باشگاه خبرنگاران جوان؛ فهیمه کدخدا - خراسان جنوبی با مساحتی بیش از ۱۵ میلیون هکتار، حدود ۹ درصد از مساحت کشور را به خود اختصاص داده که بخش عمدهای از آن (حدود ۹۶.۵ درصد) را عرصههای طبیعی تشکیل میدهد. این استان به دلیل قرار گرفتن در کمربند خشک و نیمه خشک، با چالشهای جدی مانند کمبود منابع آبی، تبخیر شدید و پوشش گیاهی اندک روبرو است.
کرباسچی، سرپرست ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی، گفت: حدود ۳۶ درصد از عرصههای طبیعی استان را مناطق بیابانی و ۵۰ درصد را مراتع کمتراکم بیابانی تشکیل میدهد. همچنین، سطح قابل توجهی از اراضی استان، معادل ۴.۸ میلیون هکتار، تحت تأثیر فرسایش بادی قرار دارد که ۲.۱ میلیون هکتار از این میزان به عنوان کانونهای بحرانی شناسایی شدهاند.
وی افزود: این کانونهای بحرانی، خساراتی بالغ بر ۸۴۵ میلیارد ریال به مناطق مسکونی، کشاورزی، صنعتی و زیرساختهای حیاتی استان وارد میکنند.
سرپرست ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری، ضعف آگاهی عمومی، حاصلخیزی کم خاک، بهرهبرداری بیرویه از منابع آب و مراتع، اقلیم خشک، تغییر کاربری اراضی و وزش بادهای ۱۲۰ روزه را از جمله عوامل تشدیدکننده بیابانزایی و گرد و غبار در استان برشمرد.
کرباسچی با اشاره به راهکارهای اتخاذ شده، گفت: انتخاب گونههای مناسب برای بیابانزدایی و اصلاح مراتع، جلوگیری از اجرای پروژههای پرمصرف آب، احیای دانش بومی در زمینه بهرهگیری از نزولات آسمانی، ایجاد سازههای کوچک آبی و خاکی، توسعه بیمههای خشکسالی، مدیریت جنگلهای مناطق بیابانی و کنترل کانونهای بحرانی فرسایش بادی از اولویتهای اصلی ماست.
وی ادامه داد: همچنین، اجرای طرحهای مشارکتی بیابانزدایی، استفاده از گونههای بومی و مقاوم به شوری و خشکی در تثبیت شنهای روان، کنترل و استحصال رواناب و بهرهبرداری از آبهای سطحی از دیگر اقدامات اجرایی در دست اقدام است.
کرباسچی تاکید کرد: پس از تشکیل استان، در اکثر کانونهای بحرانی فرسایش بادی، فعالیتهای متنوع بیابانزدایی اجرا شده است. در حال حاضر نیز، تهیه نقشههای پهنهبندی بیابانزایی، مراقبت و نگهداری پروژههای اجرا شده و جذب تسهیلات بانکی برای احیای مناطق بیابانی در دستور کار قرار دارد.
برای مقابله با پدیده گرد و غبار، ایجاد کمربند فضای سبز اطراف شهرها، حفظ و گسترش فضای سبز درون شهری، تجهیز مراکز درمانی، کنترل فعالیتهای عمرانی مولد گرد و غبار، افزایش آگاهی عمومی، مدیریت صحیح منابع آب و خاک و مقابله با بیابانزایی از رویکردهای اصلی است.