توسعه زراعت چوب در کردستان با هدف کاهش فشار بر جنگلهای زاگرس
معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان از هدفگذاری اجرای طرح زراعت چوب در هزار هکتار از اراضی استان خبر داد و گفت: اجرای این طرح از اواخر پاییز در مناطق معتدل آغاز و بخش عمده عملیات اجرایی آن در اسفند انجام خواهد شد.
باشگاه خبرنگاران جوان؛فاطمه محمدی - زراعت چوب در سالهای اخیر به عنوان یکی از راهکارهای تأمین نیاز کشور به چوب و فرآوردههای سلولزی و در عین حال کاهش فشار بر منابع جنگلی، مورد توجه قرار گرفته است؛ ظرفیتی که در استان کردستان نیز با وجود محدودیتهای آبی و برخی موانع اجرایی، در حال توسعه است و برنامهریزی برای افزایش سطح زیرکشت آن میتواند علاوه بر ایجاد درآمد برای بهرهبرداران، به حفظ جنگلهای طبیعی زاگرس کمک کند.
غیاثالدین، معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان در گفت وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران اظهار کرد: طرح زراعت چوب یکی از برنامههای مهم در راستای تأمین نیازهای چوبی و سلولزی کشور و کاهش فشار بر جنگلهای طبیعی به ویژه جنگلهای زاگرس است و در سال جاری اجرای آن در سطح هزار هکتار پیشبینی شده است.
وی افزود: متقاضیان اجرای طرح میتوانند از ابتدای پاییز با مراجعه به ادارات منابع طبیعی شهرستانها نسبت به تشکیل پرونده اقدام کنند و پس از ارائه درخواست، مدارک و مستندات آنان بررسی و از عرصه موردنظر بازدید میشود.
معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان ادامه داد: در صورتی که زمین معرفیشده از نظر فنی شرایط لازم برای اجرای طرح زراعت چوب را داشته باشد، مدارک به اداره کل ارسال و پس از تأیید کارشناسی، در زمان مناسب و متناسب با منطقه، نهال رایگان در اختیار متقاضی واجد شرایط قرار میگیرد.
غیاثالدین گونه مناسب برای زراعت چوب در کردستان را صنوبر تبریزی عنوان کرد و گفت: در کشور به طور عمده از دو گونه برای زراعت چوب استفاده میشود که صنوبر برای مناطق سردسیر و معتدل و اکالیپتوس برای مناطق گرمسیر مورد استفاده قرار میگیرد.
وی با بیان اینکه تمامی نهالهای مورد نیاز این طرح در نهالستانهای دولتی اداره کل منابع طبیعی تولید میشود، اضافه کرد: نهالهای تولیدی به صورت رایگان در اختیار متقاضیان واجد شرایط قرار میگیرد و کارشناسان منابع طبیعی نیز در مراحل کاشت، داشت و برداشت، مشاوره فنی لازم را ارائه میکنند.
تولید سالانه ۱۵ تا ۲۵ مترمکعب چوب در هر هکتار
معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان با اشاره به اقتصادی بودن زراعت چوب گفت: میزان درآمد و زمان برداشت این محصول به عواملی همچون شرایط اقلیمی و خاکی، میزان بارندگی، فاصله کاشت، نحوه مراقبت و نگهداری و هدف متقاضی از کاشت بستگی دارد و زمان برداشت میتواند از حدود دو تا ۱۰ سال متفاوت باشد.
غیاثالدین افزود: متوسط تولید چوب در هر هکتار نیز به عوامل مختلفی از جمله اقلیم، خاک، بارندگی، تعداد نهال در هکتار، سن برداشت و نحوه نگهداری بستگی دارد، اما به طور متوسط هر هکتار صنوبرکاری با تراکم حدود ۲ هزار و ۵۰۰ اصله در هکتار، میتواند سالانه بین ۱۵ تا ۲۵ مترمکعب چوب تولید کند.
تأکید بر استفاده از آبهای نامتعارف
معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان با اشاره به نیاز آبی نسبتاً بالای گونههای سریعالرشد زراعت چوب گفت: با توجه به محدودیت منابع آبی در کشور و استان، تلاش شده است اجرای این طرح به سمت استفاده از آبهای نامتعارف و پسابهای خانگی و صنعتی هدایت شود.
غیاثالدین افزود: بخشی از برنامههای ترویجی نیز با هدف تشویق بهرهبرداران و مردم محلی برای تبدیل برخی اراضی باغی و صیفیجات به کشت صنوبر انجام شده است تا ضمن استفاده اقتصادی از اراضی، مدیریت منابع آبی نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی یکی از مهمترین آثار توسعه زراعت چوب را تأمین بخشی از نیازهای سلولزی کشور دانست و گفت: با افزایش تولید چوب از طریق اجرای این طرح، بخشی از نیازهای کشور برای مصارف خانگی و صنعتی تأمین میشود و در نتیجه فشار ناشی از برداشت چوب از جنگلهای طبیعی، به ویژه جنگلهای زاگرس، کاهش خواهد یافت.
محدودیت صنایع تبدیلی چوب در کردستان
معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان درباره مقصد تولیدات چوبی استان اظهار کرد: با توجه به محدود بودن صنایع تبدیلی چوب در کردستان، عمده چوب تولیدشده پس از خرید از استان برای تبدیل به محصولات نهایی به استانهای صنعتی کشور، به ویژه استانهای شمالی، ارسال میشود.
غیاثالدین اضافه کرد: البته بخشی از تولیدات چوبی استان برای مصارف معمول مانند ساخت ابزارهای کشاورزی و تیرهای چوبی در داخل استان مورد استفاده قرار میگیرد.
وی از آگاهی کم برخی جوامع محلی نسبت به مزایای زراعت چوب، کمبود منابع آبی و محدودیت اعتبارات لازم برای تولید نهال به عنوان مهمترین موانع توسعه این طرح نام برد و گفت: اداره کل منابع طبیعی استان طی سالهای اخیر با برگزاری جلسات آموزشی و ترویجی، تلاش کرده است آگاهی مردم محلی نسبت به مزایای زراعت چوب را افزایش دهد که این اقدامات نتایج مطلوبی به همراه داشته است.
اجرای زراعت چوب در هزار هکتار طی سال گذشته
معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان با اشاره به عملکرد سال گذشته اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴، طرح زراعت چوب در سطح هزار هکتار و با استفاده از بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار اصله نهال در استان اجرا شد.
غیاثالدین خاطرنشان کرد: با توجه به اقداماتی که در زمینه شناسایی و پتانسیلیابی اراضی مستعد، ارائه مشاوره فنی، تأمین نهال رایگان، ارزیابی و بازدید از طرحها انجام شده است، عملکرد زراعت چوب در سال گذشته مطلوب ارزیابی میشود.
وی یادآور شد: توسعه زراعت چوب علاوه بر ایجاد ظرفیت اقتصادی برای بهرهبرداران، میتواند در تأمین مواد اولیه صنایع چوب و سلولزی، کاهش وابستگی به منابع طبیعی و حفاظت از جنگلهای طبیعی استان و کشور نقش مؤثری داشته باشد.
