خُنکای شیراز در سایهسار باغهای قصردشت/ از موسیقی شبهای قصردشت تا بازارچه محصولات باغی
اگر به دنبال فراری از گرمای شهر و تجربهای متفاوت در سایهسار درختان هستید، جشنواره «خنکای شیراز» فرصتی است بینظیر برای خانوادههاست.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم رضایی - در روزهایی که گرمای شهری، فرصت نفسکشیدن در طبیعت را برای بسیاری از شهروندان محدود کرده، قصردشت شیراز بار دیگر میتواند به یکی از مقصدهای جذاب شهری برای خانوادهها تبدیل شود؛ جایی که طبیعت، فرهنگ، ورزش و خاطره در کنار هم قرار میگیرند تا تصویری متفاوت از اوقات فراغت شهری شکل بگیرد.
رویدادی که قرار است بخشی از ظرفیت کمتر دیدهشده باغهای شیراز را به شهروندان نشان دهد و همزمان، توجهها را به اهمیت حفاظت از این میراث طبیعی جلب کند.
جشنواره فرهنگی، هنری، ورزشی و گردشگری «خنکای شیراز» از ۱۲ تا ۲۰ شهریورماه در سایت گردشگری، فرهنگی و ورزشی «نگارستان قصردشت» برگزار میشود؛ رویدادی که بیش از ۳۰ برنامه متنوع را در محورهای فرهنگی، اجتماعی، ورزشی، گردشگری و اقتصادی پیشبینی کرده است.
علیرضا اسکندری، عضو شورای اسلامی شهر شیراز و دبیر جشنواره فرهنگی هنری «برای باغهای شیراز»، با تشریح برنامههای این رویداد گفت: جشنواره خنکای شیراز با محورهایی همچون «باغ و فرهنگ»، «باغ و زندگی»، «باغ و کودک»، «باغ و علم»، «باغ و ورزش» و «باغ و خرید» طراحی شده و برنامههای مختلفی برای گروههای گوناگون سنی و اجتماعی در آن پیشبینی شده است.
بر اساس برنامه اعلامشده، پیادهروی خانوادگی، برنامه «پیاده تا جشنواره» و فعالیتهای مرتبط با توانمندسازی جامعه محلی در بخش «باغ و زندگی» برگزار میشود. در بخش فرهنگی نیز برنامههایی همچون نقالی، تئاتر، موسیقی، شب شعر و ادبیات قصردشت و اجرای آیینهای کهن شیراز در نظر گرفته شده است.
بخش ورزشی جشنواره نیز طیف متنوعی از رشتهها را شامل میشود؛ از فوتسال و والیبال ساحلی گرفته تا کورنهول، تیراندازی با کمان، تنیس خاکی، دوچرخهسواری، پتانک، گلکوچک، پیادهروی و مینیگلف.
در کنار این برنامهها، نمایشگاه محصولات باغی و صنایعدستی نیز برپا شده است تا باغداران و هنرمندان شیرازی امکان عرضه مستقیم محصولات خود را داشته باشند. محصولات باغهای قصردشت از جمله سیب، انواع انگور، گردو و بادام در کنار محصولاتی مانند منسوجات، سفال، سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی و انواع کاشیهای سنتی در این نمایشگاه عرضه میشوند.
یکی از بخشهای مورد توجه جشنواره، اجرای برنامههای زنده هنری است. گروههای موسیقی مختلف در طول برگزاری جشنواره روی صحنه میروند و گروه ارغوان نیز با حضور بیش از ۴۰ نوازنده، یکی از شبهای جشنواره را به اجرای موسیقی اختصاص خواهد داد.
همچنین تئاترهای کوتاه صحنهای، نقالی شاهنامه و پردهخوانی آیینی هرکدام در چند شب اجرا میشوند.
اما یکی از بخشهای متفاوت این رویداد، حضور خود باغداران قصردشت در برنامههاست؛ قرار است باغداران با روایت خاطرات و تجربههای خود، بخشی از تاریخ شفاهی باغهای این منطقه را برای مخاطبان بازگو کنند؛ روایتهایی که میتواند پلی میان نسلهای قدیم و جدید و راهی برای آشنایی بیشتر شهروندان با پیشینه باغداری در شیراز باشد.
پیادهروی همگانی با حضور هزاران شهروند
اسکندری همچنین از پیشبینی حضور حدود سه هزار نفر در برنامه پیادهروی همگانی جشنواره خبر داده است. این برنامه ساعت ۶:۳۰ صبح پنجشنبه برگزار میشود و شرکتکنندگان از مسیرهای تعیینشده به سمت سایت نگارستان قصردشت حرکت خواهند کرد.
«نگارستان قصردشت»؛ یک فضای موقت برای یک هدف ماندگار
علی نیری، قائممقام و دبیر اجرایی جشنواره فرهنگی هنری «برای باغهای شیراز»، با تأکید بر ظرفیت گردشگری باغهای قصردشت، معتقد است اجرای برنامههای اصولی و کاربردی میتواند این باغها را به یک سایت گردشگری طبیعی شهری برای شهروندان و گردشگران داخلی و خارجی تبدیل کند.
او با اشاره به آغاز فعالیت دبیرخانه رویداد «برای باغهای شیراز» بر اساس مصوبه شورای اسلامی شهر شیراز گفت: جشنواره «خنکای شیراز» سومین گام این دبیرخانه است و برای آن ۱۵ هدف راهبردی تعریف شده است.
