باشگاه خبرنگاران جوان؛ حسین قربانی - ذبیح‌الله خداییان رئیس سازمان بازرسی کل کشور در نشست خبری به مناسبت هفته قوه قضاییه، با تسلیت شهادت جمعی از فرماندهان، مسئولان، دانشمندان و مردم بی‌گناه کشور، اظهار کرد: هفته قوه قضاییه فرصتی برای ارائه گزارش عملکرد دستگاه قضایی به مردم است و امسال از آن جهت اهمیت بیشتری دارد که در سال پایانی اجرای برنامه تحول و تعالی قوه قضاییه قرار داریم.

وی با اشاره به سند تحول و تعالی قوه قضاییه افزود: این سند به عنوان نقشه راه دستگاه قضایی بر مبنای وظایف مندرج در قانون اساسی تدوین شده و شامل ۲۸۷ راهکار است که باید در بازه زمانی سال‌های ۱۴۰۳ تا پایان ۱۴۰۵ اجرایی شود.

خداییان ادامه داد: بر اساس ارزیابی‌های صورت‌گرفته، تاکنون بیش از ۶۰ درصد از برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در سند تحول به اجرا درآمده و مابقی نیز در مدت زمان باقی‌مانده تکمیل خواهد شد.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور با تشریح میزان پیشرفت بخش‌های مختلف این سند گفت: در حوزه رسیدگی به شکایات، حل‌وفصل اختلافات و رفع خصومت، پیشرفت قابل توجهی حاصل شده است. همچنین در بخش توسعه آزادی‌های مشروع و نظارت بر اجرای صحیح قوانین و حسن جریان امور که از وظایف سازمان بازرسی کل کشور است، پیشرفت مطلوبی به ثبت رسیده است.

وی افزود: بر اساس ارزیابی‌های انجام‌شده، بیشترین میزان پیشرفت در اجرای سند تحول مربوط به حوزه نظارت بر اجرای صحیح قوانین و حسن جریان امور بوده است.

خداییان با اشاره به رویکرد علمی سازمان بازرسی کل کشور در سال‌های اخیر اظهار داشت: در آغاز این دوره، با همکاری دانشگاه‌ها، مراکز علمی و پژوهشی معتبر کشور و بهره‌گیری از تجربیات کارشناسان سازمان، حدود دو هزار مسئله و چالش مهم کشور شناسایی شد که هر یک می‌توانست زمینه‌ساز بروز فساد یا انحراف در امور باشد.

وی ادامه داد: پس از بررسی‌های کارشناسی، ۱۴ گلوگاه و بستر اصلی فساد شناسایی شد و علل و عوامل شکل‌گیری آنها مورد بررسی قرار گرفت. سپس راهکارهای لازم برای رفع این بسترها تدوین و به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ شد.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور خاطرنشان کرد: تاکنون ۷۴ مورد از بسترها و گلوگاه‌های فساد شناسایی‌شده برطرف شده و سایر موارد نیز در دستور کار قرار دارد.

وی یکی از مهم‌ترین رویکردهای سازمان بازرسی را پیشگیری از فساد، تخلف و سوءجریان‌ها عنوان کرد و گفت: تلاش ما این بوده است که به جای برخورد پس از وقوع تخلف، از شکل‌گیری زمینه‌های فساد جلوگیری کنیم.

خداییان افزود: در همین راستا، آموزش مدیران جدیدالورود در دستور کار قرار گرفت. بررسی‌ها نشان می‌داد بخشی از تخلفات ناشی از ناآگاهی نسبت به قوانین و مقررات است؛ از این رو ۱۸۴ دوره آموزشی برای مدیران برگزار شد که بیش از ۳۰ هزار نفر ساعت آموزش را شامل می‌شد.

وی ادامه داد: همچنین همکاران سازمان بازرسی در مواردی که نشانه‌های شکل‌گیری تخلف یا سوءجریان را مشاهده می‌کردند، پیش از وقوع تخلف هشدارهای لازم را به مسئولان ذی‌ربط ارائه می‌دادند.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور تصریح کرد: در این دوره بیش از ۲۳ هزار هشدار به مدیران و مسئولان دستگاه‌ها ارائه شده که نقش مؤثری در پیشگیری از وقوع تخلفات و جرائم داشته است.

وی اصلاح ساختارها و فرآیندهای ناکارآمد را از دیگر برنامه‌های مهم سازمان بازرسی برشمرد و گفت: طی پنج سال گذشته حدود ۳۱ هزار گزارش اصلاحی تهیه شده که حاصل آن ارائه بیش از ۱۰۳ هزار پیشنهاد اصلاحی بوده است.

خداییان افزود: اجرای این پیشنهادها منجر به اصلاح و رفع اشکال در بیش از ۷۴ هزار فرآیند و ساختار ناکارآمد شده و گام مهمی در جهت ارتقای سلامت اداری و افزایش کارآمدی دستگاه‌‌های اجرایی کشور به شمار می‌رود.

بازگشت ارز‌های صادراتی، ضرورت اقتصاد کشور در شرایط تحریم

خداییان در ادامه با اشاره به موضوع رفع تعهدات ارزی صادرکنندگان اظهار کرد: بخش مهمی از درآمد‌های ارزی کشور از محل فروش نفت، فرآورده‌های نفتی، صادرات کالا‌های غیرنفتی و خدمات تأمین می‌شود و با توجه به تحریم‌های ظالمانه علیه کشور، بازگشت ارز‌های حاصل از صادرات برای تأمین نیاز‌های اقتصادی کشور ضروری است.

