باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم رضایی - رامین طالبی امروز ۵ خرداد در نشست خبری با خبرنگاران با تشریح ساختار و عملکرد سازمان مدیریت حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز گفت: از سال ۹۵ و در پی ادغام سه مجموعه سازمانی شامل سازمان پایانه‌های مسافربری، سازمان مدیریت تاکسیرانی و سازمان اتوبوسرانی، نهاد تازه‌تأسیسی تحت عنوان «سازمان حمل‌ونقل مسافر درون‌شهری» شکل گرفت.

او افزود: این تلفیق تنها در دو شهر کشور یعنی شیراز و کرج انجام شده و سایر کلان‌شهر‌ها همچنان ساختار مستقل سازمان‌های پایانه‌ها، اتوبوسرانی و تاکسیرانی را حفظ کرده‌اند.

طالبی با اشاره به مزایا و چالش‌های این ادغام اظهار کرد: این هم‌افزایی در برخی حوزه‌ها موجب افزایش کارآمدی شده، اما در بخش‌هایی نیز باعث سنگینی و لختی در مدیریت این ناوگان عظیم شده است.

رئیس سازمان مدیریت حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز با بیان اینکه شیراز تنها شهری در ایران است که بخش عمده ناوگان اتوبوسرانی آن در اختیار بخش خصوصی قرار دارد، تصریح کرد: بخش اعظم ناوگان توسط بخش خصوصی مدیریت می‌شود و شهرداری برای حفظ، نگهداری و استمرار فعالیت ناوگان، ماهانه مبالغ قابل توجهی هزینه می‌کند؛ از پرداخت حقوق رانندگان گرفته تا تأمین قطعات و پرداخت مابه‌التفاوت‌های خدمات‌رسانی.

او ادامه داد: شهرداری شیراز ماهانه بالغ بر ۱۰۰ میلیارد تومان برای حفظ و نگهداری و ادامه فعالیت ناوگان اتوبوسرانی هزینه می‌کند که این مبلغ شامل یارانه‌های نقدی و غیرنقدی است. بخشی از درآمد از طریق دریافت کرایه از مسافران و کارت بلیت تأمین می‌شود و بخش عمده آن را شهرداری به‌عنوان یارانه به بهره‌برداران پرداخت می‌کند.

طالبی با اشاره به مدل تأمین هزینه حمل‌ونقل عمومی گفت: بر اساس نظام‌نامه تعیین نرخ حمل‌ونقل عمومی، هزینه هر مسافر باید به‌صورت یک‌سوم توسط دولت، یک‌سوم توسط شهرداری و یک‌سوم توسط مسافر تأمین شود، اما در شرایط فعلی اقتصادی کشور، دولت عملاً امکان ایفای سهم خود را ندارد و شهرداری‌ها ناچارند سهم دولت را نیز پرداخت کنند.

او افزود: در حوزه خرید و نوسازی اتوبوس نیز طی سال‌های گذشته مساعدت مؤثری صورت نگرفته و شهرداری‌ها خود به تنهایی بار نوسازی ناوگان را بر دوش کشیده‌اند.

رئیس سازمان مدیریت حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز با اشاره به اقدامات شورای ششم شهر شیراز اظهار داشت: شورای ششم با وجود شرایط سخت اقتصادی تلاش کرده ناوگان حمل‌ونقل عمومی را نوسازی کند، اما سرعت فرسایش ناوگان به‌مراتب بیشتر از سرعت نوسازی است و بخش عمده ناوگان موجود فرسوده و دارای عمر بالای ۱۰ سال است.

او ادامه داد: در شرایط اقتصاد مقاومتی، تکلیف ما این است که همین ناوگان موجود را به‌روزرسانی و بازسازی کنیم و از ظرفیت‌های فعلی حداکثر استفاده را داشته باشیم.

طالبی در عین حال تأکید کرد: با وجود همه مشکلات، شیراز یکی از بهترین ناوگان‌های حمل‌ونقل عمومی کشور را در اختیار دارد و میزان فرسودگی ناوگان در بسیاری از کلان‌شهر‌های دیگر حتی دو برابر شیراز است.

