باشگاه خبرنگاران جوان؛ مژگان شکری - محمدباقر قالیباف رئیس هیأت مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران در پرواز بازگشت از مذاکرات چهارجانبه سوئیس در گفت‌وگویی که دوشنبه شب (اول تیرماه) از رسانه ملی پخش شد در سخنانی گفت: تصور تضاد میان میدان نظامی و میدان دیپلماسی اشتباه است، بدون دیپلماسی، زحمت عرصه میدان به ثمر نخواهد نشست.

بنده نیز دیپلمات نیستم؛ یک رزمنده‌ام

وی با اشاره به اینکه سفر به سوئیس برای مذاکرات چهارجانبه، دقیقاً در امتداد میدان نظامی بود افزود: طبیعتاً همه ما، چه نیرو‌های مسلح و چه دستگاه دیپلماسی، مرتب با یکدیگر در ارتباط هستیم. بنده نیز دیپلمات نیستم؛ یک رزمنده‌ام.

قالیباف ادامه داد: دیپلماسی را دنبال کردیم و دیدید که پایان جنگ و رفع محاصره را با گفت‌و‌گو، به روش مبارزه و با اتکا به قدرت میدان نهایی کردیم. عرصه دیپلماسی و میدان، مکمل یکدیگر هستند.

وی خاطرنشان کرد: در بحث لبنان، از وقتی وارد مذاکرات سوئیس شدیم، دیدیم که آتش دشمن علیه لبنان قطع شده و بخش عمده‌ای از مردم به خانه‌های خود بازگشته‌اند.

وادار کردن ترامپ به اصلاح توییت خود نتیجه ترکیب قدرت نرم و قدرت سخت جمهوری اسلامی بود

قالیباف با اشاره به اینکه وادار کردن ترامپ به اصلاح توییت خود در خصوص بازگشایی تنگه هرمز نتیجه ترکیب قدرت نرم و قدرت سخت جمهوری اسلامی بود گفت: به آمریکایی‌ها بی‌اعتماد بودیم و هستیم و شرط عقل است که در آینده نیز بی‌اعتماد باشیم.

او اظهار کرد: در گفت‌و‌گو‌ها با طرف آمریکایی، با نقشه راه و مدل مشخصی حرکت کردیم و بند ۱۳ تفاهم گنجانده شد که بر اساس آن، به‌دلیل بی‌اعتمادی به طرف آمریکایی، اقدامات آمریکا در بند‌های ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ باید بلافاصله پس از امضای تفاهم انجام می‌شد یا دست‌کم عملیات اجرایی آنها آغاز می‌شد تا مطمئن شویم کار شروع شده است؛ سپس وارد سایر موضوعات شویم.

رئیس هیأت مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران  با اشاره به اینکه اگر می‌خواستیم با روش نظامی این کار را انجام دهیم، طبیعتاً جنگ است و آسیب به‌دنبال داشت؛ اما دیدید که محاصره یک‌شبه حل شد گفت: ترامپ پس از امضای تفاهم اعلام کرد تنگه هرمز از امشب آزاد است؛ در حالی که بر اساس بند ۴ تفاهم، باید طی ۳۰ روز و با ضوابط ایران آزاد می‌شد. این قدرت جمهوری اسلامی است که توانستیم ترامپ را وادار کنیم توییتی را که منتشر کرده بود، اصلاح کند و این نتیجه ترکیب قدرت نرم و سخت ماست.

آزادسازی پول‌های بلوکه شده و رفع تحریم‌های نفتی در سفر سوئیس نهایی شد

قالیباف با تأکید بر اینکه آزادسازی پول‌های بلوکه شده و رفع تحریم‌های نفتی در سفر سوئیس نهایی شد افزود: برای آزادسازی اموال بلوکه‌شده، در بند ۱۱ باید دو مبلغ ۶ میلیارد دلاری آزاد می‌شد که پیش‌تر اقدامات آن در سفر به قطر انجام شده بود، اما امضای نهایی آن باید در سفر سوئیس صورت می‌گرفت که انجام شد.

