باشگاه خبرنگاران جوان - به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، سید جواد حسینی در نخستین روز از نشست علمی تخصصی مدیران ارشد ستادی و استانی سازمان بهزیستی با محوریت طرح سلام و بانک زمان که به میزبانی مشهد مقدس و با حضور غلامحسین مظفری استاندار خراسان رضوی، علی نیکزاد نایب رئیس اول مجلس شورای اسلامی و بهروز محبی نجمآبادی رئیس مجمع نمایندگان استان خراسان رضوی در حال برگزاری است، با تشریح رویکردها و چرخشهای تحولآفرین سازمان گفت: دولتها در سراسر جهان معمولاً سه نقص را در ادامه فعالیتهای خود برمیشمرند. نخست اینکه نمیتوانند به همه مردم خدمات ارائه دهند و بخشی از مردم از سپهر خدمات خارج میمانند، دوم اینکه خدمات ارائهشده از کیفیت کافی برخوردار نیست و سوم اینکه خدمات به شکل عادلانه توزیع نمیشود.
وی ادامه داد: ما نیز در سازمان بهزیستی بر اساس همین سه نقص، یک مثلث طلایی ترسیم کردیم و گفتیم باید سه اصل تمامیت، کفایت و عدالت را محقق کنیم. تمامیت یعنی هیچکس از سپهر خدمات سازمان بازنماند، کفایت یعنی خدمات را با استاندارد و کیفیت مناسب ارائه کنیم و عدالت نیز به معنای ارائه عادلانه خدمات است.
حسینی با اشاره به رویکرد سازمان برای تحقق این سه اصل گفت: برای این منظور شعاری را تحت عنوان تثبیت و ترویج ارزشهای سازمانی با اصلاح روشها مطرح کردیم. پیشفرض ما این بود که رویههای موجود باید تغییر کند، برخی روشها باید تکمیل، برخی تعطیل و برخی دیگر تأسیس یا اصلاح شوند تا بتوانیم این مثلث طلایی را محقق کنیم. با این رویکرد یک بررسی همهجانبه در کشور با حضور کارشناسان حوزه آیندهپژوهی و برنامهریزی انجام دادیم و نتیجه این ارزیابی به طراحی مجموعهای از چرخشهای تحولآفرین در سازمان منجر شد. ما با بهرهگیری از این تجربه و با الگوبرداری از مباحث مربوط به چرخشهای تحولآفرین، ۱۳ چرخش تحولآفرین را در سازمان بهزیستی طراحی کردیم.
چرخش نخست؛ از مؤسسهمحوری به خانوادهمحوری
حسینی نخستین چرخش را از مؤسسه و مرکزمحوری به سمت خانوادهمحوری عنوان کرد و گفت: برای اینکه بتوانیم تمامیت، کفایت و عدالت را در سازمان بهزیستی پیاده کنیم باید از مؤسسه و مرکزمحوری به سمت خانوادهمحوری حرکت کنیم. پیشفرض ما این است که حتی بهترین مرکز و مؤسسه نیز نمیتواند جایگزین یک خانواده مناسب شود. هرچه بیشتر به سمت خانوادهمحوری حرکت کنیم، موفقتر خواهیم بود، چون خانواده و مدرسه جعبه سیاه جامعه هستند. جامعه امروز تا حد زیادی به تبعیت از خانواده و مدرسه شکل میگیرد و اگر بخواهیم رمزگشایی کنیم که جامعه چگونه شکل میگیرد باید خانواده و مدرسه را مورد توجه قرار دهیم.
رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: در همین راستا، ۷۰ درصد اعتبارات حوزه اجتماعی را با رویکرد خانوادهمحور تخصیص دادیم و در حوزه حق پرستاری خانوادهمحور و ویزیت در منزل نیز ۹۰ تا ۱۰۰ درصد رشد داشتهایم.
