باشگاه خبرنگاران جوان - ترور رهبر یک کشور نه تنها اقدامی غیراخلاقی است بلکه نقض آشکار قوانین بین‌الملل محسوب می‌شود. منشور سازمان ملل متحد در ماده ۲ بند ۴ به صراحت تأکید می‌کند، که هیچ کشوری حق ندارد از زور علیه تمامیّت ارضی یا استقلال سیاسی کشور دیگری استفاده کند. اقدام به ترور رهبران، حتی با توجیه ادعای مبارزه با تروریسم یا امنیّت ملّی، در واقع تجاوز به حاکمیّت یک کشور محسوب می‌شود و مسؤولیّت بین‌المللی سنگینی برای کشور مرتکب شونده، به دنبال دارد. علاوه بر این، هدف قرار دادن رهبران و شخصیت‌های سیاسی در حقوق بین الملل بشردوستانه و حقوق بین‌الملل بشر، نقض آشکار این اصول می‌باشد. پیامد‌های چنین اقداماتی بسیار گسترده و ویرانگر است.

حقوق بین‌الملل، برای کشور قربانی حق اقدام متقابل مشروع را به رسمیت می‌شناسد. ماده ۵۱ منشور سازمان ملل حق دفاع مشروع را در صورت حمله مسلحانه تضمین می‌کند، و این حق شامل اقداماتی متناسب برای حفظ امنیّت ملّی و حاکمیّت کشور است. واکنش‌های متقابل منطبق با اصول تناسب و ضرورت فوری صورت خواهد گرفت؛ و مستقیم علیه عامل تجاوز انجام خواهدشد. بنابراین، ترور رهبران یک کشور صرفاً نقض صریح قوانین بین‌الملل و اصول اخلاقی نیست، بلکه آثار عمیق و گسترده‌ای بر ثبات سیاسی، انسجام اجتماعی و امنیّت ملّی کشور هدف بر جای می‌گذارد و می‌تواند روند خشونت و آشوب را تشدید کند. در چنین شرایطی، حقوق بین‌الملل، کشور قربانی را در جایگاه دفاع مشروع قرار می‌دهد و اجازه می‌دهد تا با اتخاذ اقدامات متقابل، تجاوز انجام‌شده را تلافی بکند و اقدام مشابه انجام بدهد. جمهوری اسلامی ایران نه تنها حق قانونی دارد که اقدام متقابل انجام دهد، بلکه تضمین می‌کند که این اقدام حتماً صورت خواهد گرفت.

آمریکا و کشور‌های متخاصم علیه جمهوری اسلامی ایران از سکانداری و هدایت انقلاب اسلامی در ایران و پهنه گسترش آن در سایر کشور‌ها همواره واهمه داشته و دارند و حذف فیزیکی رهبر قائد شهید انقلاب نیز بر همین مبنا و اساس صورت گرفت. در حالی که نمی‌دانند حذف فیزیکی نمی‌تواند تاثیری در تداوم اندیشه‌های ژرف، انقلابی و عدالت محوری رهبر معزّز و گرانقدر انقلاب اسلامی در دل‌های مسلمانان و آزادگان جهان بگذارد. میراثی که امام شهیدمان در سی و هفت سال سکانداری و هدایت انقلاب اسلامی در جایگاه ولایت فقیه، برای ایران بر جای گذاشتند میراثی بس شگرف و ماندگار است. در پهنه آشوبناک سیاست جهانی، هدایت یک ملّت در میانه طوفان‌های سهمگین تاریخ، هنری است که فراتر از سیاست‌مداری معمول، محتاج دیدگاهی تمدنی و بصیرتی راهبردی است. ارکان اصلی این میراث ماندگار در اندیشه و عمل رهبر شهید و والامقام ایران حضرت آیت الله خامنه‌ای عزیز نشان می‌دهد که چگونه هویت، پیشرفت، قدرت و مردم‌سالاری را در کالبد ایران اسلامی بازتعریف و بازیابی کرده‌اند.

امام خمینی (ره) مرحله تأسیس وضع جدید در ایران را به سرانجام رساند و امام معزّز شهید مرحله تثبیت وضع جدید را تمام کرد و پای در مرحله توسعه و پیشرفت گذاشت، آن هم در شرایطی که دشمنان استقلال ایران را هدف قرار داده و این دشمنی همچنان ادامه دارد.

امام عزیز و شهید، فقط در مرحله تثبیت وضعیت سیاسی و اجتماعی ایران که کار بسیار دشورای بود متوقف نماند. تثبیت قدرت یک کشور بخصوص در وضعیت آشوبناک غرب آسیا و به ویژه در برابر آمریکایی که داشتن استقلال سیاسی برای کشور‌هایی که دارای منابع عظیم طبیعی انرژی هستند را برنمی تابد، دشواری بسیار عظیمی بود که در دوران زعامت رهبر شهید برای ایران به دست آمد. امام شهید به فراسوی تثبیت کشور نظر داشت. آیت الله خامنه‌ای در طول دوران حکومت خود تلاش کرد شرایطی را فراهم کند که ایران روز به روز در مسیر پیشرفت و آبادانی قدم بردارد. امام شهید این راه را تا واپسین روز‌های عمر شریف خود دنبال کرد و حتی رویداد‌های عظیم سیاسی نیز او را از این راه باز نداشت.

