باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری - طهمورث لاهوتی، رئیس سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران و معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت،  در مراسم برزگداشت روز صنایع کوچک با تشریح رویکردهای جدید این سازمان در حمایت از بنگاه‌های کوچک و متوسط، از طراحی و اجرای برنامه‌هایی برای ارتقای زنجیره ارزش، تقویت پیوند میان بنگاه‌های کوچک و صنایع بزرگ، توسعه منطقه‌ای مبتنی بر مزیت‌های بومی و حرکت شهرک‌های صنعتی به سمت نسل جدید خبر داد.

لاهوتی با اشاره به مسیر تحول سازمان صنایع کوچک در سال‌های اخیر اظهار کرد: سازمان صنایع کوچک در سال‌های اخیر مسیر روشنی را برای تحول در نحوه مداخله و حمایت از بنگاه‌ها دنبال کرده است. این رویکرد بر پایه اسناد بالادستی، راهبردهای وزارت صنعت، معدن و تجارت و نیازهای واقعی صنایع کوچک و متوسط کشور شکل گرفته است.

وی افزود: در ابتدای سال، پنج محور راهبردی از سوی وزیر صنعت، معدن و تجارت ابلاغ شد که ارتباط مستقیمی با مأموریت‌های سازمان صنایع کوچک و شبکه شهرک‌های صنعتی کشور داشت و رویکرد سازمان نیز عملیاتی کردن این محورهای راهبردی در حوزه صنایع کوچک است.

معاون وزیر صمت ادامه داد: در سطح سازمان نیز بر مبنای محورهای ابلاغی وزارت صمت، ۶ محور راهبردی در دستور کار قرار گرفته است تا بستر لازم برای اجرای برنامه‌ها و مداخلات توسعه‌ای سازمان فراهم شود.

ارتقای زنجیره ارزش و توسعه منطقه‌ای مبتنی بر مزیت‌های بومی

لاهوتی تمرکز اصلی سازمان را ارتقای زنجیره ارزش، تقویت پیوند پایدار میان بنگاه‌های کوچک و صنایع بزرگ و توسعه منطقه‌ای مبتنی بر مزیت‌های بومی عنوان کرد و گفت: مسیر حرکت سازمان از توسعه منطقه‌ای مبتنی بر مزیت‌های بومی و تحول دیجیتال شهرک‌های صنعتی، به سمت شهرک‌های صنعتی نسل جدید و همچنین ایجاد سازوکار مشخص برای توانمندسازی بنگاه‌های کوچک و متوسط و اتصال آنها به بازار دنبال می‌شود.

وی با اشاره به تمرکز ویژه سازمان بر صنایع معدنی اظهار کرد: دلیل اصلی تمرکز بر صنایع معدنی، ظرفیت بالای این بخش برای ایجاد ارزش افزوده و اشتغال و نقش آن در حرکت به سمت توسعه پایدار است.

رئیس سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران افزود: بخش قابل توجهی از صنایع معدنی در قالب تجمعات کسب‌وکار و خوشه‌های صنعتی شناسایی شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که حدود ۹ درصد از صنایع معدنی در زمره تجمعات کسب‌وکار قرار دارند و در خوشه‌های صنعتی پیاده‌سازی و عملیاتی شده‌اند. همچنین حدود ۱۰ درصد از خوشه‌های صنعتی مرتبط با صنایع معدنی هستند و در بخش خوشه‌های در حال پیاده‌سازی نیز حدود ۹ درصد به این حوزه اختصاص دارد.

لاهوتی با اشاره به برنامه هفتم پیشرفت گفت: در این برنامه، موضوع سند خوشه‌های کسب‌وکار در دستور کار قرار گرفت و با پیگیری‌های انجام‌شده و حمایت معاونت برنامه‌ریزی و بهبود محیط کسب‌وکار وزارت صمت، این سند در سال ۱۴۰۳ عملیاتی شد.

وی ادامه داد: بر اساس این برنامه، بخشی از پروژه‌ها در حوزه خوشه‌های کسب‌وکار قرار گرفته‌اند و سازمان صنایع کوچک نیز ظرفیت لازم برای تعریف رویکردی ویژه به منظور اتصال بنگاه‌های کوچک به زنجیره ارزش صنایع معدنی بزرگ را ایجاد کرده است.

ایجاد شهرک‌های صنعتی تخصصی در مناطق دارای مزیت معدنی

معاون وزیر صمت تأکید کرد: به دنبال تکمیل زنجیره ارزش معدنی و ایجاد ارتباطی کاملاً ساختاریافته میان بنگاه‌های کوچک و متوسط و صنایع بزرگ معدنی هستیم تا ارزش افزوده بیشتری در کشور ایجاد شود.

