باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی- دانشمندان توضیح جدیدی برای یک پدیده نوری ۲۰۰ ساله کشف کرده‌اند: «دیسک بنهام» سیاه و سفید که مغز را فریب می‌دهد تا رنگ‌هایی را ببیند که در واقع وجود ندارند - معمایی که از قرن نوزدهم دانشمندان را گیج کرده است.

«دیسک بنهام» اولین بار در سال ۱۸۹۴ توسط چارلز بنهام، مخترع بریتانیایی، ساخته شد که در ابتدا آن را به عنوان یک ابزار نوری تصور می‌کرد. بعداً به یک اسباب‌بازی تبدیل شد و به سرعت توجه دانشمندانی را که می‌خواستند بفهمند چشم و مغز چگونه رنگ را درک می‌کنند، جلب کرد.

وقتی دیسک ثابت است، فقط تصاویر سیاه و سفید ساده می‌بینید. اما به محض چرخش، شروع به دیدن کمان‌های رنگی به رنگ‌های قرمز، آبی و سبز می‌کنید، حتی اگر این رنگ‌ها در واقع روی دیسک وجود نداشته باشند.

این پدیده که تقریباً ۲۰۰ سال است دانشمندان را گیج کرده است، به عنوان «رنگ ذهنی» شناخته می‌شود.

هوش مصنوعی چگونه این معما را حل می‌کند؟

در یک مطالعه جدید، تیمی از موسسه ملی زیست‌شناسی پایه ژاپن این دیسک را به یک سیستم هوش مصنوعی که برای پیش‌بینی تصاویر بعدی پس از تماشای ویدیو‌های طبیعت آموزش دیده بودند، ارائه دادند. با وجود اینکه تصاویر ورودی سیاه و سفید بودند، هوش مصنوعی ظاهر رنگ‌های خاموش را پیش‌بینی کرد.

محققان دریافتند که این رنگ‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی بر اساس رنگ اشیاء متحرکی که در طول آموزش دیده بود، تغییر می‌کردند. این نشان می‌دهد که مغز حرکت را با رنگ مرتبط می‌کند و این ارتباط همان چیزی است که باعث می‌شود هنگام چرخش دیسک، رنگ‌هایی را ببینید که در واقع وجود ندارند.

دانشمندان اکنون معتقدند که این پدیده فقط در شبکیه اتفاق نمی‌افتد، بلکه به نحوه پیش‌بینی مغز از آنچه بر اساس تجربیات گذشته انتظار می‌رود، مربوط می‌شود. به عبارت ساده، مغز شما انتظار دارد وقتی حرکت را می‌بیند، رنگ‌های خاصی را ببیند، حتی اگر آن رنگ‌ها در واقع وجود نداشته باشند.

محققان می‌گویند: «این مطالعه نشان می‌دهد که رنگ ذهنی با توانایی مغز در پیش‌بینی آینده بر اساس تجربیات گذشته مرتبط است و این توضیح جدیدی برای رازی ارائه می‌دهد که دو قرن دانشمندان را متحیر کرده است.»

دانشمندان امیدوارند این یافته‌ها به آنها کمک کند تا درک عمیق‌تری از نحوه عملکرد ادراک بصری به دست آورند.

نتایج در مجله Scientific Reports منتشر شد.

منبع: دیلی میل