باشگاه خبرنگاران جوان - بررسی اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور متوهم آمریکا از آغاز تجاوز وحشیانه به خاک جمهوری اسلامی ایران در اسفندماه سال گذشته تا اوایل همین ماه نشان می‌دهد رئیس‌جمهور آمریکا در ماه‌های گذشته بار‌ها از «پیروزی» و برتری مطلق ایالات متحده در جنگ با ایران سخن گفته؛ ادعا‌هایی که بر اساس داده‌ها مجموعاً به ۶۸ مورد رسیده است!

یکی از ویژگی‌های قابل توجه در روایت دونالد ترامپ از جنگ و درگیری نظامی با جمهوری اسلامی ایران، تکرار مداوم ادعای «پیروزی» و موفقیت آمریکا در این رویارویی است؛ روایتی که از روز‌های ابتدایی درگیری آغاز شد و در ماه‌های بعد نیز با وجود تداوم تحولات و پیچیده‌تر شدن شرایط، بار‌ها از سوی رئیس‌جمهور آمریکا تکرار شد.

ترامپ از فوریه (اسفند) تا ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ (شهریور)، در مجموع ۶۸ بار ادعای پیروزی آمریکا در جنگ با ایران را مطرح کرده است؛ نکته قابل توجه در این آمار، استمرار این ادعا در طول ماه‌های مختلف است؛ به‌گونه‌ای که موضوع صرفاً به روز‌های ابتدایی جنگ محدود نمانده و حتی پس از گذشت چندین ماه نیز در ادبیات ترامپ تکرار شده است.

آغاز روایت دروغین «پیروزی» از همان روز‌های ابتدایی

در ماه فوریه (اسفند) هیچ موردی از اعلام پیروزی ثبت نشده است، اما در ماه مارس (فروردین)، تعداد اظهارات مورد اشاره به ۱۴ مورد رسیده است. این رقم، دومین میزان ثبت‌شده در کل دوره مورد بررسی محسوب می‌شود.

تکرار این ادعا‌ها در ماه مارس را می‌توان بخشی از تلاش دولت آمریکا برای تثبیت روایت خود از تحولات جنگ دانست، ترامپ در اظهارات مختلف خود تلاش کرده تصویر آمریکا را به عنوان طرف پیروز و دارای دست بالا در میدان نشان دهد؛ تصویری که در ماه‌های بعد نیز بار‌ها تکرار شده است.

با این حال، روند داده‌های ارائه‌شده نشان می‌دهد این روایت در یک مقطع کوتاه متوقف نشده است؛ پس از ثبت ۱۴ مورد در مارس، تعداد اظهارات مشابه در آوریل (اردیبهشت) به ۷ مورد کاهش پیدا کرد، اما در ماه مه (خرداد) بار دیگر افزایش یافت و به ۱۰ مورد رسید. این روند افزایشی و کاهشی نشان می‌دهد شدت تکرار ادعای پیروزی در همه ماه‌ها یکسان نبوده، اما اصل این روایت در ادبیات سیاسی و رسانه‌ای ترامپ همچنان حفظ شده است.

ژوئن؛ اوج تکرار ادعای پیروزی

بر اساس نمودار، بیشترین میزان اظهارات ثبت‌شده در این بازه مربوط به ماه ژوئن (تیر) است؛ زمانی که ترامپ در مجموع ۱۵ بار ادعای پیروزی یا برتری آمریکا در جنگ با ایران را مطرح کرده است. ثبت ۱۵ مورد در یک ماه، بالاترین رقم در کل دوره هشت‌ماهه است؛ به این ترتیب، ژوئن نقطه اوج استفاده ترامپ از این ادبیات محسوب می‌شود.

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم پس از ژوئن نیز این روایت از سوی رئیس‌جمهور آمریکا کنار گذاشته نشده است؛ در ماه ژوئیه (مرداد)، تعداد موارد ثبت‌شده به ۹ مورد رسید و در ماه آگوست (شهریور) بار دیگر افزایش یافت و به ۱۲ مورد رسید. بنابراین، حتی پس از کاهش تعداد اظهارات در ژوئیه، روند کلی بار دیگر در اوت صعودی شد. این موضوع از تداوم استفاده از ادعای پیروزی به عنوان یکی از محور‌های اصلی روایت ترامپ درباره جنگ حکایت دارد.

۶۸ بار تکرار یک ادعای احمقانه

جمع ارقام ثبت‌شده از اسفند تا شهریور به ۶۸ مورد می‌رسد؛ عددی که نشان می‌دهد ادعای پیروزی در روایت ترامپ درباره جنگ با ایران، یک گزاره موردی یا مقطعی نبوده است.

