باشگاه خبرنگاران جوان؛ عاشوری - آن قدر وقوع سرقت کابلهای مخابراتی در نقاط مختلف گیلان، شناسایی و دستگیری سارقان حرفهای و انهدام باند سرقتهای زنجیرهای طی سالهای اخیر زیاد شده که گویی در دور باطل سرقت کابل و قطعی تلفن گرفتار شدهایم.
پیگیری گلایهها و شکایات مردم درباره قطعی تلفن و اینترنت ثابت به دنبال سرقت کابلها و تجهیزات مخابراتی نشان میدهد؛ این دزدیهای به ظاهر کم اهمیت! علاوه بر خسارتهای مالی، منجر به اختلال در ارتباطات مشترکان میشود و به زندگی روزمره، آرامش، معیشت و کسب و کار بسیاری از شهروندان صدمه وارد میکند.
شهروندی در همین رابطه میگوید: ساعت ۲۳ شب متوجه قطعی اینترنت و خاموش شدن برخی چراغهای مودم شدم. معضلی تکراری که چند علت دارد و با کمی بررسی معلوم میشود. این مورد به قطعی تلفن ربط داشت، به شماره ۲۰۱۱۷ زنگ زدم، درخواستم ثبت و قرار شد نتیجه بررسی در اولین فرصت اعلام شود.
شتری که در خانه همه میخوابد
صبح خبری نشد، اولِ وقت اداری به مرکز مخابرات منطقه زنگ زدم. خانم اپراتور کمی راهنمایی کرد و شمارهای دیگر برای پیگیری داد. شمارهای که تا ساعتی بعد جواب نداد. بعد از بارها تماس گرفتن، حدودای پیش از ظهر آقایی گوشی را برداشت و پس از شنیدن گزارش قطعی تلفن، با تندی و عجله به سوالاتم جواب داد و در نهایت به سختی متوجه شدم که کارشناسان فقط در ساعت اداری برای تشخیص علت قطعی خواهند آمد.

هر چه منتظر ماندم، نه کارشناسی به کوچه ما آمد، نه پیامکی به شماره تلفن همراهم! نیم ساعت مانده به پایان وقت اداری بعد از بارها و بارها تماس گرفتن، همان فرد جواب داد: طبق بررسی کارشناسان مخابرات، در منطقه شما سرقت اتفاق افتاده و ظرف یکی چند روز آینده مشکل رفع خواهد شد.
شاید برای شما هم اتفاق بیفتد
سامانه ۲۰۱۱۷ مختص ثبت خرابی تلفن ثابت است، مشتریان تلفن ثابت شرکت مخابرات ایران میتوانند در هر ساعت از شبانه روز جهت اعلام و ثبت خرابی، قطعی و اختلال تلفن ثابت خود ۲۰۱۱۷ را شماره گیری کنند.
لازم است بدانید رفع خرابی داخلی تلفن جزء وظایف شرکت مخابرات نیست، پس با توجه به این موضوع بهتر است مشتریان قبل از تماس با ۲۰۱۱۷ برای اعلام خرابی تلفن، از سالم بودن دستگاه تلفن و سیم کشی داخل ساختمان اطمینان حاصل کنند.
پس از ثبت خرابی در این سامانه کارشناسان مخابرات به بررسی درخواست پرداخته و در صورت لزوم به محل مشترک مراجعه میکنند. در صورتی که خرابی تلفن بعد از گذشت ۲۴ ساعت رفع نشد، مشترکان میتوانند به مرکز مخابرات مربوطه مراجعه کنند.
دستورالعمل مخابرات برای بازسازی شبکه
معاونت ارتباطات شرکت مخابرات ایران جزئیات دستورالعمل بازسازی شبکه را به این شرح منتشر کرده است: شرکت مخابرات برای مواجهه با سرقت تجهیزات، دستورالعمل مشخصی دارد و دریافت هرگونه هزینه از مشترکان برای تأمین کابلهای سرقت شده ممنوع است.

