باشگاه خبرنگاران جوان - محمدحسین رجبی دوانی، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ اسلام به بررسی مفهوم بیداری و مسئولیت انسان در مبارزه با ظلم از نگاه قیام عاشورا پرداخت و گفت: تعالیم پیامبر اسلام (ص) به عنوان کامل‌ترین و آخرین دین الهی برای این بود تا انسان‌ها را به مقام جانشینی خدا بر روی زمین برساند و آنها در اوج آزادگی به قله‌های معرفت و کمال برسند. 

رجبی دوانی ادامه داد: متاسفانه با خیانتی که بعد از رحلت پیامبر اکرم (ص) شد و امامان حق از جایگاه الهی خود کنار زده شدند، جامعه در این مسیر طی طریق نکرد. به همین دلیل، اضمحلال در ارزش‌های دینی و معنوی جامعه پدیدار شد؛ به گونه‌ای که جامعه حاضر شد امام حسن مجتبی (ع)، فرزند پاک و معصوم پیغمبر (ص) را کنار بزند و تحت سلطه معاویه، پسر ابوسفیان برود، که کارنامه سیاهی در مبارزه با دین اسلام دارد. از آنجایی که معاویه به ارزش‌های دینی اعتقاد نداشت، با شیوه‌های گوناگون از طریق خرید دین عده‌ای با استفاده از یکسری علمای درباری، دین مردم را تغییر داد. به همین دلیل، ماهیت دین تغییر پیدا کرد.

این استاد دانشگاه با اشاره به تغییر ذهنیت مردم به دلیل نفوذ ذهنیت فاسد معاویه توضیح داد: لذا در عصر معاویه این تفکر پدید آمد که «ما وظیفه نداریم در برابر حاکمی که فسق و فجور می‌کند، مقابله کنیم. روز قیامت خداوند می‌داند با او چکار کند. ما فقط وظیفه اطاعت داریم». از این‌رو، وقتی امام حسین (ع) با این بدعت بزرگ یعنی تبدیل خلافت رسول خدا (ص) به سلطنت موروثی مواجه شد، فرمود: «مِثْلِی‏ لَا یُبَایِعُ‏ مِثْلَه یا مثلی لا یبایع مثل یزید. مانند من با مانند او بیعت نمی‌کند». یا در کلام دیگری در برابر جمعی از مردم مدینه فرمود: «وَ عَلَى الاِسْلامِ، ألسَّلامُ إِذْ قَدْ بُلِیَتِ الاُمَّةُ بِراع مِثْلَ یَزِیدَ. هنگامى که امّت اسلامى به زمامدارى مثل یزید گرفتار آید، باید فاتحه اسلام را خواند!». از این‌رو، حضرت این حرکت بزرگ را نه‌تنها بر ضد ظلم و ستم بلکه بر ضدِ انحراف و تحریف در باور‌های دینی شروع کرد. 

وی افزود: وقتی حضرت به کوفه آمد، که بعد به کربلا ختم شد، در ورود به عراق با حرّ و هزاران نفر مواجه شد، که از سوی ابن زیاد اعزام شده بودند، تا مانع ورود امام حسین (ع) به کوفه شوند. اما امام برای هدایت آنها دستور و حکمی از پیغمبر اکرم (ص) را بیان کرد، که فراموش شده بود. ایشان می‌فرماید که اگر مرا امام نمی‌دانید و یزید را پیشوای خود می‌دانید، اگر مسلمان هستید و پیغمبر (ص) را قبول دارید، ایشان فرموده است: هر مسلمانی حاکم و سلطان جائری را ببیند که بر مقدرات مسلمین سلطه پیدا کرده، حرام‌های خدا را حلال کرده، با سنت پیغمبر (ص) به مخالفت برخاسته و میان بندگان خدا با ظلم و ستم رفتار می‌کند، اگر با قول یا عمل در برابر او نایستد، بر خداست که روز قیامت این مسلمانِ ساکت در این موقعیت را همراه با سلطان جائر در آتش دوزخ بیفکند.