باشگاه خبرنگاران جوان،اعظم پورکند - پس از یک وقفه شش ماهه، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر دوباره به فرآیند مذاکرات روسیه و اوکراین پیوستند. آنها سفر دیگری به روسیه – هشتمین سفر ویتکاف از فوریه ۲۰۲۵ – و همچنین اولین سفر خود به کی‌اف را از زمان بر عهده گرفتن نقش میانجی‌گری برای کاخ سفید، انجام دادند. این بازدید گمانه‌زنی‌های زیادی را در مورد پیشرفت احتمالی و اقدامات بعدی ایجاد کرده است.

کاخ سفید ممکن است مشتاق باشد قبل از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر در ایالات متحده به پیشرفتی دست یابد، اما مقامات واشنگتن با چالش‌های سختی رو‌به‌رو هستند، مگر اینکه بتوانند رویکردی کاملاً جدید را به این فرآیند بیاورند. نشست‌هایی که در آخر هفته برگزار شد، هیچ نشانه‌ای از این رویکرد جدید ارائه نداد و وضعیتی را ایجاد کرد که در آن کرملین احتمالاً سعی خواهد کرد از فوریت آمریکا استفاده کرده و در عین حال رویکرد حداکثری خود را حفظ کند.

در همین حال، کی‌اف هر کاری که از دستش بربیاید برای حمایت از پیشنهادات آمریکا انجام خواهد داد، به امید اینکه در فرآیند صلح پیشرفت معناداری حاصل شود و در مواجهه با تجاوز مداوم روسیه، کمک‌های مادی نیز دریافت کند.

مروری بر مذاکرات

بیش از شش ماه از وقفه در مذاکرات صلح می‌گذرد. آخرین مذاکرات سه‌جانبه روسیه، اوکراین و آمریکا در فوریه ۲۰۲۶ برگزار شد. سپس، تنها یک سری کوتاه از دیدار‌های دوجانبه در میامی قبل از آنکه ویتکاف و کوشنر به طور کامل از این روند جدا شده و بر جنگ آمریکا-اسرائیل-ایران و غزه متمرکز شوند، انجام شد.

از آن زمان تاکنون اتفاقات زیادی رخ داده است.

در سمت اوکراین، تغییر اصلی موفقیت در حملات دوربرد و حفظ خط مقدم بوده است. توانایی رسیدن به عمق خاک دشمن، هزینه‌های قابل توجهی را بر روسیه تحمیل کرده است، از جمله حملات به پالایشگاه‌های نفت و مراکز لجستیکی بزرگ. مهم‌تر از همه، نیرو‌های اوکراینی همچنین پیشروی‌های روسیه را کند کرده‌اند و آندری سیبیها، وزیر امور خارجه اوکراین، اشاره کرده است که روسیه هنوز نتوانسته است ۲۰ درصد از کنترل منطقه دونتسک را حفظ کند – هدف اصلی خواسته‌های مذاکراتی کرملین.

در همین حال، روسیه در پاسخ، حملات خود را تشدید کرده است. این به معنای افزایش حملات پهپادی و موشکی به زیرساخت‌های غیرنظامی و مناطق مسکونی اوکراین بوده است. این حملات با وجود مذاکرات آخر هفته ادامه یافت و ولادیمیر پوتین پیشنهاد اوکراین برای آتش‌بس سه‌روزه گسترده‌تر را رد کرد.

با این حال، ادعا می شود کرملین با حملات کوچک‌مقیاس به اهدافی در کشور‌های ناتو، به صورت افقی نیز تنش‌ها را افزایش داده است. حمله اخیر پهپادی به فرودگاه لایپزیگ توجه بین‌المللی قابل توجهی را به خود جلب کرده است، اما ناتو حوادث مشابهی را در اسلواکی، لهستان، استونی، لتونی و لیتوانی گزارش کرده است. کرملین همچنین لحن خود را نسبت به سایر کشور‌های ناتو تشدید کرده است و نگرانی‌های گسترده‌تری را ایجاد کرده است که روسیه ممکن است به دنبال اختلال در اتحاد ناتو باشد، زیرا قصد دارد یک حمله جدید علیه اوکراین را در این پاییز آغاز کند.