وی افزود: بر اساس قوانین و مقررات، صادرکنندگان موظف هستند ارز حاصل از صادرات را از طریق روش‌های قانونی به چرخه اقتصادی کشور بازگردانند و بانک مرکزی نیز مسئول مدیریت نظام ارزی و نظارت بر ایفای تعهدات ارزی است.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور با اشاره به مأموریت ویژه این سازمان در پیگیری مفاسد مرتبط با حوزه ارز گفت: به دستور رئیس قوه قضاییه، هیأتی متشکل از مسئولان قضایی و نظارتی با محوریت سازمان بازرسی کل کشور مأمور بررسی پرونده‌های مربوط به عدم رفع تعهدات ارزی شد.

وی ادامه داد: بررسی‌ها نشان داد بیش از ۹۴ میلیارد یورو تعهد ارزی ایفا نشده در کشور وجود داشته که حدود ۲۸ میلیارد یورو آن مربوط به شرکت‌های دولتی از جمله شرکت ملی نفت، شرکت ملی گاز و شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی بوده است.

خداییان خاطرنشان کرد: با اقدامات انجام‌شده و احضار افراد و شرکت‌های متخلف، میزان عرضه ارز در مرکز مبادله ارز و طلا افزایش یافت و بخشی از مشکلات موجود در این حوزه برطرف شد.

وی افزود: همچنین با پیگیری‌های صورت گرفته، میزان تعهدات ارزی ایفا نشده بانک‌ها از حدود ۷۰۰ میلیون یورو به ۴۷ میلیون یورو کاهش یافته و تعهدات معوق بیش از ۳۰ روز نیز از بیش از ۸۰۰ میلیون یورو به حدود ۹۹ میلیون یورو رسیده است.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور با بیان اینکه تعدادی از صادرکنندگان پس از اخطار‌ها نسبت به رفع تعهدات ارزی اقدام کردند، گفت: افرادی که از انجام تعهدات خود خودداری کردند به مراجع قضایی معرفی شدند.

وی تصریح کرد: از میان افرادی که بیش از ۵۰ میلیون یورو تعهد ارزی ایفا نشده داشتند، ۲۵ نفر با مجموع بیش از ۲۳ میلیارد یورو به دستگاه قضایی معرفی شدند. همچنین تعدادی از صادرکنندگان با تعهدات بین سه تا ۵۰ میلیون یورو نیز به مراجع قضایی معرفی شده‌اند.

خداییان یکی از عوامل بروز این مشکلات را ضعف در صدور و نظارت بر کارت‌های بازرگانی دانست و گفت: در برخی موارد بدون احراز اهلیت و صلاحیت لازم، کارت‌های بازرگانی صادر شده بود و همین موضوع زمینه سوءاستفاده برخی افراد را فراهم کرد.

وی افزود: در بررسی‌های انجام‌شده مشخص شد برخی کارت‌های بازرگانی به نام افرادی صادر شده که هیچ‌گونه سابقه و توانایی فعالیت تجاری نداشته‌اند و از کارت آنها برای انجام معاملات کلان استفاده شده است.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور خاطرنشان کرد: در این رابطه برای افرادی که در صدور و نظارت بر کارت‌های بازرگانی قصور داشته‌اند نیز پرونده تشکیل و به مراجع قضایی ارجاع شده است.

بیش از ۱۷۰ هزار گزارش مردمی در سامانه گزارشگران فساد ثبت شد

خداییان در پاسخ به سؤالی درباره عملکرد سامانه گزارشگران فساد گفت: استفاده از ظرفیت‌های مردمی در کشف تخلفات و مفاسد از سیاست‌های مهم قوه قضاییه و سازمان بازرسی کل کشور است؛ چرا که مردم بهترین ناظران عملکرد دستگاه‌ها هستند.

وی افزود: با تصویب قانون حمایت از گزارشگران فساد، سازمان بازرسی مکلف به راه‌اندازی سامانه دریافت گزارش‌های مردمی شد که این سامانه اکنون در دسترس عموم قرار دارد.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور ادامه داد: شهروندان می‌توانند از طریق سامانه «۱۳۶.ir» گزارش‌های مربوط به فساد، تخلف، شکایات و پیشنهاد‌های خود را ثبت و روند رسیدگی به آن را پیگیری کنند.

وی با بیان اینکه گزارش‌دهندگان می‌توانند به‌صورت محرمانه یا با هویت مشخص گزارش خود را ثبت کنند، تصریح کرد: اطلاعات افراد گزارش‌دهنده کاملاً محرمانه باقی می‌ماند و در صورت اثبات گزارش و تحقق شرایط قانونی، پاداش نیز به آنها تعلق خواهد گرفت.

خداییان اظهار کرد: در سال گذشته ۱۷۱ هزار گزارش از طریق این سامانه به سازمان بازرسی کل کشور واصل شد که پس از بررسی، بخشی از آنها فاقد مستندات لازم تشخیص داده شد، اما بیش از ۲۱ درصد گزارش‌ها منجر به تشکیل پرونده و انجام اقدامات نظارتی و قانونی شد.