اک خاطرنشان کرد: شهرداری شیراز تلاش کرده با نوسازی و بهسازی ناوگان، شرایط فعلی را پایدار نگه دارد و به‌تدریج فرآیند تعویض و نوسازی کامل ناوگان را نیز دنبال کند، هرچند هزینه‌های این حوزه بسیار سنگین شده است.

طالبی همچنین به سایر مأموریت‌های سازمان اشاره کرد و گفت: مدیریت پایانه‌های مسافربری شهید کاراندیش، امیرکبیر و مدرس نیز بر عهده سازمان حمل‌ونقل مسافر است و این پایانه‌ها به‌صورت شبانه‌روزی به شهروندان خدمات ارائه می‌دهند.

او افزود: پایانه شهید کاراندیش بسته به ایام مختلف سال، روزانه بین ۱۵ تا ۵۰ هزار نفر ورودی و خروجی دارد و در برخی ایام، حدود یکهزار و ۲۰۰ دستگاه اتوبوس وارد این پایانه می‌شود.

رئیس سازمان مدیریت حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز با اشاره به حوزه تاکسیرانی بیان کرد: بیش از ۱۰ هزار تاکسی دارای مجوز در شیراز فعالیت دارند که بخشی از آنها در خطوط شهری، فرودگاه، حمل معلولان و سایر بخش‌های خدماتی فعال هستند و روزانه حدود ۶۰ هزار نفر از طریق تاکسی در سطح شهر جابه‌جا می‌شوند.

طالبی تأکید کرد: ناوگان حمل‌ونقل عمومی شیراز در همه شرایط، حتی در دوران جنگ، ناآرامی‌ها و بحران‌ها، بدون وقفه به خدمات‌رسانی ادامه داده و هیچ‌گاه فعالیت آن متوقف نشده است.

او افزود: در سال‌های اخیر مأموریت‌های جدیدی نیز به سازمان واگذار شده که از جمله آنها می‌توان به نظارت عالیه بر مراکز معاینه فنی، مدیریت برخی جایگاه‌های سوخت متعلق به شهرداری و ساماندهی سرویس مدارس اشاره کرد.

رئیس سازمان مدیریت حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز تصریح کرد: در حوزه سرویس مدارس، سازمان موظف به ساماندهی حدود ۱۱ هزار راننده سرویس مدرسه است که سالانه به حدود ۱۰۰ هزار دانش‌آموز خدمات ارائه می‌کنند.

طالبی گفت: مجموعه سازمان حمل‌ونقل مسافر با تجمیع سه سازمان بزرگ و افزوده شدن مأموریت‌های متعدد جدید، به مجموعه‌ای بسیار گسترده، پرحجم و پرتردد تبدیل شده است، اما شهرداری شیراز همچنان تلاش می‌کند با وجود همه محدودیت‌ها، مسیر نوسازی ناوگان و ارتقای خدمات حمل‌ونقل عمومی را ادامه دهد.

 طالبی اظهار کرد: در شهریورماه سال ۱۴۰۴، گردش مالی یکی از شرکت‌های حمل و نقل اینترنتی در حوزه حمل‌ونقل عمومی شیراز به ۴ هزار و ۳۵۳ میلیارد و ۳۸۰ میلیون و ۱۴۴ هزار ریال، معادل حدود ۴۳۵ میلیارد تومان در یک ماه رسیده است.

او با بیان اینکه حجم گردش مالی این حوزه به شکل قابل توجهی افزایش یافته، افزود: امروز هزینه‌ها و چرخش مالی مجموعه حمل‌ونقل عمومی نسبت به گذشته چندین برابر شده و شرکت‌های بهره‌بردار با فشار‌های مالی سنگینی مواجه هستند.

طالبی ادامه داد: بر اساس قراردادها، برخی شرکت‌ها موظف به پرداخت ماهانه مبالغی به شهرداری بوده‌اند، اما طی ماه‌های اخیر بخشی از این پرداخت‌ها انجام نشده و این موضوع مشکلات متعددی را در روند خدمات‌رسانی ایجاد کرده است.

رئیس سازمان مدیریت حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز با اشاره به تمرکز برخی حساب‌ها در تهران و محدودیت دسترسی شهرداری‌ها به منابع مالی تصریح کرد: بخشی از درآمد‌ها و منابع مالی در اختیار وزارتخانه‌ها قرار دارد و شهرداری‌ها در دریافت سهم خود با دشواری‌هایی مواجه هستند.