نتایج نشست‌ها

به طور کلی، دیدار‌ها در مسکو و کی‌اف نشان‌دهنده یک بازنشانی ملایم فرآیند مذاکرات بود. در هر دو دیدار، ویتکاف و کوشنر درباره پیشنهادات صلح و اقتصادی بحث کردند و راه‌های بازگرداندن مذاکرات به مسیر اصلی را بررسی نمودند. هیچ‌یک از این نشست‌ها به پیشرفت واقعی منجر نشد.

مهم‌تر از همه، تنها یک دستاورد از این دور مذاکرات با کرملین حاصل شد که قرار بود یک ترتیب «عدم شلیک» باشد. به عبارت دیگر، دو طرف قرار بود به یک آتش‌بس محدود که به حملات علیه اهدافی که مذاکرات در آنجا انجام می‌شد، محدود می‌شد، احترام بگذارند.

اگرچه پوتین کاهش حملات کلی از سوی اوکراین را تأیید کرد، اما نیرو‌های روسی به حمله به چندین مکان در کی‌اف، از جمله فرودگاه‌های بین‌المللی کی‌اف و بوریسپیل که می‌توانستند نقاط ورود ویتکاف و کوشنر در اولین پرواز مسافری فرامرزی از زمان شروع تهاجم تمام‌عیار در سال ۲۰۲۲ باشند، ادامه دادند. در عوض، این دو نفر با قطار از طریق لهستان سفر کردند.

یک تفاوت قابل توجه در این مجموعه از دیدارها، حضور جین لانگ، رئیس موقت سیاست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا بود. حضور او به طور کلی غیرعادی نبود، با توجه به حضور اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، در نشست‌های قبلی مربوط به فرآیند صلح روسیه و اوکراین، اما آنچه همچنان نامشخص است این است که آیا لانگ برای ارائه مشوق‌ها، ارائه هزینه‌های احتمالی، یا ترکیبی از هر دو، حضور داشت.

اهمیت متفاوت زمان‌بندی

اگرچه هیچ نشانه‌ای از سوی هیچ‌یک از طرفین وجود ندارد که انتظار پایان قریب‌الوقوع جنگ را داشته باشند، زمان‌بندی این اقدام برای هر یک از دولت‌های درگیر، اهمیت خاص خود را دارد.

برای روسیه، این مذاکرات در حالی انجام می‌شود که کرملین در حال آماده‌سازی برای یک حمله بزرگ پاییزی است. این شامل یک تلاش برای بسیج داخلی و ارتباط با شریک نظامی خود، کره شمالی، برای حمایت بیشتر است. حملات دوربرد اوکراین نشان داده است که توانایی مختل کردن فرآیند بسیج را دارد و مسکو ممکن است به دنبال استفاده از فشار مذاکراتی فعلی برای ایجاد یک بافر کافی برای امکان‌پذیر کردن یک حمله آینده باشد.

برای اوکراین، زمان‌بندی مذاکرات برای تلاش برای جلوگیری از کمپین پاییزی روسیه قبل از وقوع آن، مهم است. این به معنای افزایش حمایت شرکا از دفاع اوکراین، حفظ فشار نظامی و اقتصادی بر روسیه، و برجسته‌سازی هرگونه اطلاعات در مورد آماده‌سازی‌های نیرو‌های روسی برای یک حمله بزرگ است. شرکای اوکراین می‌توانند در این زمینه‌ها کمک کنند.

برای ایالات متحده، به احتمال زیاد کاخ سفید می‌خواهد قبل از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر، پیشرفت اساسی داشته باشد تا شانس انتخاباتی نامزد‌های تحت حمایت دونالد ترامپ را افزایش دهد. فوریت کاخ سفید می‌تواند برای فرآیند صلح یک موهبت یا یک نعمت باشد، بسته به اینکه آیا استراتژی موجود خود را که شامل «هویج برای مسکو، چماق برای کی‌اف» است، کنار می‌گذارد یا خیر. تنها کاری که باید انجام شود، معکوس کردن این رویکرد و حمایت قوی از اوکراین در عین فشار قاطع بر روسیه است. این می‌تواند به مختل کردن حمله پاییزی روسیه کمک کرده و پنجره‌ای برای توقف جنگ در خط مقدم فعلی باز کند.

