت از رده خارج شود.

وی با اشاره به اهمیت اجرای این طرح در کاهش آلودگی هوا اظهار کرد: میزان آلایندگی موتورسیکلت‌ها در مقایسه با خودرو‌ها قابل توجه است و اجرای طرح اسقاط موتورسیکلت‌های فرسوده می‌تواند در این زمینه مورد توجه قرار گیرد.

جزئیات تخفیف واردات خودرو‌های مناطق آزاد

حدادی همچنین به بخشنامه مربوط به تخفیف واردات خودرو‌های مناطق آزاد و دریافت پلاک ملی اشاره کرد و گفت: در اواخر هفته گذشته خبری درباره اختصاص ۲۰ درصد تخفیف برای واردات خودرو‌های مناطق آزاد و دریافت پلاک ملی منتشر شد که این موضوع دارای یک تبصره مهم است.

وی افزود: این تخفیف ۲۰ درصدی برای مالک همان خودرو در نظر گرفته شده است و به این معنا نیست که افرادی که در سرزمین اصلی زندگی می‌کنند می‌توانند با خرید یک خودرو از مناطق آزاد، از این تخفیف استفاده کنند.

این کارشناس بازار خودرو ادامه داد: مالکیت خودرو‌های مناطق آزاد شرایط و چالش‌های خاص خود را دارد و تخفیف مذکور نیز در چارچوب همان ضوابط و برای مالک خودرو قابل اعمال است.

 رکود بازار خودرو در شهریور تشدید شد

حدادی در ادامه با اشاره به وضعیت معاملات بازار خودرو گفت: طی ماه‌های گذشته بار‌ها از واژه «رکود» برای توصیف وضعیت بازار خودرو استفاده شده است. در نگاه عمومی، رکود به معنای کاهش خرید و فروش و کم‌شدن معاملات در بازار است، اما این موضوع از نظر اقتصادی دارای یک شاخص و تعریف مشخص نیز هست.

وی افزود: شاخص مدیران خرید یا «شامخ» که به‌صورت ماهانه منتشر می‌شود، برای گروه خودرو و قطعات در شهریورماه کاهش حدود ۲۲ درصدی داشته و به ۴۵.۷ واحد رسیده است.

این کارشناس بازار خودرو توضیح داد: در شاخص شامخ، عدد ۵۰ به معنای ثبات شرایط است؛ اعداد بالاتر از ۵۰ نشان‌دهنده بهبود وضعیت و اعداد پایین‌تر از ۵۰ بیانگر کاهش فعالیت و شرایط رکودی است.

حدادی گفت: بنابراین بر اساس این شاخص، بازار خودرو که در مردادماه شرایط نسبتاً بهتری داشت، در شهریورماه با افت قابل توجهی مواجه شده و شاخص آن بیش از ۲۰ درصد کاهش یافته است.

 آیا رکود موجب کاهش قیمت خودرو می‌شود؟

وی در پاسخ به این پرسش که آیا تشدید رکود می‌تواند به کاهش قیمت خودرو منجر شود، اظهار کرد: رکود لزوماً به کاهش قیمت خودرو منجر نمی‌شود، بلکه در برخی دوره‌ها می‌تواند به افزایش قیمت‌های کاذب در بازار منجر شود.

حدادی توضیح داد: زمانی که خرید و فروش در بازار انجام نمی‌شود، خودرو‌هایی که در بازار وجود دارند ممکن است به‌صورت ظاهری ارزشمندتر شوند، اما این افزایش قیمت لزوماً قیمت واقعی بازار نیست؛ چراکه عملاً معامله‌ای در حجم قابل توجه انجام نمی‌شود.

وی افزود: بنابراین باید میان قیمت‌های اعلامی و قیمت واقعی معاملاتی تفاوت قائل شد، زیرا در شرایط رکودی، قیمت‌هایی که برای خودرو‌ها مطرح می‌شود الزاماً بیانگر ارزش واقعی آنها در معاملات نیست.

این کارشناس بازار خودرو در ادامه درباره زمان خرید خودرو گفت: توصیه‌ای که پیش از این نیز مطرح کرده‌ام این است که خریداران مصرفی، اگر بودجه خرید خودرو را در اختیار دارند، تصمیم خود را بیش از حد به آینده موکول نکنند. پیش‌بینی بازار خودرو به‌ویژه در شرایط فعلی دشوار است و حتی پیش‌بینی وضعیت بازار در هفته آینده نیز کار ساده‌ای نیست؛ بنابراین پیش‌بینی چند ماه آینده با دشواری بیشتری همراه خواهد بود.

وی ادامه داد: ممکن است در سطح بین‌المللی اتفاقی رخ دهد، تعرفه‌ها تغییر کند، شرایط جدیدی برای فروش خودرو ایجاد شود یا تصمیمات جدیدی درباره صنعت و خودروسازان اتخاذ شود. به همین دلیل نمی‌توان با اطمینان درباره قیمت خودرو در ماه‌های آینده اظهارنظر کرد.

