باشگاه خبرنگاران جوان - در روزگاری که بخش مهمی از افکار عمومی در شبکه‌های اجتماعی شکل می‌گیرد، برنامه «اینجوریاس» تلاش کرده با رویکردی متفاوت به سراغ سؤالات و ابهاماتی برود که ذهن مخاطبان را درگیر کرده است.

این برنامه به تهیه‌کنندگی و اجرای محمد صمصامی، موضوعات روز بین‌المللی را با تکیه بر داده‌ها، پژوهش‌ها و روایت‌های مستندگونه برای مخاطبان بازخوانی می‌کند. صمصامی معتقد است مخاطب امروز بیش از آنکه به تحلیل‌های کلیشه‌ای و شعارگونه نیاز داشته باشد، به دنبال پاسخ‌های روشن و مستند برای پرسش‌های خود است. از همین رو «اینجوریاس» تلاش می‌کند با استفاده از زبان ساده، ریتمی تند و ساختاری نزدیک به مستندهای پرمخاطب فضای مجازی، مخاطب را در مسیر کشف پاسخ همراه کند.

دنبال پاسخ به سؤالات مردم هستیم و نه بیانیه‌خوانی

محمد صمصامی، تهیه‌کننده و مجری برنامه «اینجوریاس»، درباره ایده شکل‌گیری و ماهیت این برنامه توضیح داد که محور اصلی تولیدات این مجموعه، پرداختن به موضوعات روز بین‌المللی با رویکردی داده‌محور و مبتنی‌بر پژوهش است.
وی گفت: در این برنامه تلاش کرده‌ایم از قالب‌های کلاسیک و مرسوم فاصله بگیریم و به سراغ شکل تازه‌ای از روایت برویم؛ روایتی که بیشتر به مستندهای پرمخاطب فضای یوتیوب شباهت دارد. ریتم برنامه تند است و اطلاعات به شکلی فشرده و درعین‌حال قابل فهم در اختیار مخاطب قرار می‌گیرد.
صمصامی‌با اشاره به سابقه تولید برنامه‌های مشابه افزود: ایده اصلی «اینجوریاس» از تجربیات قبلی ما می‌آید. پیش‌ازاین در برنامه «اسکرین‌شات» و بخش «اسکرین‌دات» تلاش کرده بودیم موضوعات روز را از زاویه‌ای متفاوت بررسی کنیم و اکنون همان تجربه را در قالبی گسترده‌ و منسجم‌تر دنبال می‌کنیم

ترندهای مجازی؛ قطب‌نمای انتخاب سوژه‌ها

وی درباره معیار انتخاب سوژه‌ها توضیح داد: اولویت ما موضوعات بین‌المللی و اتفاقاتی است که در فضای عمومی درباره آن صحبت می‌شود. برای ما مهم است بدانیم مردم در شبکه‌های اجتماعی چه چیزی را دنبال می‌کنند، چه موضوعاتی برایشان سؤال‌برانگیز است و نسبت به چه مسائلی ابهام دارند. درواقع ترندهای فضای مجازی و دغدغه‌های واقعی مخاطبان یکی از مهم‌ترین مبناهای انتخاب سوژه در این برنامه است.

این تهیه‌کننده با تأکید بر نقش شبکه‌های اجتماعی در شکل‌دهی به افکار عمومی اظهار کرد: امروز بخش قابل توجهی از ذهنیت مردم در فضای مجازی شکل می‌گیرد. نمی‌توان نسبت به این فضا بی‌تفاوت بود یا آن را نادیده گرفت. ما معتقدیم اگر قرار است رسانه اثرگذار باشد، باید بداند مخاطب در چه فضایی زندگی می‌کند و چه سؤالاتی در ذهن دارد.

وی ادامه داد: تلاش ما این است ابتدا پرسشی را که در ذهن مخاطب وجود دارد، پیدا کنیم و سپس با استفاده از داده‌ها، آمار، گزارش‌ها و اطلاعات معتبر به آن پاسخ دهیم. درحقیقت برنامه به جای آنکه صرفاً نتیجه‌گیری نهایی را به مخاطب تحمیل کند، او را در مسیر رسیدن به پاسخ همراه می‌کند.