او ادامه داد: در خصوص بند ۱۰، موضوع فروش نفت خام، پتروشیمی و مشتقات آن، همچنین مسائل بانکی، بیمه و حمل‌ونقل مطرح است. از آنجا که هنوز توافق نهایی نشده، تحریم‌ها همچنان پابرجاست؛ لذا بر اساس توافق‌نامه امضاشده، تا رسیدن به توافق نهایی، تحریم‌های نفتی رفع شد.

رئیس هیأت مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران گفت: یکی دیگر از مباحث مهم، چارچوب چگونگی پیگیری تحقق بند‌های تفاهم تا پایان ۶۰ روز بود که آن هم به نتیجه رسید. هماهنگی صورت گرفت تا هیأت‌های ایرانی و آمریکایی نشست داشته باشند و این مسائل و اجرای آنها را پیگیری کنند.

قالیباف افزود: بر اساس مذاکرات سوئیس، ایران و آمریکا باید هر دو تمامیت ارضی لبنان را تضمین کنند. رژیم صهیونیستی با روند مذاکرات به‌شدت مخالف است؛ زیرا نابودی خود را در این مسیر می‌بیند. در تفاهم‌نامه، بر پایان جنگ در ایران و متحدانش، یعنی جبهه مقاومت، تأکید شده بود. پایان جنگ در قلمرو سرزمینی ما برقرار شد، هرچند چالش‌هایی در تنگه هرمز داشتیم. البته محاصره دریایی نیز در دوران آتش‌بس رخ داد که خود نوعی جنگ است.

وی بیان کرد: این اتفاقات در لبنان به شکل دیگری رخ داد؛ حملات نظامی ادامه داشت و فجایع ضاحیه رخ داد که ما با موشک به اسرائیل پاسخ دادیم؛ چراکه خط قرمز این بود که هیچ حمله‌ای به بیروت صورت نگیرد و در جنوب لبنان نیز آتش‌بس برقرار شود.

اگر به سوئیس نمی‌رفتیم، هر لحظه خون بیشتری از مسلمانان و شیعیان لبنان ریخته می‌شد

قالیباف گفت: با ورود ما به مذاکرات سوئیس و پیگیری‌های صورت‌گرفته، هم حجم آتش کم شد و هم طی دو روز متوقف شد. در مذاکرات نیز به نتایجی رسیدیم که ایران و آمریکا باید هر دو تمامیت ارضی لبنان را تضمین کنند. اگر به سوئیس نمی‌رفتیم، هر لحظه خون بیشتری از مسلمانان و شیعیان لبنان ریخته می‌شد.

ایجاد خط تماس برای حل مشکلات کشتی ‌ها

رئیس هیأت مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اینکه تنگه هرمز با ترتیبات ایرانی و توسط ایران اداره خواهد شد گفت: جزو نفرات اولی بودم که در آغاز جنگ به‌روشنی گفتم همه بدانند هرگز اداره تنگه هرمز به وضعیت قبل از جنگ باز نخواهد گشت. البته قوانین بین‌المللی رعایت می‌شود و تنگه هرمز با رعایت این قوانین و با ترتیبات ایرانی، توسط ایران اداره خواهد شد.

او افزود: ممکن است مشکلاتی در تنگه هرمز پیش بیاید؛ بنابراین توافق کردیم مرکزی ایجاد و یک خط تلفنی برقرار شود تا در دوره ۳۰ روزه، اگر اشکالاتی پیش آمد، بتوانیم با سرعت بیشتری مشکلات را حل کنیم. ان‌شاءالله اقتصاد منطقه رونق بگیرد. این خط تماس برای مجوز نیست؛ مجوز مسیر خود را دارد. این خط صرفاً برای حل مشکلات کشتی‌ها یا حوادث احتمالی است تا روشنگری صورت بگیرد. این نیز از آن جهت است که مدیریت تنگه با ایران است و اشکالات را ما رفع می‌کنیم.

