باشگاه خبرنگاران جوان؛ مريم حسينى - منبعی آگاه به رویترز گفته است که یک صندوق خصوصی ۳۰۰ میلیارد دلاری که برای تحریک سرمایه‌گذاری در ایران طراحی شده در چارچوب توافق ایالات متحده و ایران مشخص شده است و بیش از نیمی از این مبلغ تاکنون تعهد شده است.

این منبع که به دلیل آماده شدن واشنگتن و تهران برای امضای توافق در روز جمعه، نخواست نامش فاش شود، گفت که این صندوق به گونه‌ای طراحی شده است که به هر دو طرف انگیزه اقتصادی برای انعقاد توافق نهایی بدهد.

مقامات آمریکا و ایران روز یکشنبه اعلام کردند که بر سر چارچوبی برای پایان دادن به جنگ، که با حمله نیرو‌های آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه آغاز شد، متوقف کردن محاصره دریایی توسط ایالات متحده و بازگشایی تنگه هرمز، یک مسیر کلیدی برای نفت و گاز جهانی، به توافق رسیده‌اند.

این منبع گفت که این صندوق جدید یک ابزار سرمایه‌گذاری خصوصی است، نه یک برنامه بازسازی یا جبران خسارت و شامل هیچ پول یا کمک مالی دولتی نخواهد بود. وی افزود که شرکت‌های مستقر در ایالات متحده، کشور‌های عربی خلیج فارس، آسیا، آمریکای جنوبی و آفریقا موافقت کرده‌اند که تأمین مالی آن را بر عهده بگیرند. این منبع گفت که سرمایه‌گذاری‌های وعده داده شده شامل انرژی، لجستیک، تولید و حمل و نقل می‌شود.

یک منبع ارشد ایرانی به رویترز گفت که تهران در ابتدا از ایالات متحده ۴۰۰ میلیارد دلار به عنوان غرامت خسارات جنگ درخواست کرده بود، اما واشنگتن اعلام کرده بود که آن را تأمین نخواهد کرد. ایده این صندوق که قرار است صندوق بازسازی و توسعه نامگذاری شود، سپس مطرح شد.

این منبع ایرانی گفت که این سازوکار، مشارکت کشور‌های منطقه را از طرق مختلف پیش‌بینی می‌کند. این موارد شامل تأمین وام، ایجاد خطوط اعتباری یا تأمین مالی مستقیم بازسازی اماکن آسیب دیده در جنگ از جمله تأسیساتی مانند مجتمع فولاد مبارکه، پالایشگاه‌ها، فرودگاه‌ها و به طور گسترده‌تر، زیرساخت‌های آسیب دیده از درگیری است.

ایران یکی از بزرگترین اقتصاد‌های خاورمیانه در چهار دهه گذشته به دلیل موج‌های متوالی تحریم‌های ایالات متحده و بین‌المللی از بازار‌های سرمایه جهانی رانده شده است.

این کشور دومین ذخایر گاز طبیعی اثبات شده بزرگ جهان و چهارمین ذخایر نفت اثبات شده بزرگ جهان را دارد. همچنین دارای جمعیتی جوان و تحصیل‌کرده با بیش از ۹۲ میلیون نفر، پایگاه صنعتی متنوع و پتانسیل‌های بکر قابل توجه در بخش‌هایی از پتروشیمی و معدن گرفته تا گردشگری و کشاورزی است.

این منبع گفت که این صندوق سرمایه‌گذاری کاملاً جدا از مسیر مذاکره موازی بر سر لغو تحریم‌های ایالات متحده و آزادسازی دارایی‌های دولتی مسدود شده ایران در خارج از کشور است و این دو را به عنوان سازوکار‌های مالی متمایز با اهداف و جدول زمانی متفاوت توصیف کرد.

این صندوق تا زمانی که یک توافق نهایی و رضایت‌بخش حاصل نشود، ایجاد یا عملیاتی نخواهد شد. این یادداشت تفاهم، پس از امضا، قرار است روند کار را در ۶۰ روز آینده سازماندهی کند.

این منبع گفت: "این صندوق تنها پس از امضای توافق نهایی ایجاد خواهد شد. در طول این ۶۰ روز، مدیران صندوق با ایرانیان و سرمایه‌گذاران برای برنامه‌ریزی و تعیین محدوده پروژه‌ها همکاری خواهند کرد. "

سخنگوی کاخ سفید به مصاحبه روز دوشنبه سی‌بی‌اس با معاون رئیس جمهور، جی. دی. ونس اشاره کرد که در آن گفته بود ایران می‌تواند در صورت پایبندی به توافق با واشنگتن، از جمله برچیدن برنامه هسته‌ای خود، از بین بردن ذخایر مواد غنی‌شده و پذیرش یک رژیم بازرسی و اجرای دقیق، به صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری مورد حمایت کشور‌های خلیج فارس دسترسی پیدا کند.

این منبع نگفت که این صندوق چگونه یا توسط چه کسی اداره خواهد شد و خاطرنشان کرد که جزئیات کلیدی هنوز در حال بررسی است.

این منبع از شرکت‌هایی از کره جنوبی، ژاپن، سنگاپور، مالزی و ایالات متحده در میان شرکت‌هایی که تعهداتی داده‌اند نام برد، اما از ارائه لیست جامع خودداری کرد.

این تفاهم‌نامه ۶۰ روزه یک چارچوب است، نه یک توافق نهایی و انتظار می‌رود مذاکره‌کنندگان آمریکا و ایران در این دوره در مسیر‌های متعددی با یکدیگر همکاری کنند که شامل مسائل هسته‌ای، تحریم‌ها و امنیت منطقه‌ای می‌شود.

منبع: رویترز