باشگاه خبرنگاران جوان؛ زهره شعبانی - سیده مریم محمدی، مدیرکل حفاظت محیطزیست استان قم، امروز  در برنامه زنده تلویزیونی «صبحانه» سیمای استانی نور  با اشاره به معضل گردوغبار در استان، گفت: بارش‌های جوی نخستین و مؤثرترین عامل در تثبیت گردوغبار و کاهش فرسایش بادی خاک محسوب می شود. اما متأسفانه پس از سیلاب‌های سال ۱۳۹۸، استان قم بارندگی قابل توجهی را تجربه نکرده است.

وی افزود: هنگامی که زمین دچار تنش گرمایی و خشکی می شود و رطوبت خاک از بین می رود، اگر بارندگی نتواند این کمبود را جبران کند، حتی وزش بادی نسبتاً ملایم نیز موجب خیزش گردوغبار خواهد شد. این موضوع نشان دهنده شکنندگی و خشکی شدید خاک در استان است.

محمدی با تأکید بر افزایش پدیده گردوغبار در پنج سال اخیر، تصریح کرد: به دلیل کاهش بارندگی ها، میزان گردوغبار در سراسر کشور و به ویژه در استان قم که دارای اقلیم بیابانی است، روند صعودی داشته است. کاهش پوشش گیاهی و تخریب مراتع در پی خشکسالی، همراه با چرای بی رویه دام ، به تشدید فرسایش خاک دامن زده است.

مدیرکل محیطزیست قم در ادامه به برداشت‌های بی رویه از منابع آب زیرزمینی اشاره کرد و گفت: متأسفانه برداشت از چاه‌های مجاز و غیرمجاز در استان، اغلب به صورت صددرصدی انجام می شود، در حالی که میزان مجاز برداشت تنها ۴۵ درصد است. این اقدام موجب افت سطح ایستابی سفره‌های زیرزمینی و در نتیجه افزایش روزافزون فرسایش خاک شده است.

وی با بیان اینکه کسری مخزن آب زیرزمینی استان به دو میلیارد مترمکعب رسیده است، گفت: حتی اگر به مدت ۱۰ سال از منابع آب زیرزمینی برداشت نشود و بارندگی‌ها نیز در حد نرمال باشد، این کسری قابل جبران نخواهد بود. پیامد این کمبود، افزون بر گردوغبار، پدیده فرونشست زمین است.

محمدی در بخش پایانی سخنان خود با مقایسه دو بحران گردوغبار و فرونشست، خاطرنشان کرد: در مرحله گردوغبار و فرسایش بادی، به محض وقوع باران، سرزمین قابلیت احیا دارد؛ اما زمانی که زمین به مرحله فرونشست می رسد، حتی بارندگی‌های مکرر نیز قادر به احیای آن نخواهد بود، زیرا قابلیت اسفنجی خاک برای جذب آب از بین می رود و عملاً فرایند احیا غیرممکن می شود.

محمدی در پایان با تأکید بر ضرورت مدیریت فوری منابع آبی استان خاطرنشان کرد: گر امروز برای جبران کسری دو میلیارد مترمکعبی آب زیرزمینی چاره ای نیندیشیم، فردا نه تنها گردوغبار، که فرونشست زمین، زندگی را در این اقلیم بیابانی و گرم و خشک غیرممکن خواهد کرد.