معرفی فواید اکولوژیک باغهای قصردشت، ترویج فرهنگ حفاظت و احیای باغها، معرفی ظرفیتهای گردشگری، ایجاد یک سایت گردشگری طبیعی، افزایش نشاط اجتماعی، کمک به اقتصاد باغداران، توسعه گردشگری تجربهمحور، آگروتوریسم و اکوتوریسم و افزایش آگاهی عمومی درباره اهمیت هوای پاک از جمله اهداف این رویداد عنوان شده است.
اسکندری درباره محل برگزاری جشنواره نیز توضیح داد که سایت نگارستان قصردشت برخلاف تصور عمومی، در گذشته کاربری باغ نداشته و به عنوان زمین زراعی برای کشت صیفیجات مورد استفاده قرار میگرفته است. این محدوده به دلیل بحران کمآبی طی چند دهه از چرخه کشت خارج شده بود و اکنون در قالب طرح جامع «برای باغهای شیراز» به صورت موقت میزبان برنامههای جشنواره است.
به گفته او، در این محل هیچ ساختوساز دائمی انجام نخواهد شد و زیرساختهای جشنواره نیز با سازههای قابل حمل و سازگار با طبیعت ایجاد شدهاند.
اسکندری همچنین تأکید کرد که مدیریت شهری اجازه تخریب باغهای قصردشت را نخواهد داد و هدف اصلی این رویداد، معرفی ارزشهای طبیعی و اکولوژیک این باغها و تقویت فرهنگ حفاظت و احیای آنهاست.
«کوچه گالری نگارستان قصردشت» نیز یکی دیگر از بخشهای فرهنگی جشنواره است؛ جایی که ۳۰ تابلو عکس از گذرها و کوچهباغهای قصردشت در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است.
این تصاویر که طی حدود یک دهه توسط بهنام رمضانینژاد، هنرمند شیرازی، ثبت شدهاند، جلوههایی از کوچهها و گذرهای باغهای قصردشت را در فصلهای مختلف سال به نمایش گذاشتهاند.
اسکندری با اشاره به استقبال شهروندان از این بخش، پیشنهاد برگزاری نخستین جشنواره فیلم و عکس «گذرها و کوچهباغهای قصردشت» را مطرح کرد و گفت استفاده از ظرفیت هنرمندان برای ثبت و معرفی این میراث طبیعی میتواند در حفاظت و آگاهیبخشی عمومی نقش مؤثری داشته باشد.
او یادآور شد: وسعت باغهای شیراز در گذشته به بیش از سه هزار هکتار میرسید و اگرچه این وسعت کاهش یافته، نام بسیاری از گذرها و کوچهباغهای قدیمی همچنان در حافظه تاریخی شهر باقی مانده است؛ از جمله گذر باغ میرزا، گذر آقارضایی، گذر قاسمخانی، گذر گودباغنار، گذر حسینآباد، گذر ملکبگی، گذر خانهمهری و گذر اندرملک.
آب؛ مسئلهای حیاتی برای آینده باغهای قصردشت
بیژن زارعی، رئیس ناحیه ویژه باغات شهرداری شیراز نیز با تأکید بر نقش برنامههای فرهنگی و گردشگری در معرفی ظرفیتهای باغهای قصردشت، بر ضرورت حفاظت از این پهنه طبیعی تأکید کرد.
به گفته او، باغهای شیراز علاوه بر ارزش تاریخی و فرهنگی، در تلطیف هوا و ارتقای کیفیت محیط زیست شهری نقش مهمی دارند و مدیریت شهری برنامههایی را برای صیانت از آنها دنبال میکند.
زارعی همچنین از آغاز فعالیت آزمایشی تصفیهخانه جدید قصردشت خبر داد و گفت طبق برنامهریزی انجامشده، این تصفیهخانه تا یک ماه آینده وارد چرخه آبرسانی باغات خواهد شد؛ اقدامی که میتواند در تأمین آب مورد نیاز و حفاظت از باغهای قصردشت اهمیت داشته باشد.
او همچنین اعلام کرد وسعت باغات گروه یک شیراز در حال حاضر بیش از یک هزار هکتار است که حدود ۳۰۰ هکتار آن توسط شهرداری تملک شده و هرگونه ساختوساز در باغات گروه یک ممنوع است.
جشنواره «خنکای شیراز» از همان روزهای نخست با استقبال شهروندان روبهرو شده است. به گفته اسکندری، در دو روز ابتدایی برگزاری این رویداد بیش از یک هزار و ۵۰۰ نفر از جشنواره بازدید کردهاند و پیشبینی میشود مجموع بازدیدها تا پایان جشنواره به حدود هشت هزار نفر برسد.
جشنواره «خنکای شیراز» تا ۲۰ شهریورماه، هر روز از ساعت ۱۶ تا ۲۱ در سایت گردشگری، فرهنگی و ورزشی نگارستان قصردشت، واقع در کوچه ۱۲ شهید رمضانی، میزبان شهروندان است.
ترکیب برنامههای فرهنگی، ورزشی، موسیقی، نمایش، بازار محصولات باغی و صنایعدستی، برنامههای خانوادگی و فعالیتهای مرتبط با معرفی باغهای قصردشت، این رویداد را به تلاشی برای پیوند دوباره شهروندان با یکی از مهمترین سرمایههای طبیعی شیراز تبدیل کرده است؛ تلاشی که برگزارکنندگان آن امیدوارند فراتر از یک جشنواره چندروزه، به تقویت نگاه عمومی نسبت به ضرورت حفظ و احیای باغهای تاریخی این شهر منجر شود.