ماجرای حاضر نشدن تیم ایرانی در یک قاب با طرف آمریکایی 

 قالیباف با اشاره به ماجرای حاضر نشدن تیم ایرانی در یک قاب با طرف آمریکایی و خروج از نشست مذاکرات پس از تهدیدات ترامپ افزود: ما اصولی داریم و هرگز، تا این لحظه، نخواسته‌ایم در یک قاب با آمریکایی‌ها باشیم. دوستان میانجی در این بحث اصرار داشتند که این آغاز گفت‌وگوهاست، اما ما صریح اعلام کردیم که در این قاب حاضر نمی‌شویم و صرفاً برای مذاکره می‌آییم، بدون اینکه در یک قاب باشیم.

وی ادامه داد: در اواسط گفت‌و‌گو‌ها متوجه شدم ترامپ بصورت تهدیدآمیز درباره رئیس‌جمهور، تیم مذاکره‌کننده و حمله به سرزمین ما صحبت کرده است. به ونس گفتم ما اینجا در حال گفت‌و‌گو هستیم و بر اساس تفاهم امضاشده، در بند اول آمده است که تهدید و زور نباشد؛ اما امروز رئیس‌جمهور شما تهدید کرده است. بدانید ما هیچ‌وقت در زمان تهدید و زور مذاکره نمی‌کنیم. مذاکره را تمام کردیم، از جلسه بیرون آمدیم و دیگر به جلسه بازنگشتیم.

قالیباف گفت: طرف آمریکایی پیگیر برگزاری جلسه دیگری با حضور میانجی‌ها بود که نپذیرفتیم. میانجی‌های قطری و پاکستانی پیش ما آمدند و به آنها گفتیم با شما صحبت می‌کنیم، اما با طرف آمریکایی صحبت نمی‌کنیم. 

 رئیس هیأت مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران با بیان اینکه توقف جنگ در لبنان، مدیریت تنگه هرمز، آزادسازی پول‌های بلوکه‌شده و رفع تحریم‌های نفتی، از دستاورد‌های سفر سوئیس بود گفت: بحث توقف جنگ در لبنان، مدیریت تنگه هرمز، آزادسازی پول‌های بلوکه‌شده و رفع تحریم‌های نفتی، از دستاورد‌های سفر سوئیس بود. نیرو‌های مسلح ما نیازمند نوسازی هستند و بنده نیز به سهم خود در این حوزه تلاش می‌کنم تا در بحث تجهیزات و پرسنل، توجه لازم به نیرو‌های غیور نظامی صورت گیرد. میدان بعدی، میدان خیابان است که هم حوزه نظامی و هم دیپلماسی به آن نیازمند هستند و این میدان، انصافاً حرکت بزرگی است که رخ داده است.

باید بدانیم فصل‌الخطاب، کلام و دستور رهبری است

قالیباف با اشاره به اینکه باید حول محور ولایت وحدت داشته باشیم گفت: باید بدانیم فصل‌الخطاب، کلام و دستور رهبری است. انتقاد و آگاهی، حق همه مردم است. البته، چون در جنگ هستیم، اگر بخواهیم همه‌چیز را بگوییم تا مردم آگاه شوند، به همان میزان دشمن نیز از اسرار ما آگاه می‌شود؛ بنابراین ناگزیریم، نه از سر بی‌اعتمادی به مردم، بلکه به‌خاطر اینکه دشمن سوءاستفاده نکند، بسیاری از موارد را توضیح ندهیم.

او ادامه داد: همه تحت فرامین رهبری هستیم و باید از هرگونه حاشیه‌سازی جلوگیری کنیم. ما دشمن واحد داریم و باید حول محور ولایت وحدت داشته باشیم؛ نه وحدت بر سر مواردی که خودمان می‌پسندیم. وحدت، فرمان رهبری است؛ چه در جنگ، چه در صلح، چه در مذاکره و چه در حوزه فرهنگی. باید بدانیم فصل‌الخطاب، کلام و دستور رهبری است.