لاهوتی افزود: در همین راستا تلاش می‌کنیم شهرک‌های صنعتی جدیدی را که در مناطقی با مزیت‌های معدنی قرار دارند، به سمت شهرک‌های صنعتی تخصصی هدایت کنیم. در حال حاضر شهرک صنعتی شهرستان خواف در استان خراسان رضوی به عنوان یکی از این موارد هدف‌گذاری شده است.

حرکت شهرک‌های صنعتی به سمت نسل جدید

وی در ادامه تحول دیجیتال و شکل‌گیری الگوی شهرک‌های صنعتی نسل جدید را یکی دیگر از محورهای مهم برنامه‌های سازمان عنوان کرد و گفت: امروز نمی‌توان شهرک‌های صنعتی را صرفاً مجموعه‌ای از زمین‌ها تعریف کرد؛ بلکه شهرک‌های صنعتی نسل جدید باید به یک اکوسیستم هوشمند، تخصصی و پایدار تبدیل شوند.

رئیس سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران افزود: این شهرک‌ها باید خدمات مشترک دیجیتال، مدیریت یکپارچه انرژی و زیرساخت‌ها و تمرکز بر صنایع تخصصی را فراهم کنند.

لاهوتی با تشریح معماری شهرک‌های صنعتی هوشمند اظهار کرد: این فرآیند از زیرساخت‌ها و داده‌های پایه آغاز می‌شود، در لایه‌های میانی داده‌ها یکپارچه شده و به خدمات دیجیتال و دوقلوی شهری تبدیل می‌شود و در نهایت در سطح حکمرانی، امکان تصمیم‌سازی مبتنی بر داده و شواهد را برای مدیران و سیاست‌گذاران فراهم می‌کند.

وی افزود: منطق این معماری، عبور از مدیریت واکنشی و جزیره‌ای به سمت مدیریت پیش‌نگر، یکپارچه و مبتنی بر داده است. حکمرانی داده حلقه اتصال تمام این لایه‌هاست و باید اطمینان حاصل شود که داده‌های عملیاتی قابل اعتماد، استاندارد و امن هستند و می‌توانند به تصمیم‌های صحیح منجر شوند.

تحول دیجیتال؛ زیرساخت ارتقای بهره‌وری و تاب‌آوری

لاهوتی با بیان اینکه تحول دیجیتال صرفاً یک فناوری نیست، گفت: تحول دیجیتال یک زیرساخت برای ارتقای کیفیت مدیریت، بهره‌وری و تاب‌آوری در شهرک‌ها و نواحی صنعتی است.

وی ادامه داد: سامانه نظام پیمانکاری که امروز در دستور کار رونمایی قرار دارد، کمک می‌کند داده‌های زنجیره صنعتی در یک لایه یکپارچه در اختیار قرار گیرد و کارفرمایان و پیمانکاران بتوانند از این بستر به شکل مطلوب استفاده کنند.

رئیس سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران تصریح کرد: در گام نخست، تمرکز بر ایجاد هسته مشترک شهرک‌محور هوشمند است و اتصال بنگاه‌ها به این هسته، با رضایت کامل صاحبان بنگاه انجام خواهد شد. این فرآیند کاملاً کنترل‌شده است و اطلاعات در اختیار هسته مربوط قرار می‌گیرد.

لاهوتی گفت: این تفکیک ضمن حفظ مالکیت و محرمانگی اطلاعات و داده‌ها، امکان تبادل کنترل‌شده داده‌ها را فراهم می‌کند تا خدماتی همچون زنجیره تأمین دیجیتال، برنامه‌ریزی منابع سازمانی و مدیریت انرژی ارائه شود.

وی همچنین از هدف‌گذاری ایجاد یک شهرک صنعتی هوشمند در هر استان خبر داد و گفت: با همکاری معاونت برنامه‌ریزی وزارت اقتصاد و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، در هر استان یک شهرک هدف‌گذاری خواهد شد و زیرساخت‌های لازم نیز از محل اعتبار مالیاتی واحدهای صنعتی و اعتبار مالیاتی استان تأمین می‌شود.

راه‌اندازی مرکز توسعه روابط پیمانکاری میان بنگاه‌های کوچک و بزرگ

لاهوتی در بخش دیگری از سخنان خود با قدردانی از همکاری اتاق بازرگانی ایران در اجرای این برنامه گفت: تیم جدید هیئت‌رئیسه اتاق ایران همکاری بسیار جدی و مؤثری با این پروژه داشته است و آقایان باقری، پیرمؤذن و قیافه نیز در این مسیر همکاری‌های ارزشمندی انجام داده‌اند.

وی افزود: دبیرکل اتاق ایران نیز از زمان حضور خود در این مجموعه برای پیشبرد این برنامه همکاری و تلاش زیادی داشته است. همچنین در مجموعه سازمان صنایع کوچک، آقای مصدق که اکنون مشاور اتاق ایران هستند، بخش قابل توجهی از محتوای علمی، فنی و عملیاتی این پروژه را طراحی و پیگیری کرده‌اند.