وی از اجرای طرحهای جدید در این زمینه خبر داد و افزود: طرحهایی مانند دستهای مهربانی، ایجاد مراکز جامع سلامت خانواده، روزانهسازی و کوچکسازی مراکز، تقویت خانواده زیستی و جایگزین، فرزندخواندگی، طرح حامی و خانواده میزبان و تقویت طرح امدادبگیری و مراکز شبهخانواده را شکل دادیم. همچنین نظام یکپارچه تربیتی فرزندان در خانواده و برنامههای پسارهسپاری را کلید زدیم که همگی در راستای حرکت به سمت خانوادهمحوری است.
چرخش دوم؛ از مستمریپردازی صرف به فرصتآفرینی و توانمندسازی
حسینی دومین چرخش را از اعانهگیری، مستمریپردازی و یارانهپردازی صرف به سمت فرصتآفرینی و توانمندسازی دانست و گفت: این شاید مهمترین چرخش ما باشد باید با افتخار اعلام کنیم که در مسیر حذف چرخه صرفاً خدماتگیری حرکت کردهایم و با اشتغال، توانمندسازی و مهارتآموزی تلاش میکنیم این چرخه را کاهش دهیم. در سازمان بهزیستی، فرایندی را دنبال میکنیم که یک چرخه کامل از غربالگری و استعدادیابی، آموزش و مهارتآموزی، اشتغال، تولید و توزیع را دربرمیگیرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: در همین راستا صندوق حمایت و ضمانت از فرصتهای شغلی را راهاندازی کردیم، ۲۴۳ هزار دانشآموز در فرایند مهارتآموزی و کمکهای تحصیلی قرار گرفتند و پردیس توانمندسازی که چرخه کامل این فرایند را دنبال میکند، شکل گرفته است. همچنین ۳۰ هزار دانشآموز و جوان در طرح غربالگری قرار گرفتند. در طول دو سال این دولت، ۱۱۸ هزار فرصت شغلی برای مددجویان و افراد دارای معلولیت ایجاد شد که این میزان ۶۵ درصد بیشتر از عملکرد تاریخی سازمان بهزیستی در این حوزه است. این جهتگیری توانمندسازانه، ملاک عمل سازمان بوده است.
وی اضافه کرد: ایجاد ۲۵ هزار واحد مسکن با ۴۶ درصد رشد و اهدای ۱۰ هزار جهیزیه به خانوادهها نیز در همین راستای توانمندسازی و فرصتآفرینی انجام شده است.
چرخش سوم؛ از توانمندسازیهای معمول به توانمندسازیهای نوین
حسینی سومین چرخش را حرکت از توانمندسازیهای معمول و مرسوم به سمت توانمندسازیهای نوین عنوان کرد و گفت: در این راستا، توانبخشی از راه دور، توسعه CBR شهری و توسعه توانبخشیهای هنری را دنبال کردهایم. در هزار و ۶۱ مرکز آموزش و توانبخشی، اتاق هنر دایر شده و دستکم در سه استان خانه هنر افراد دارای معلولیت شکل گرفته است. روز گذشته در بیرجند با حضور استاندار این اقدام انجام شد، در شیراز نیز یک ماه پیش و در اصفهان نخستین خانه هنر شکل گرفت و در بوشهر، مشهد و شهرهای دیگر نیز این مسیر ادامه خواهد یافت.
رئیس سازمان بهزیستی کشور تأکید کرد: باید در هر استان یک خانه و پاتوق هنرمندان داشته باشیم نه فقط هنرمندان دارای معلولیت بلکه هر هنرمندی که با موضوع معلولیت کار میکند.
چرخش چهارم؛ از مدیریت سنتی به فناوریهای نوین
حسینی در تشریح چهارمین چرخش گفت: چرخش دیگر ما از مدیریت سنتی به سمت فناوریهای نوین است. در این زمینه با یکی از بزرگترین هلدینگهای هوش مصنوعی وارد گفتوگو شدهایم و بهزودی بزرگترین پروژه داشبورد مدیریتی مبتنی بر هوش مصنوعی برای فناور شدن سازمان بهزیستی شکل خواهد گرفت.