چالش مرز کمرنگ میان واقعیت، شایعه و عملیات روانی

وی در ادامه تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین چالش‌ها این است که مرز میان واقعیت و شایعه، حقیقت و دروغ یا تحلیل و عملیات روانی در فضای مجازی گاهی بسیار کمرنگ می‌شود. به همین دلیل مسئولیت رسانه در چنین شرایطی سنگین‌تر است و باید با دقت بیشتری درباره نحوه طرح موضوعات تصمیم‌گیری کرد.

این تهیه‌کننده با اشاره به روند تولید برنامه تصریح کرد: حمایت مالی برنامه بر عهده مرکز خانه تولیدات جوان سیمرغ است و مؤسسه نگاه نیز به‌عنوان مجری طرح همکاری می‌کند. انتخاب سوژه، پژوهش، نگارش متن و اجرای برنامه حاصل کار گروهی است و موفقیت چنین برنامه‌ای بدون همکاری یک گروه منسجم امکان‌پذیر نیست.

وی افزود: انتخاب درست سوژه، اجرای مناسب، تدوین حرفه‌ای و ارائه جذاب محتوا از مهم‌ترین مؤلفه‌های موفقیت یک برنامه رسانه‌ای است. تجربه به ما نشان داده است هر محتوایی که بتواند پیچیدگی‌ها را به زبانی ساده و قابل‌فهم بیان کند، شانس بیشتری برای اثرگذاری خواهد داشت.

صمصامی همچنین به تجربیات پیشین خود در حوزه برنامه‌سازی اشاره کرد و گفت: پیش‌ازاین برنامه «دو دیقه دل بده» را در شبکه سه تولید کرده بودیم و تجربیاتی که از آن طرح به دست آمد، بدون تردید در شکل‌گیری و تولید «اینجوریاس» تأثیرگذار بوده است.

وی در پایان درباره آینده این برنامه اظهار کرد: در حال حاضر تولید ۳۰ قسمت از برنامه در دستور کار قرار دارد. درباره ادامه‌دار شدن آن هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است، اما امیدواریم بازخورد مخاطبان بتواند مسیر آینده برنامه را مشخص کند.

از شایعه تا واقعیت؛ روایت داده‌محور

صمصامی درباره تفاوت «اینجوریاس» با برخی برنامه‌های تحلیلی گفت: ما سعی کرده‌ایم از فضای شعارزدگی فاصله بگیریم. قرار نیست در این برنامه بیانیه خوانده شود یا تحلیل‌های پیچیده و غیرقابل فهم ارائه دهیم. هدف این است که مسائل به زبان ساده و مستند برای مخاطب تشریح شود. وی در تشریح برخی موضوعات مطرح‌شده در برنامه بیان کرد: سؤالاتی ازاین‌دست که آیا تنگه هرمز می‌تواند منبع درآمد مستقیم باشد؟ سازوکار آن چگونه است؟ درگیری‌های منطقه‌ای چه ابعاد پنهانی دارند؟ یا موضوعاتی مانند سانسور نظامی در اسرائیل و همچنین صحت‌وسقم برخی تصاویر و محتواهای منتشرشده در فضای مجازی ازجمله سوژه‌هایی هستند که مردم درباره آن‌ها بحث می‌کنند و ما نیز تلاش می‌کنیم با نگاهی پژوهش‌محور به آن‌ها بپردازیم.  صمصامی در بخش دیگری از سخنان خود به مزایا و چالش‌های فعالیت رسانه‌ای در فضای مجازی اشاره کرد و گفت: بزرگ‌ترین مزیت این فضا آشنایی مستقیم با ذهنیت مخاطب است. شما می‌توانید به سرعت متوجه شوید مردم درباره چه موضوعاتی صحبت می‌کنند و چه دغدغه‌هایی دارند. این موضوع برای یک برنامه‌ساز فرصتی ارزشمند محسوب می‌شود.