در مناطق شهری مخابرات موظف است تا ۳ مرتبه شبکه را پس از سرقت بازسازی کند. در صورتی که دفعات سرقت بیش از ۳ بار باشد، موضوع به سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی ارجاع داده میشود، چرا که بازسازی مکرر در این شرایط توجیه اقتصادی ندارد.
در مناطق روستایی نیز با توجه به هوایی بودن بخش زیادی از شبکه در روستاها و آسیبپذیری بیشتر در برابر سرقت، اولویت با بازسازی شبکه است. در صورت وجود تقاضا و امکانات، تلاش میشود شبکه به سیستم زیرزمینی تغییر یابد تا احتمال سرقت به حداقل برسد.

تغییر فناوری؛ راهکار جایگزین
مخابرات همچنین ارتقای فناوری را رویکرد اصلی خود به جای بازسازیهای پیدرپی اعلام میکند: در صورت تکرار سرقتها، به جای ترمیم کابلهای مسی، تغییر فناوری به فیبر نوری یا انتقال شبکه به زیر زمین در دستور کار قرار میگیرد. اگر این راهکارها عملی نباشد، استفاده از فناوریهای جایگزین مانند ارتباطات بیسیم یا تلفنهای همراه به مشترک پیشنهاد میشود.

سرقتها بیشتر در مناطقی است که کابلهای پرزوج و قابل دسترسی دارند؛ از جمله روستاها، شهرکهای اطراف، جادهها و کوچههای تاریک با رفتوآمد کم. جایگزینی کابلهای مسی با فیبر نوری، برخورد جدی با شبکههای خرید و فروش کابلهای سرقتی، افزایش روشنایی در معابر، استفاده از سیستمهای هشداردهنده و آموزش عمومی درباره اهمیت حفظ زیرساختهای ارتباطی از جمله راهکارهای شرکت مخابرات برای رفع این معضل است.
دزدانی که به کاهدان میزنند
در حالی که بسیاری فیبر نوری را پایانی بر پدیده عجیب و مخرب سرقتهای سریالی کابلهای مخابراتی اعلام میکنند، سارقان، اما در گیلان سرقت فیبرهای نوری را هم تجربه کردند. کاری بدون ارزش مادی برای آنها (دزدها)، در حالی که مشکلات ارتباطی بسیاری برای مشترکان ایجاد و هزینههای سنگینی را هم به مخابرات تحمیل میکند.

سرقت اموال و تجهیزات عمومی نباید عادی شود
امروزه سرقتهای پرتکرار و آزاردهنده کابلهای برق و مخابراتی در گیلان چنان مسبوق به سابقه شده که اگر کوچه و منطقهای از این گزند در امان باشد، برای همگان این سوال پیش میآید که رمز موفقیت آنها چه بوده است؟!
در باب مذموم بودن سرقت، میزان مجازات و نحوه محکومیت این گونه اقدامات مجرمانه، آسیب شناسی و واکاوی علت رشد فزاینده سرقتها به خصوص دزدی تجهیزات و کابلهای مخابراتی در سالهای اخیر، اینکه محافظت از اموال عمومی برعهده کیست؟ چه کسانی و چگونه باید از تکرار این سرقتهای سریالی جلوگیری و بازدارندگی لازم را فراهم کنند؟ حرف بسیار است.

نکته اصلی اینجاست که نباید به سمتی برویم که سرقت، تخریب و آسیب به اموال و تجهیزات عمومی در جامعه عادی شود. بلکه در این مورد به جایی برسیم که دیگر نگوییم: این «شتری است که در خانه همه میخوابد» و یا این گونه سرقتها آن قدر کم شود که دیگر هیچوقت برای ما و شما اتفاق نیفتد.
نقش و نظارت مردم در این خصوص، اهمیت دادن مراکز آموزشی به چنین موضوعاتی و انجام وظیفه صحیح نهادها و دستگاههای مسئول (اعم از اجرایی، انتظامی، قضایی، قانونگذاری و ...) در این راستا کاملا آشکار و غیرقابل انکار است.
کم کاری رسانهها در پیگیری سرقتهای سریالی
اما با توجه به اینکه در آستانه روز و هفته خبرنگار هستیم، بیراه نیست اگر بگوییم: نقش رسانهها در این رویه پیش از همه و بیش از همیشه اثرگذار است، چنانچه از رسالت اصلی خود در جامعه برای ارتقای آگاهی و نهادینهسازی فرهنگ غافل نشوند.
رسانهها میتوانند روند عادی سازی سرقت اموال و تجهیزات عمومی را متوقف کنند، اگر بخواهند و البته پیگیری مستمر داشته باشند.