چرخش پنجم؛ از نگاه آسیبشناسانه به رویکرد پیشگیری و رشدمدار
وی پنجمین چرخش را از نگاه پاتولوژیک و آسیبشناسانه به نگاه پیشگیری و رشدمدار عنوان کرد و افزود: انواع غربالگریها از جمله غربالگری بینایی، شنوایی، اوتیسم و اخیراً غربالگری چشم سالمندان، همچنین طرحهای مانا و پازک و اقدامات مربوط به پیشگیری از اختلالات پس از سانحه از جمله PTSD ناشی از ترومای جنگ، همگی در راستای تقویت رویکرد پیشگیرانه انجام میشوند. آموزشهای توانمندسازانه و پیشگیرانه در محلات و خانوادهها نیز ۱۲۰ درصد رشد داشته است تا بتوانیم این نگاه پیشگیرانه را در سازمان محقق کنیم.
۳۱ درصد جمعیت ایران تا سال ۱۴۳۰ سالمند میشوند
رئیس سازمان بهزیستی کشور ششمین چرخش را حرکت از سالمندی مخاطرهآمیز به سمت سالمندی سالم عنوان کرد و گفت: من به همه استانها رفتم و شورای سالمندان را در همه استان تشکیل دادیم. ما ۱۹ شهر را شهر دوستدار سالمند قرار دادیم.
حسینی با اشاره به روند شتابان سالمندی جمعیت در ایران ادامه داد: ما پرسرعتترین کشور دنیا به سمت سالمندی هستیم. ۱۴ درصد الان جمعیت کشور سالمند هستند و الان مشکل نداریم، اما پرسرعتترین کشور دنیا به سمت سالمندی هستیم. سال ۱۴۳۰، ۳۱ درصد جمعیت ما سالمند میشوند و ۳۱ درصد جمعیت سالمند یعنی شدیداً سالخورده.
حسینی با تأکید بر ضرورت پیشبینی تمهیدات لازم از هماکنون، گفت: در جهان چهار سناریو برای سالمندی مطرح است، سایهروشن سالمندی، سپیدهدم سالمندی، سالمندی مخاطرهآمیز و سالمندی سالم. هدف این است که حرکت از سپیدهدم سالمندی به سایهروشن و از سالمندی مخاطرهآمیز به سمت سالمندی سالم انجام شود. در همین زمینه به طرحهای مختلف از جمله لایحه قانونی حمایت از سالمندان تدوین شده و مراحل اجرای این لایحه در حال طی شدن است.
حسینی در ادامه، هفتمین چرخش را عبور از برنامهها و فعالیتهای تفکیکی، جداساز و ایزولهکننده به سمت برنامههای تلفیقی، اجتماعیساز و فراگیرانه عنوان کرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور هشتمین چرخش را نیز از مدیریت هیجانزده و سیاستزده به مدیریت مشارکتی و دانشبنیان با نگاه حرفهای به انتخاب مدیران دانست و گفت: ۹۵ درصد مدیران کشور با معرفی کمیته انتصابات انتخاب شدند.
رشد ۴۱۰ درصدی مشارکت مردم در بهزیستی
حسینی نهمین چرخش را عبور از تمرکز صرف بر منابع دولتی و حرکت به سمت توسعه کمی و کیفی مشارکتها عنوان کرد و افزود: یکی از اقدامات مهم انجامشده در بهزیستی، طراحی زیستبوم جامعه مشارکت با ۱۲ راهبرد بوده است. نتیجه این رویکرد افزایش قابل توجه مشارکت مردم بود و در اوج بحران جنگ، مشارکت مردم در بهزیستی ۴۱۰ درصد رشد کرد.
به گفته رئیس سازمان بهزیستی کشور، مردم همچنین هزار و ۷۵۰ میلیارد تومان کمک نقدی به بهزیستی داشتهاند و مشارکتها در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل ۵۳ درصد و در شش ماه امسال نسبت به شش ماهه سال گذشته ۷۸ درصد افزایش داشته است.