بر اساس آمار ماهانه، توزیع این موارد به این شرح است:

فوریه: صفر مورد

مارس: ۱۴ مورد

آوریل: ۷ مورد

مه: ۱۰ مورد

ژوئن: ۱۵ مورد

ژوئیه: ۹ مورد

اوت: ۱۲ مورد

سپتامبر تا روز ۱۴: یک مورد

فاصله معنادار میان روایت سیاسی و واقعیت میدانی

تکرار ادعای پیروزی از سوی یک مقام سیاسی، لزوماً به معنای اثبات یک واقعیت نظامی نیست. در جریان جنگ‌ها، طرف‌های درگیر معمولاً تلاش می‌کنند روایت مطلوب خود را از تحولات به افکار عمومی داخلی و بین‌المللی منتقل کنند. در چنین شرایطی، واژه‌هایی مانند «پیروزی»، «شکست دشمن»، «موفقیت کامل» و «ماموریت انجام شد» صرفاً توصیف یک رخداد نظامی نیستند و حتما بخشی از عملیات رسانه‌ای و جنگ روایت‌ها هستند.

اما چرا تکرار «پیروزی» اهمیت دارد؟

تکرار یک پیام سیاسی، به‌ویژه از سوی رئیس‌جمهور یک کشور درگیر جنگ، می‌تواند بر نحوه درک افکار عمومی از تحولات اثرگذار باشد. وقتی یک مقام سیاسی به صورت مداوم از پیروزی سخن می‌گوید، این پیام می‌تواند به تدریج به بخش ثابت روایت رسمی دولت تبدیل شود.

در مورد ترامپ، ادعای پیروزی در جنگ با ایران تنها در یک مقطع مطرح نشده، بلکه در فاصله چندین ماه بار‌ها تکرار شده است؛ همین تداوم است که عدد ۶۸ را از یک آمار ساده فراتر برده و آن را به موضوعی برای بررسی نحوه شکل‌دهی به روایت رسانه‌ای جنگ تبدیل می‌کند.

از سوی دیگر، تفاوت تعداد اظهارات در ماه‌های مختلف نیز قابل توجه است. مارس با ۱۴ مورد، ژوئن با ۱۵ مورد و اوت با ۱۲ مورد، بیشترین میزان را به خود اختصاص داده‌اند؛ در مقابل، فوریه با صفر مورد و سپتامبر تا روز چهاردهم با یک مورد، کمترین ارقام را دارند.

اما باید بدانیم جنگ تنها در میدان نظامی دنبال نمی‌شود. در کنار عملیات نظامی، دیپلماسی، شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌ها و اظهارات مقام‌های سیاسی نیز به میدان رقابت تبدیل می‌شوند. هر طرف تلاش می‌کند تصویری از شرایط ارائه دهد که بیشترین اثرگذاری را بر افکار عمومی، متحدان و حتی طرف مقابل داشته باشد.

از این منظر، بررسی تعداد دفعات تکرار یک گزاره از سوی یک مقام سیاسی می‌تواند به درک بهتر راهبرد ارتباطی او کمک کند. داده‌های منتشرشده درباره اظهارات ترامپ نیز نشان می‌دهد «پیروزی آمریکا» یکی از پیام‌هایی بوده که در ماه‌های پس از آغاز درگیری بار‌ها مورد استفاده قرار گرفته است.

در این میان، ثبت ۶۸ مورد در فاصله هفت هشت ماه نشان می‌دهد ادعای پیروزی، بخش مهمی از روایت ترامپ درباره جنگ با ایران بوده است؛ موضوعی که فقط در حد ادعا باقی مانده و در واقعیت محلی از اعراب ندارد؛ روایتی که در برخی ماه‌ها شدت گرفته و در برخی ماه‌ها کاهش یافته، اما در طول دوره مورد بررسی به طور کامل از ادبیات او حذف نشده است.

شبکه آمریکایی ای‌بی‌سی نیوز به نقل از آمار منتشرشده درباره تلفات نظامیان آمریکایی در جنگ ایران گزارش داد که شمار مجروحان ارتش آمریکا در جریان جنگ با ایران به بیش از ۷۰۰ نفر رسیده که از این میان، ۶۴ نفر از افسران ارشد بوده‌اند.

همچنین پایگاه آمریکایی The War Horse اعلام کرد که در میان مجروحان، ۶۴ نفر از نیروی دریایی، ۵۱ نفر از نیروی هوایی و ۱۹ نفر از تفنگداران دریایی (مارینز) هستند.

ای‌بی‌سی نیوز همچنین تاکید کرد اسناد و داده‌هایی در اختیار دارد که نشان می‌دهد حملات ایران به‌طور مکرر موجب آسیب‌های مغزی و ضربه به سر نظامیان آمریکایی شده است؛ به‌گونه‌ای که دست‌کم ۱۷۰ نظامی آمریکایی از آغاز جنگ تا اوایل ماه آوریل دچار جراحات مرتبط با ناحیه سر شده‌اند.

این‌ اعداد فقط یک مورد از خسارات زیاده‌خواهی ترامپ در منطقه هستند بدون درنظر گرفتن خسارات مادی و پایگاه‌‌هایی که تا قبل از جنگ در منطقه وجود داشتند اما امروز جمع شده و به تاریخ پیوستند.