حدادی خاطرنشان کرد: اگر فردی خودرویی را برای مصرف شخصی نیاز دارد و بودجه خرید آن را نیز در اختیار دارد، بهتر است تصمیم خرید خود را صرفاً بر اساس احتمال تغییرات آینده به تعویق نیندازد؛ چراکه در بازار خودرو، پیش‌بینی روند قیمت‌ها و شرایط معاملات با عدم قطعیت بالایی همراه است.

وی توضیح داد: شرکت سایپا برای فردا ساعت ۱۰ صبح سایت فروش برخی محصولات خود را فعال می‌کند و متقاضیان می‌توانند برای خرید به سامانه این شرکت مراجعه کنند. یکی از محصولات عرضه‌شده، وانت سایپا ۱۵۱ است که در این طرح با قیمت ۹۴۷ میلیون تومان عرضه می‌شود. این محصول دارای یک طرح فروش ۹۰ روزه و همچنین یک طرح پیش‌فروش با موعد تحویل در اواخر اردیبهشت سال آینده است.

دستاورد خصوصی‌سازی  در بخش خودرو چه بود؟

 همچنین در ادامه احمد انارکی‌محمدی   عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با تأکید بر ضرورت اجرای حرفه‌ای فرآیند واگذاری سایپا گفت: این شرکت یک مجموعه صنعتی و با اهمیت ملی است و نباید انتشار اخبار و حاشیه‌هایی که می‌تواند بر ارزش سهام آن اثر بگذارد، زمینه واگذاری شرکت پایین‌تر از ارزش واقعی را فراهم کند؛ برخی‌ها در تلاش هستند که ارزش واقعی سایپا عیان نشود.

 انارکی‌محمدی اظهار کرد: سایپا در ماه‌های اخیر روند تولید خود را بهبود داده و با وجود برخی چالش‌ها، از جمله خودداری تعدادی از قطعه‌سازان از عرضه قطعات، همچنان یک مجموعه صنعتی ارزشمند محسوب می‌شود که باید در فرآیند واگذاری، ارزش واقعی آن مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: اخبار و مطالب منتشرشده درباره یک بنگاه بزرگ صنعتی می‌تواند بر نگاه بازار و در نتیجه ارزش سهام آن اثرگذار باشد؛ بنابراین لازم است در ارزیابی اخبار مرتبط با سایپا، میان نقد کارشناسی و مطالبی که ممکن است پیامدهای اقتصادی داشته باشد، تفکیک قائل شد.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به افزایش متقاضیان خرید سهام سایپا گفت: با افزایش تعداد متقاضیان، رقابت برای خرید این شرکت نیز در حال شکل‌گیری است. با این حال، طبیعی است که هر خریدار تلاش کند سهام شرکت را با قیمت پایین‌تری خریداری کند. به همین دلیل، نحوه ارزش‌گذاری سایپا و تعیین قیمت واقعی سهام در فرآیند واگذاری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

انارکی‌محمدی با تأکید بر اینکه اصل خصوصی‌سازی مورد مخالفت نیست، ادامه داد: موضوع اصلی، چگونگی اجرای خصوصی‌سازی، روند واگذاری و مشخصات خریدار است. در چنین فرآیندی باید علاوه بر قیمت، اهلیت خریدار برای اداره و توسعه یک مجموعه بزرگ خودروسازی نیز مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به تجربه واگذاری در صنعت خودرو تصریح کرد: پیش از این نیز خصوصی‌سازی در صنعت خودرو تجربه شده و لازم است نتایج آن به‌صورت دقیق مورد بررسی قرار گیرد. باید مشخص شود اهداف تعیین‌شده تا چه اندازه محقق شده، تولید و کیفیت محصولات چه مسیری را طی کرده، چه تعداد محصول جدید وارد بازار شده و قیمت خودروها در این دوره چگونه تغییر کرده است.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس افزود: بررسی این شاخص‌ها می‌تواند تصویر روشن‌تری از نتایج خصوصی‌سازی در صنعت خودرو ارائه کند. همچنین باید به این پرسش پاسخ داده شود که آیا ایران‌خودرو واقعاً توانسته از زیان عملیاتی خارج شود یا خیر؛ موضوعی که در ارزیابی تجربه گذشته و تصمیم‌گیری درباره واگذاری سایپا اهمیت دارد.

وی خاطرنشان کرد: سایپا صرفاً یک بنگاه اقتصادی کوچک نیست که بتوان آینده آن را تنها با نگاه مالی ارزیابی کرد. این مجموعه دارای زنجیره گسترده تولید، شبکه‌ای از تأمین‌کنندگان، نیروی انسانی قابل توجه و سهم مهمی از بازار خودرو کشور است.