تولید قدرت برای تضمین استقلال و پیشرفت ایران از دیگر میراث نامی آیت‌الله شهید خامنه‌ای است. پیش درآمد و متضّمن هر طرحی از توسعه و پیشرفت، وجود قدرتی است که بتواند در این وضع آشوبناک جهان، اجرای آن را ممکن کند. بدون وجود قدرت، پیشرفت و توسعه ممکن نیست. رهبر شهید انقلاب توانست در موقعیّت تحریم‌‎های فلج کننده، قدرتی برای ایران بیافریند که در هنگامه جنگ تمدنی در برابر آمریکا بتواند از موجودیّت کشور دفاع کند و تاب ایستادگی و وارد کردن ضربات متقابل نظامی داشته باشد.

رهبر شهید انقلاب در طول ۳۷ سال حکمرانی توانست مردم سالاری جامعه ایرانی، این نهال نورسته را به درخت تنومند تبدیل کند. رهبر شهید ضمن آنکه به مردم‌سالاری دینی اذعان داشتند، به این موضوع باور صادقانه نیز داشتند. ایشان نگاهبان نهال مردم سالاری دینی در صحنه سیاست ایران نیز بودند و افزون بر این، ایشان نظریه‌پرداز این نظم سیاسی بومی مردم پایه هم بودند و در بسط نظری این واقعیّت اجتماعی بسیار قدرتمند عمل کردند.

بیان موارد فوق، گوشه‌ای از میراث ارزشمند و موسع رهبر شهید و عزیز انقلاب است. در وران حکمرانی ۳۷ ساله رهبر شهید، ایشان توانستند تناقض ظاهری میان حفظ نظام و تحول‌خواهی، میان انقلابی ماندن و ثبات نظم سیاسی را از میان بردارند و نشان دهند که تثبیت یک ساختار سیاسی، نه به معنای ایستایی، بلکه بسترسازی برای پیشرفت است.

پیوند دادن مردم‌سالاری دینی با تولید قدرت بازدارنده که محک جنگ تحمیلی سوم توانمندی آن را به خوبی نشان داد، مدل جدیدی از دولت مقاوم را به جهان عرضه کرد که قدرت خود را از عمق فرهنگ و اعتقاد ملت خود گرفته‌است.

میراث امام شهید یک بایگانی تاریخی نیست، یک منظومه فکری زنده است که ثابت کرد استقلال یک کشور با مردم‌سالاری عمق پیدا می‌کند.

در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب، دستگاه قضایی زمانی موفق خواهد بود که مردم آن را مأمن خود بدانند، دسترسی به عدالت آسان باشد، حقوق شهروندان و حقوق بشر تضمین شود و هیچ فردی به دلیل فقر، نفوذ یا قدرت از مسیر عدالت محروم نگردد. بر این اساس، هر اقدامی که موجب تسهیل دسترسی مردم به خدمات حقوقی و ارتقای کیفیت رسیدگی‌ها و افزایش اعتماد عمومی شود، در حقیقت گامی در مسیر تحقق همان اندیشه و آرمانی است که رهبر قائد شهید بر آن تأکید داشتند.

امروز عدالت در نگاه جمهوری اسلامی ایران صرفاً محدود به داخل کشور نیست. دفاع از حقوق ملت ایران در مجامع بین‌المللی، مقابله حقوقی با تحریم‌های غیرقانونی، پیگیری جنایات جنگی و اقدامات تروریستی، مطالبه خسارات ناشی از تجاوزات خارجی و حمایت و صیانت از حقوق ملت‌های مظلوم، بخشی از رسالت نوین دستگاه قضایی است.

فعال‌سازی ظرفیت‌های حقوقی کشور در حوزه بین‌المللی، حقوق بشر، حقوق بشردوستانه بین‌المللی، مبارزه با تروریسم و مطالبه حقوق تضییع‌شده ملت ایران، بخشی از مأموریت‌هایی است که تلاش شده با جدیّت بیشتری دنبال شود. میراث فکری رهبر قائد شهید در حوزه عدالت، سرمایه‌ای گرانقدر برای آینده نظام قضایی کشور است. سیاق حکمرانی و نگاه عدالت محور فقیه شهید حضرت آیت الله خامنه‌ای میراثی سترگ برای آینده ایران است که تمامی مسؤولان باید خود را موظف به انجام و ارتقای روزافزون آن بدانند و در این مسیر تلاش خود را مضاعف کنند.

*ناصر سراج، معاون امور بین الملل قوه قضاییه و دبیر ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران