از حذف مدارس هیئتامنایی تا تعیین تکلیف رشته تجربی؛ مدیرکل آموزش و پرورش لرستان پاسخگوی مطالبات خانوادهها شد
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان تأکید کرد: ثبتنام در مدارس دولتی نباید منوط به پرداخت وجه باشد و با مدیرانی که از خانوادهها وجه غیرقانونی دریافت کنند، بدون اغماض برخورد خواهد شد.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - سهرابی مدیرکل آموزش و پرورش لرستان با اشاره به یکی از مهمترین مأموریتهای آموزش و پرورش یعنی تحقق عدالت آموزشی، گفت: عدالت آموزشی تنها به معنای دسترسی دانشآموزان به مدرسه نیست، بلکه امکانات، تجهیزات، نیروی انسانی و کیفیت خدمات آموزشی را نیز شامل میشود.
وی افزود: از نظر دسترسی، وضعیت آموزش و پرورش کشور و به تبع آن استان لرستان مناسب است و ضریب پوشش آموزشی در کشور بسیار بالاست؛ بهگونهای که حتی در برخی مناطق مدارس یکنفره نیز فعال هستند، اما در حوزه امکانات و تجهیزات همچنان با چالشهایی مواجهیم.
چرا امکانات در همه مدارس یکسان نیست؟
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان یکی از دلایل شکلگیری تفاوت میان مدارس را تعدد و تنوع مدارس عنوان کرد و گفت: تنوع مدارس موجب شده امکانات، دانشآموزان مستعد، معلمان توانمند و خانوادههای پیگیر در برخی مناطق و مدارس بیشتر متمرکز شوند و بهصورت طبیعی تمرکز امکانات نیز به همان سمت برود.
سهرابی البته تأکید کرد که نمیتوان گفت تمام مدارس حاشیهای، روستایی یا عشایری الزاماً از امکانات کمتری برخوردارند، اما بهطور کلی تفاوتهایی وجود دارد که باید برای کاهش آنها برنامهریزی شود.
وی از سیاست وزارت آموزش و پرورش برای کاهش تنوع مدارس خبر داد و گفت: مدارس هیئتامنایی به شکل سابق در حال حذف هستند و مدارس نمونه دولتی نیز در دوره متوسطه اول برچیده شدهاند.
به گفته وی، رویکرد جدید حرکت به سمت دو قالب اصلی مدارس دولتی و غیردولتی است، هرچند خدمات آموزشی متناسب با استعداد، شرایط و نیاز دانشآموزان میتواند متفاوت باشد
سهرابی همچنین از احتمال تبدیل مدارس شاهد به مدارس عادی دولتی در سال آینده خبر داد.
هدایت تحصیلی؛ انتخاب رشته یا محدود کردن دانشآموز؟
یکی از مهمترین محورهای این گفتوگو، دغدغه خانوادهها درباره هدایت تحصیلی و محدودیت ظرفیت رشتههایی مانند علوم تجربی بود.
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان در پاسخ به این مطالبه تأکید کرد که هدایت تحصیلی نباید صرفاً به معنای انتخاب چند واحد درسی تلقی شود، بلکه این فرایند میتواند مسیر آینده دانشآموز را تحت تأثیر قرار دهد.
وی توضیح داد: هدایت تحصیلی بر دو بخش عمده یعنی سوابق تحصیلی و نظرات مشاورهای استوار است و برخلاف تصور برخی خانوادهها، تنها معدل دانشآموز تعیینکننده رشته آینده او نیست.
بر اساس توضیحات سهرابی، از مجموع ۱۰۰ امتیاز هدایت تحصیلی، ۳۵ امتیاز به سوابق تحصیلی اختصاص دارد و ۶۵ امتیاز دیگر میان مؤلفههایی همچون آزمون رغبت، آزمون توانایی، نظر معلمان، نظر مشاور، نظر والدین و علاقه کلی دانشآموز تقسیم میشود.
وی گفت: یکی از مشکلات موجود این است که برخی خانوادهها تنها به معدل دانشآموز توجه میکنند و به بخش ۶۵ امتیازی هدایت تحصیلی توجه کافی ندارند. از سوی دیگر، گاهی خود دانشآموز نیز آزمونهای مربوط به رغبت و توانایی را جدی نمیگیرد.
هدایت تحصیلی از پایه اول دنبال میشود
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان با اشاره به تغییر رویکرد وزارتخانه، هدایت تحصیلی را یک «فرایند» دانست، نه یک اتفاق مقطعی در پایه نهم.