سلام محصول چرخش به سمت محلهمحوری
رئیس سازمان بهزیستی کشور دهمین چرخش را عبور از نظام متمرکز و متصلب سازمانمحور به سمت توسعه فعالیتهای اجتماعمحور و محلهگرا عنوان کرد و گفت: از درون این چرخش، طرح سلام یا سلامت اجتماعی محلهمحور تولید شده است.
به گفته حسینی، تاکنون ۲۷۵۰ کانون محلهمحور در سراسر کشور شکل گرفته است و در گام نخست، ۱۵ فعالیت اجتماعمحور بهزیستی از جمله مانا، خاتم، ماز، گروههای خرد مالی، CBR، گروههای همیار سلامت روان و گروههای محب در این چارچوب قرار گرفتهاند. اینها همه گروههای اجتماعمحورند و تقریباً هیچ سازمانی گروههای اجتماعی حرفهای به این اندازه ندارد. اگر قرار باشد محلهمحوری نهادینه شود، سازمان بهزیستی باید در رأس این کار قرار بگیرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با تشریح بخشی از زیرساختهای شکلگرفته برای اجرای طرح سلام گفت: امروز خوشحالم که اعلام کنم ۵۳۰ مسجد و حسینیه، ۲۳۲ مدرسه، ۱۹۰ مرکز بهزیستی اجتماعمحور و ۲۷۵۰ کانون سلام محله با پشتوانه ۲۵۰۰ مرکز مثبت زندگی و ۳۰۰۰ تسهیلگر حرفهای اجتماعمحور، مدیریت آن را بر عهده دارند.
وی همچنین از پیوستن ۳۷۰ هزار نفر از مردم به فعالیتهای محلهمحور خبر داد و عنوان کرد: ۳۷۰ هزار نفر از مردم ایران در ۱۱ گروه به ما پیوستند و اعلام داوطلبی کردند که محلهمحوری را شکل بدهند.۳۰ هزار اینها در ایام جنگ نقش اجرا کردند.
بهرهمندی بیش از ۷۰۰ هزار نفر از خدمات «سلام»
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به گستره خدمات محلهمحور گفت: بیش از ۷۰۰ هزار نفر از مردم ایران از این خدمات سلام و محلهمحور بهرهمند شدند و امیدواریم با برنامههای پیشرو، این فعالیتها با کیفیت بیشتری ادامه پیدا کند و دو هفته آینده با حضور رئیسجمهور، رونمایی از کارهای انجامشده در پهنه ملی به عنوان یک اتفاق ملی در طرح سلام اتفاق خواهد افتاد.
مشهد؛ میزبان نشست مدیران بهزیستی سراسر کشور
رئیس سازمان بهزیستی کشور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به برگزاری نشست علمی تخصصی مدیران ارشد ستادی و استانی سازمان بهزیستی در مشهد گفت: بسیار شاکریم که این توفیق را پیدا کردیم تا در جوار بارگاه امام رضا (ع)، مدیران بهزیستی سراسر کشور را گرد هم بیاوریم. رؤسای شهرستانها نیز به صورت برخط در این جلسه حضور دارند.
حسینی افزود: در این نشست ملی، مهمانان مختلفی حضور دارند از جمله علی نیکزاد نایبرئیس اول مجلس شورای اسلامی، رؤسای کمیسیونهای بهداشت و درمان، اجتماعی، اصل ۹۰ و برنامه و بودجه، جانشین فرماندهی سپاه کشور، علی ربیعی دستیار اجتماعی رئیسجمهور و رئیس جامعه خیرین مدرسهساز که همزمان رئیس جامعه خیرین حامی افراد دارای معلولیت نیز هست.
وی تأکید کرد: این جلسه بهطور اختصاصی به موضوع محلهمحوری مربوط است و امیدواریم بتوانیم در راستای سیاستهای دولت و یکی از مهمترین نیازهای کشور، گامهای ارزشمندی برداریم