باشگاه خبرنگاران جوان؛ الهام قبادی - مرضیه هاشمی، مستند ساز آمریکایی تبار و فعال رسانه‌ای حقوق بشر در نشست تخصصی «تبعیض سیستماتیک در آمریکا؛ واکاوی وضعیت حقوق بشری رنگین پوستان، اقلیت‌ها و زنان» که همزمان با هفته حقوق بشر آمریکایی برگزار شد، به تشریح ریشه‌های تاریخی و ساختاری نژادپرستی در ایالات متحده پرداخت.

هاشمی با اشاره به تاریخچه ورود آفریقایی تباران به آمریکا گفت: از ابتدای برده‌داری، سیاه‌پوستان را از خانواده‌هایشان جدا کردند؛ مادر از فرزند، پدر از همسر. این سیاست تفکیک خانوادگی، پایهگذار فروپاشی نهاد خانواده در جامعه سیاهپوستان آمریکا شد.

وی افزود: حتی پس از لغو رسمی برده‌داری، نظام اقتصادی به گونه‌ای طراحی شد که سیاه‌پوستان عملاً در بردگی اقتصادی باقی بمانند. آنها مجبور بودند برای همان اربابان سابق کار کنند و با بهانه‌های مانند بدهی، دستمزدشان را نمی‌گرفتند. این همان برده‌داری با نامی دیگر بود.

این پژوهشگر با استناد به رویداد‌های تاریخی، به واقعه ۱۹۲۱ در تولسا و اوکلاهما اشاره کرد و گفت: هر زمان که سیاهپوستان از نظر اقتصادی پیشرفت میکردند، با خشونت تمام سرکوب می‌شدند. در تولسا، یک منطقه کاملاً موفق و آباد سیاهپوستی را با خاک یکسان کردند تا پیام بدهند که سیاه‌پوستان حق پیشرفت ندارند.

هاشمی به نقش رسانه‌ها در تداوم نژادپرستی پرداخت و تأکید کرد: رسانه‌های آمریکایی تصویری کلیشه‌ای از سیاه‌پوستان ارائه می‌دهند؛ یا ورزشکار، یا خواننده و رقصنده، یا خلافکار. هیچگاه چهره دانشمند، مخترع یا کارآفرین سیاه‌پوست را به دنیا نشان نمی‌دهند. این سیاه‌نمایی رسانه‌ای، ابزاری برای توجیه تبعیض و نگاه دوم به این جامعه است.

وی در ادامه به سیاست‌گذاری‌های ساختاری اشاره کرد و گفت: در دهه ۸۰ میلادی، طرحی در نیویورک اجرا شد که بر اساس آمار دانش‌آموزان سیاه‌پوست در کلاس اول، برای ۱۲ سال آینده ظرفیت زندان‌ها برنامه‌ریزی می‌کردند. این یعنی از همان ابتدا، سیاه‌پوستان را به عنوان زندانیان آینده می‌دیدند، نه شهروندانی برابر.

هاشمی با اشاره به جنبش‌های مدنی گفت: هروقت سیاه‌پوستان برای توانمندسازی خود و جامعه‌شان اقدام میکردند، دولت آمریکا آنها را تروریست خطاب کرده و سرکوب میکرد. بسیاری از رهبران این جنبش‌ها کشته یا به زندان‌های طولانی‌مدت محکوم شدند.

وی در ادامه به سیاست‌های مسکن و شهرسازی به عنوان ابزاری برای جداسازی نژادی اشاره کرد و گفت: وام‌های مسکن به سیاه‌پوستان با شرایط سخت‌تر و در محله‌های فقیرنشین داده می‌شد، در حالی که سفیدپوستان در همان شرایط چندین برابر وام دریافت می‌کردند. ساخت بزرگراه‌ها نیز طوری طراحی شد که محله‌های سیاهپوست را از هم جدا و نابود کند.

این مستندساز همچنین به ورود مواد مخدر به محله‌های سیاه‌پوست در دهه ۷۰ و ۸۰ اشاره کرد و گفت: مواد مخدر را عمدتاً به این محله‌ها تزریق کردند تا خانواده‌ها را نابود کنند و سپس سیاه‌پوستان را به عنوان خلافکار معرفی نمودند. این یک طرح سیستماتیک برای از بین بردن بنیان خانواده سیاه پوستان بود.

هاشمی با تأکید بر اینکه امروز بیش از ۷۰ درصد کودکان سیاه‌پوست در آمریکا بدون حضور پدر بزرگ می‌شوند، گفت: قوانین مسکن دولتی به گونه‌ای بود که اگر مردی در خانه‌ای دولتی حضور داشت، خانواده را از آن خانه اخراج می‌کردند. این یعنی سیاست‌های آمریکا عمدتاً خانواده سیاه‌پوست را هدف قرار داده است.

وی در پایان با اشاره به تأثیر این سیاست‌ها بر جوامع دیگر از جمله ایران گفت: شیطان بزرگ فقط برای آمریکا نیست؛ این الگو‌ها از طریق رسانه‌ها و فیلم‌ها به کل جهان صادر می‌شود. متأسفانه امروز در ایران نیز شاهد کمرنگ شدن ارزش‌های خانوادگی هستیم که ریشه در همین تهاجم فرهنگی دارد. ما باید بیدار باشیم و اجازه ندهیم با الفاظ فریبنده‌ای مانند حقوق بشر و دموکراسی، ارزش‌های خود را از دست بدهیم.