وی گفت: از سالهای گذشته روند سنجش استعداد و رغبت دانشآموزان گستردهتر شده و حتی از پایه اول نیز این موضوع مورد توجه قرار میگیرد تا تصمیمگیری درباره آینده تحصیلی دانشآموز صرفاً در یک مقطع زمانی انجام نشود.
چرا ظرفیت رشته تجربی کاهش پیدا کرده است؟
سهرابی درباره گلایه خانوادهها از کاهش ظرفیت رشته علوم تجربی در برخی مدارس نیز گفت: بیشترین مشکل مربوط به رشته تجربی است، چرا که تقاضا برای این رشته بسیار بالاست؛ در حالی که در رشته ریاضی کمبود ظرفیت به آن شکل وجود ندارد و رشته انسانی نیز وضعیت نسبتاً مناسبی دارد.
وی افزود: یکی از اهداف آموزش و پرورش، هدایت درست دانشآموزان به سمت رشتهای است که با استعداد، توانایی و علاقه آنها تناسب داشته باشد
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان با اشاره به تکالیف برنامه هفتم توسعه گفت: بر اساس این برنامه، سهم دانشآموزان رشتههای فنی و مهارتی باید افزایش پیدا کند و هدفگذاریهایی نیز در این زمینه انجام شده است.
با این حال، وی تأکید کرد که رضایت مردم برای آموزش و پرورش اهمیت اساسی دارد و هدفگذاریهای آموزشی نباید در تضاد با خواست و آینده واقعی دانشآموزان قرار گیرد.
اولویت «الف» تجربیها تقریباً تعیین تکلیف شدهاند
سهرابی درباره دانشآموزانی که اولویت «الف» آنها رشته تجربی است، گفت: در محدودههای جغرافیایی مختلف، تعداد دانشآموزانی که در گروه «الف» تجربی هستند و هنوز تعیین تکلیف نشدهاند، بسیار محدود است و در هر شهرستان تعداد آنها کمتر از انگشتان دو دست است.
وی افزود: بخش قابل توجهی از مراجعات و پیامهای خانوادهها مربوط به دانشآموزان دارای اولویت «ب» است.
هشدار درباره آسیبهای ناشی از انتخاب نادرست رشته
در بخش دیگری از برنامه، موضوع دانشآموزانی مطرح شد که در صورت قرار نگرفتن در رشته مورد علاقه خود، حتی از ترک تحصیل یا آسیب به خود سخن گفتهاند.
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان در این زمینه بر نقش خانواده و مشاور مدرسه تأکید کرد و گفت: خانوادهها باید در این فرایند به مشاوران مدرسه اعتماد کنند و تلاش شود استعداد، توانایی و علاقه واقعی دانشآموز مورد توجه قرار گیرد.
شهریه مدارس غیردولتی؛ افزایشها چگونه تعیین میشود؟
یکی دیگر از مطالبات جدی خانوادهها، افزایش شهریه مدارس غیردولتی بود؛ موضوعی که با توجه به شرایط اقتصادی خانوارها حساسیت بیشتری پیدا کرده است.
سهرابی با بیان اینکه مدارس غیردولتی باید در قبال دریافت شهریه، خدمات و امکانات مناسبتری ارائه کنند، توضیح داد: شهریه مدارس بر اساس مدلی مشخص و با توجه به مؤلفههایی مانند کیفیت معلمان، خدمات آموزشی، فضای مدرسه و تجهیزات تعیین میشود.
وی افزود: مؤسس مدرسه ابتدا خودارزیابی انجام میدهد، سپس ارزیابی در سطح منطقه و در مرحله بعد در سطح استان صورت میگیرد و در نهایت بر اساس این ارزیابیها مبلغ شهریه تعیین میشود.
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان تأکید کرد که میزان شهریه مدارس در سامانه مربوط قابل مشاهده است و آموزش و پرورش نیز در چارچوب مؤلفههای تعریفشده امکان تأیید، رد یا اصلاح امتیازات را دارد.
وی همچنین گفت: در دوره متوسطه، سقف شهریه مدارس غیردولتی در لرستان حدود ۶۵ میلیون تومان اعلام شده است.
مدیران مدارس چگونه انتخاب میشوند؟
موضوع دیگری که در این برنامه مورد توجه قرار گرفت، نحوه انتخاب و جابهجایی مدیران مدارس بود.
سهرابی مدیر مدرسه را «مهمترین عنصر در تعلیم و تربیت» دانست و گفت: انتخاب و انتصاب مدیران یکی از شاخصهای اصلی ارزیابی عملکرد مدیران آموزش و پرورش شهرستانها و مناطق است.
وی توضیح داد که مدیران برای تصدی این مسئولیت باید علاوه بر صلاحیتهای عمومی، صلاحیتهای اختصاصی نیز داشته باشند.
به گفته سهرابی، فرایند انتخاب مدیران از طریق سامانه مربوط انجام میشود و در سال جاری علاوه بر آزمون تستی، آزمون تشریحی و مصاحبه نیز در نظر گرفته شده است.
وی افزود: در آزمون تشریحی، موقعیتهای واقعی مدیریتی شبیهسازی میشود و از داوطلب خواسته میشود درباره نحوه مواجهه با مسائل و چالشهای یک مدرسه راهکار ارائه کند.
جابهجایی مدیران الزاماً به معنای ضعف عملکرد نیست
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان درباره جابهجایی برخی مدیران باسابقه نیز گفت: برخی مدیران به دلیل سابقه طولانی در یک پست یا شرکت نکردن در فرایند ارزیابی جدید جابهجا شدهاند و در برخی موارد نیز ارزیابی شاخصهای مختلف به این نتیجه منجر شده که تغییر مدیر ضرورت دارد.
وی همچنین به وجود مواردی اشاره کرد که مدیر یک مدرسه متوسطه، تخصص اصلیاش در دوره ابتدایی بوده است.
دریافت وجه اجباری در مدارس دولتی تخلف است
یکی از صریحترین بخشهای سخنان مدیرکل آموزش و پرورش لرستان به دریافت وجه از خانوادهها در مدارس دولتی اختصاص داشت.
سهرابی تأکید کرد: هرگونه دریافت وجه در زمان ثبتنام مدارس دولتی، به استثنای هزینه کتابهای درسی و بیمه، تخلف محض است.
وی افزود: در مواردی که مدیران مدارس از خانوادهها وجه غیرقانونی دریافت کردهاند، برخورد جدی صورت گرفته و حتی دستور عزل برخی مدیران نیز صادر شده است.
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان تأکید کرد: آموزش و پرورش در برابر چنین تخلفاتی بدون اغماض برخورد خواهد کرد.
پایان مدارس هیئتامنایی به شکل سابق
سهرابی بار دیگر درباره مدارس هیئتامنایی توضیح داد و گفت: مدارس هیئتامنایی به شکل سابق دیگر وجود ندارند؛ چرا که در گذشته این مدارس در عمل با دریافت مبالغی از خانوادهها و ارائه برخی خدمات متفاوت شناخته میشدند.
وی تصریح کرد: مفهوم هیئت امنا در اصل به معنای استفاده از نظر مردم برای مدیریت بهتر مدرسه است، نه الزاماً دریافت پول از خانوادهها.
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان از شکلگیری ساختار جدیدی خبر داد که بر اساس آن، در آینده همه مدارس در کنار انجمن اولیا و مربیان دارای هیئت امنا خواهند بود.
آغاز سال تحصیلی حضوری است
در ادامه این گفتوگو، وضعیت بازگشایی مدارس و احتمال آموزش غیرحضوری نیز مورد سؤال قرار گرفت.
سهرابی با اشاره به آخرین تصمیمات مطرحشده در سطح وزارت آموزش و پرورش گفت: اصل بر آموزش حضوری در سال تحصیلی جدید است.
وی افزود: اگر در نقطهای خاص، بحرانی مانند جنگ، انرژی یا شرایط اضطراری رخ دهد، تصمیمگیری درباره غیرحضوری شدن آموزش بهصورت نقطهای انجام خواهد شد و قرار نیست کل کشور یا استان صرفاً به دلیل وقوع یک بحران محلی، غیرحضوری شود.
لرستان برای شرایط بحرانی آماده است
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان همچنین از آمادگی نسبی بالای استان برای آغاز سال تحصیلی خبر داد.
به گفته وی، حدود ۹۷.۳۳ درصد دانشآموزان سفارش کتابهای درسی خود را ثبت کردهاند و توزیع کتابها تا سطح شهرستان انجام شده است. بخشی از کتابها نیز در مدارس مناطق مختلف موجود است.
سهرابی همچنین از پیشبینی سناریوهای آموزشی برای شرایط بحرانی خبر داد و گفت: در صورت بروز مشکلات احتمالی، آموزش الکترونیکی از جمله استفاده از بستر «شاد»، کلاسهای مجازی، برنامههای آموزشی تلویزیونی و درسنامهها مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
وی تأکید کرد که برای مدیریت شرایط بحرانی آموزشی در استان برنامهریزی شده و جای نگرانی جدی وجود ندارد.