رئیس سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران با اشاره به پروژه مرکز توسعه روابط پیمانکاری اظهار کرد: این مرکز با تمرکز بر اتصالات الکتروموتورها، تجهیزات نیروگاهی و سیستم‌های کوچک و بزرگ شکل گرفته است و هدف آن ارتقا و بهبود زنجیره تأمین این دسته‌های تولیدی و فراهم کردن زمینه توسعه صنعت ماشین‌سازی و صنایع تجهیزمحور در کشور است.

لاهوتی افزود: سیاست اصلی این پروژه، تقویت هدفمند روابط میان بنگاه‌های کوچک و بزرگ و ساماندهی این روابط است تا بنگاه‌های کوچک بتوانند هم نقش مؤثرتری در زنجیره ارزش ملی داشته باشند و هم در منطقه و در سطح بین‌المللی نقش‌آفرینی کنند.

وی گفت: در این مسیر، پیوند با یونیدو نیز برای اجرای برنامه دنبال خواهد شد تا پس از بهبود شرایط روابط بین‌الملل، از ظرفیت‌های این همکاری استفاده شود.

تلاش برای کاهش وابستگی وارداتی و تقویت ساخت داخل

لاهوتی توسعه پیوند با صنایع بزرگ، ارتقای زنجیره تأمین محصولات راهبردی، افزایش رقابت‌پذیری و کاهش وابستگی وارداتی را از دیگر اهداف این برنامه عنوان کرد و گفت: ایجاد یک بستر همکاری پایدار میان بنگاه‌های کوچک و بزرگ اهمیت زیادی دارد؛ چراکه در بسیاری از موارد این بنگاه‌ها در مقطعی ارتباطات تجاری برقرار می‌کنند، اما این تعاملات به دلایل مختلف تداوم پیدا نمی‌کند.

وی ادامه داد: به دنبال آن هستیم که در این مرکز، روابط میان بنگاه‌ها مدیریت شود تا این همکاری‌ها پایدار باقی بماند.

معاون وزیر صمت با اشاره به محل استقرار این مرکز اظهار کرد: مرکز در اتاق ایران مستقر خواهد شد و مدیریت، پیاده‌سازی و اجرای آن نیز بر عهده اتاق ایران خواهد بود.

لاهوتی افزود: این مرکز با ایفای نقش یک نهاد میانجی و تنظیم‌گر، به دنبال آن است که روابط میان خریداران و تأمین‌کنندگان را به یک شبکه شفاف، هدفمند و قابل مدیریت برای تطبیق عرضه و تقاضای صنعتی تبدیل کند.

ایجاد بستر تنظیم‌گری هوشمند روابط پیمانکاری

وی با بیان اینکه این مرکز اطلاعات پراکنده بنگاه‌ها و نیازهای کارفرمایان را ساماندهی خواهد کرد، گفت: با تبدیل اطلاعات پراکنده بنگاه‌ها و نیازهای کارفرمایان به یک سازوکار شفاف، قابل ارزیابی و قابل پیگیری، بستر تنظیم‌گری هوشمند روابط پیمانکاری فراهم خواهد شد.

رئیس سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران خاطرنشان کرد: انتظار داریم خروجی این نظام حکمرانی، کاهش عدم تقارن اطلاعات، افزایش شفافیت در انتخاب تأمین‌کنندگان، ارتقای قابلیت اتکای زنجیره تأمین و همچنین هدایت هدفمند حمایت‌های سازمان صنایع کوچک به سمت بنگاه‌های کوچک و متوسط دارای ظرفیت رشد باشد.

لاهوتی گفت: اقدام مشترک سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران و اتاق بازرگانی ایران، با توجه به رسالت‌ها و مسئولیت‌های سازمان و در راستای سیاست‌های وزارت صمت برای تقویت زنجیره ارزش و تمرکز بر مزیت‌های منطقه‌ای، امروز با رونمایی رسمی از این سامانه وارد مرحله اجرایی می‌شود.

وی افزود: این سامانه می‌تواند به عنوان یک ابزار عملیاتی برای اجرای سیاست‌های وزارت صمت و ارائه بهتر خدمات به ذی‌نفعان بخش‌های مختلف صنعت و تجارت مورد استفاده قرار گیرد. این دستاورد حاصل یک همکاری مشترک و تجربه موفق میان سازمان صنایع کوچک و اتاق ایران است و انتظار می‌رود پس از رونمایی، تولیدکنندگان و کارفرمایان بزرگ نیز با پیوستن به این شبکه، در مسیر تقویت ساخت داخل و ارتقای جایگاه صنایع کوچک در زنجیره ارزش ملی نقش مؤثرتری ایفا کنند.