محلهمحوری و مسجدمحوری، محور پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در البرز
مدیرکل دفتر اجتماعی و فرهنگی استانداری البرز گفت: به دلیل تراکم بالای جمعیت، نرخ بالای مهاجرت، نزدیکی به تهران و سکونت ۴۰ درصدی جمعیت در مناطق غیررسمی و حاشیهای، البرز نیازمند توجه و تمرکز ویژه در حوزه آسیبهای اجتماعی است و در این مسیر، رویکرد محلهمحوری و مسجدمحوری با جدیت دنبال میشود.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ رویا نادری -محمدجواد کاظمینی، مدیرکل دفتر اجتماعی و فرهنگی استانداری البرز، با حضور در برنامه رادیویی «راهیافت» با موضوع نقش محلهمحوری در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، گفت: مسائل اجتماعی از جمله دغدغههای مهمی است که همواره نیازمند توجه و رسیدگی جدی است و استان البرز به دلایل مختلف، در این حوزه نیاز به تمرکز ویژه دارد.
وی در برنامه زنده رهیافت افزود: در سطح کلان، تراکم بالای جمعیت در البرز یکی از مهمترین عوامل اثرگذار در بروز و تشدید آسیبهای اجتماعی است، بهطوریکه تراکم جمعیتی این استان حدود ۱۰ برابر میانگین کشوری است و در برخی نقاط، بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ نفر در واحدهای متراکم جمعیتی زندگی میکنند.
کاظمینی با حضور در صدا و سیمای البرز ادامه داد: البرز بالاترین نرخ مهاجرت را در کشور دارد و حتی از تهران نیز در این زمینه پیشی گرفته است. همچنین نزدیکی به تهران، وجود زندانها و برخی ویژگیهای خاص جمعیتی و جغرافیایی، از دیگر دلایل ضرورت توجه ویژه به حوزه آسیبهای اجتماعی در این استان به شمار میرود.
وی با اشاره به اینکه حدود ۴۰ درصد جمعیت البرز در مناطق غیررسمی و حاشیهای سکونت دارند، تصریح کرد: این شرایط، لزوم برنامهریزی دقیق، رصد مستمر و همافزایی بینبخشی را بیش از پیش ضروری کرده است.
مدیرکل دفتر اجتماعی و فرهنگی استانداری البرز گفت: در حوزه آسیب به خود، طی سال گذشته با کاهش چشمگیر مواجه بودیم و از سال ۱۴۰۰ روند این موضوع بهطور مستمر رصد شده است. بر اساس بررسیها، از سال ۱۴۰۴ نیز این روند کاهشی ادامه یافته که نشان میدهد جهتگیری اقدامات انجامشده، درست و مؤثر بوده است.
وی با بیان اینکه آسیب طلاق در البرز همچنان جدی است، افزود: برخی برداشتها مبنی بر اینکه نیمی از ازدواجهای استان به طلاق منجر میشود، دقیق نیست، زیرا به دلیل مهاجرتپذیری بالا، بخشی از آمار ثبتشده مربوط به پروندهها و جمعیت مهاجر از سایر استانهاست. با این حال، این موضوع از آسیبهای مهم اجتماعی در البرز به شمار میرود.
کاظمینی در برنامه زنده رهیافت اظهار کرد: از سال ۱۴۰۰ که روند بررسی و رصد آسیبهای اجتماعی با دقت بیشتری دنبال شده، در حوزه طلاق نیز هر سال با کاهش آمار مواجه بودهایم. همچنین در حوزه جرائم خرد نیز ۱۸ درصد کاهش ثبت شده است، هرچند با توجه به شرایط خاص البرز، همچنان نیازمند تلاش، همت و توجه بیشتری در حوزه اجتماعی هستیم.
وی با حضور در رادیو البرز تأکید کرد: هر میزان که بتوانیم مردم را در عرصههای اجتماعی درگیر و مشارکتپذیر کنیم، به همان میزان در تبدیل تهدیدها به فرصتهای اجتماعی موفقتر خواهیم بود، زیرا بهترین الگو برای حل مسائل اجتماعی، خود مردم هستند.
مدیرکل دفتر اجتماعی و فرهنگی استانداری البرز با اشاره به اینکه بسیاری از ساکنان البرز در این استان سکونت دارند اما محل کارشان در تهران است، گفت: البرز در برخی موارد به خوابگاه خانوادهها تبدیل شده و این وضعیت، اقتضائات اجتماعی خاص خود را به همراه دارد.
وی به مخاطبان برنامه رهیافت افزود: وقتی از حاشیهنشینی سخن میگوییم، منظور صرفاً نامگذاری یک منطقه نیست، بلکه این عنوان به معنای ضرورت رسیدگی بیشتر، توجه ویژه و جبران کمبود امکانات، تجهیزات و خدمات در این مناطق است. باید با برنامهریزی مناسب، این محلات را به شاخصهای متعارف زندگی اجتماعی نزدیک کرد.
کاظمینی با اشاره به اجرای مدل مسجدمحوری در محلات کمتر برخوردار گفت: در این الگو، تلاش میشود خدمات و امکانات در قالب رویکرد محلهمحور و با محوریت مساجد ارائه شود، چرا که مسجد میتواند بهعنوان محور قرارگاههای اجتماعی در محلات ایفای نقش کند و بسیاری از مسائل اجتماعی با تکیه بر این ظرفیت مردمی قابل پیگیری و مدیریت است.
وی با حضور در برنامه رادیویی البرز ادامه داد: در بیش از ۳۰۰ محله استان، شبکه محلهمحور تشکیل شده و در رأس هر یک از این شبکهها، «مدیر محله» بهعنوان چهره مردمی و بازوی اجتماعی محله فعالیت میکند. این افراد نقش مهمی در پیگیری مسائل، انتقال مطالبات و تقویت مشارکت اجتماعی ساکنان دارند.
مدیرکل دفتر اجتماعی و فرهنگی استانداری البرز همچنین از راهاندازی سامانه «سهمیم» خبر داد و گفت: از طریق این سامانه، ارتباط مستقیم مردم و دستگاهها با استانداری برقرار شده و شهروندان میتوانند در قالب طرحها و برنامهها، نظر دهند و در فرآیندهای اجتماعی و اجرایی مشارکت داشته باشند.
وی با اشاره به نقش بانوان در شبکههای اجتماعی محلهمحور افزود: بانوان در قالب شبکه «بانویاران» در محلات حضور مؤثر دارند و در ادامه این رویکرد، با اعلام فراخوان عمومی، مجموعهای مردمی برای کنترل و پیشگیری از طلاق، تحکیم خانواده و تقویت ازدواج پایدار شکل گرفت.
کاظمینی در برنامه زنده رادیویی رهیافت گفت: در قالب این طرح، شبکه «همیار خانوار» ایجاد شد و تاکنون یکهزار و ۷۰۰ نفر از بانوان داوطلب در این شبکه آموزش دیدهاند تا در حوزه تحکیم بنیان خانواده و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی نقشآفریی کنند.