نکات قابل توجه در آینده

ولودیمیر زلنسکی قبلاً نشان داده است که گام بعدی، نشست‌های بعدی با شرکای آمریکایی و اروپایی خواهد بود. این نشست‌ها برای تضمین کمک‌های بیشتر به اوکراین و احتمالاً توافق بر سر اقدامات بیشتر برای تحمیل هزینه بر روسیه، ضروری خواهند بود. همچنین می‌تواند سازوکاری برای تدوین یک پیشنهاد صلح جامع‌تر باشد که شامل مکانیسم‌های عملیاتی برای نظارت و اجرا، و همچنین مشارکت ائتلاف کشور‌های حامی، باشد.

با این حال، صرف‌نظر از آنچه در آن مسیر از مذاکرات رخ می‌دهد، سه سوال مهم برای فرآیند صلح عبارتند از:

اول، دور بعدی مذاکرات سه‌جانبه چه زمانی است؟

پاسخ به این سوال، هم جدول زمانی و هم تعهدات نسبی به فرآیند مذاکرات را نشان می‌دهد. اگر کرملین برگزاری نشست‌های بعدی را به تأخیر بیندازد، این نشانه‌ای از تاکتیک‌های کارشکنی خواهد بود.

به طور کلی‌تر، پاسخ به این سوال مهم است، زیرا دیپلماسی رفت‌وآمدی در مذاکرات به این پیچیدگی، محدودیت‌هایی دارد. دستیابی به یک توافق پایدار مستلزم آن است که طرفین بتوانند در طول مرحله اجرا با یکدیگر تعامل داشته باشند، بنابراین لازم است که آنها توانایی خود را در طول مرحله مذاکره به روشی پایدار و معنادار نشان دهند.

دوم، پیشنهادی که فرستادگان آمریکا در نشست‌های اخیر خود مطرح کردند، چه بود؟ به طور خاص‌تر، آیا این پیشنهاد، بازگردانی پیشنهاد صلح ۲۰ ماده‌ای قدیمی بود که دسامبر گذشته تولید شد، یا چیزی جدید بود؟

نشانه‌های اولیه نشان می‌دهد که این یک نسخه به‌روز شده از آخرین پیشنهاد است، که بر اساس حقایق و مفروضات قدیمی خواهد بود.

ازسرگیری مذاکرات فرصتی را برای پیگیری یک توافق جامع‌تر فراهم می‌کند. کرملین احتمالاً از آن سر باز خواهد زد، اما وضوح، عمق و ویژگی برای کاهش رفتار‌های بدبینانه در فرآیند صلح حیاتی هستند.

در نهایت، آیا آمریکا سرانجام استراتژی مذاکراتی خود را تنظیم خواهد کرد؟

کرملین بار‌ها و بار‌ها نشان داده است که رویکرد موجود کاخ سفید فقط استراتژی مذاکراتی حداکثری آن را سخت‌تر می‌کند. به جای تشویق صلح، لازم است که تجاوز را تنبیه کرد، و اگر واشنگتن بر اساس شواهدی که پوتین ارائه کرده است، تطبیق پیدا نکند، این تلاش مذاکراتی فقط مانند تلاش قبلی به پایان خواهد رسید.

در نهایت، اینکه آیا دیدار‌های آخر هفته گذشته بیشتر تشریفاتی بوده تا ماهوی، هنوز مشخص نیست. در عوض، این به گام‌های بعدی بستگی دارد؛ یعنی بسته کمکی بعدی به اوکراین، رژیم تحریمی بعدی علیه روسیه، و دور بعدی مذاکرات اساسی که بر یک پیشنویس جامع توافق متمرکز است، نه یک لیست از مواضع کلی.

منبع: کی یف پست