او، همچنین به موضوع نرخ بلیت اتوبوس و مشکلات کارت‌بلیت‌های الکترونیکی اشاره کرد و گفت: یکی از دلایلی که نرخ بلیت به ۵ هزار تومان نرسید، مشکلات مربوط به تأمین کارت‌بلیت در سطح شهر بود.

طالبی افزود: به دلیل کمبود کارت‌بلیت و فراهم نبودن زیرساخت مناسب، امکان تفکیک نرخ نقدی و غیرنقدی وجود نداشت و در نتیجه نرخ پرداخت نقدی و کارت‌بلیت به‌صورت یکسان در نظر گرفته شد.

او خاطرنشان کرد: اگر زیرساخت لازم برای تأمین کارت‌بلیت فراهم می‌شد، امکان اجرای مدل متفاوت نرخ‌گذاری وجود داشت، اما به دلیل برخی مسائل اجرایی این موضوع محقق نشد.

طالبی گفت: روزانه حدود ۴۰ درصد ناوگان حمل‌ونقل عمومی شیراز به دلیل عدم نظارت از دسترس خارج می‌شود.

شیراز الگوی بازسازی و نوسازی ناوگان حمل‌ونقل کشور

مصطفی کیانی رحیمی، عضو ناظر شورا در سازمان مدیریت حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز، نیز در این نشست عملکرد مدیریت سازمان حمل‌ونقل مسافر را مثبت ارزیابی کرد و گفت: در دوره مدیریت فعلی، بسیاری از موضوعاتی که سال‌ها با مشکلات و موانع مواجه بود، با تدبیر مدیران سازمان، همراهی شهردار و حمایت شورا حل شد و امروز شاهد حرکت و تحول در مجموعه‌ای هستیم که به سمت ایستایی پیش می‌رفت.

عضو ناظر شورا در سازمان مدیریت حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز با اشاره به نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی بیان کرد: اقدامات ارزشمندی در حوزه اتوبوس، میدل‌باس، ون و تاکسی انجام شده است. امروز قیمت هر دستگاه اتوبوس داخلی بیش از ۲۶ میلیارد تومان است و تأمین ناوگان جدید کار ساده‌ای نیست، اما در کمتر از ۱۰ روز گذشته ۱۷ دستگاه اتوبوس جدید تحویل گرفته شد که برابر مصوبه شورا قابلیت افزایش تا ۲۵ دستگاه را نیز دارد.

او ادامه داد: شیراز احتمالاً تنها کلانشهری است که در سال جاری توانسته چنین حجمی از خرید اتوبوس را انجام دهد؛ خریدی که شاید برخی شهر‌ها در طول یک دوره مدیریت شهری نیز تجربه نکرده باشند.

به گفته کیانی رحیمی، برای تأمین این ۱۷ دستگاه بیش از ۳۷۰ میلیارد تومان هزینه شده و ضروری است رونمایی و بهره‌برداری شایسته‌ای از این ناوگان برای مردم انجام شود.

او با اشاره به صرفه‌جویی‌های انجام‌شده در خرید ناوگان گفت: با رایزنی‌ها و مذاکرات فنی، اتوبوس‌هایی که قیمت آنها ۲۶ میلیارد تومان بود، با قیمت ۲۱ میلیارد تومان خریداری شد و در واقع ۵ میلیارد تومان صرفه‌جویی در هر دستگاه صورت گرفت.

کیانی رحیمی همچنین به خرید میدل‌باس‌ها اشاره کرد و افزود: میدل‌باس‌هایی که شهرداری شیراز با قیمت حدود ۴ میلیارد تومان خریداری کرد، امروز در سایر کلانشهر‌ها تا ۱۳ میلیارد تومان قیمت‌گذاری می‌شوند و حتی برخی شهر‌ها متقاضی خرید آن از شهرداری شیراز هستند، اما این ناوگان با افتخار در اختیار مردم شیراز قرار گرفته است.

او با اشاره به توسعه ناوگان ون در شهر شیراز گفت: امروز ۴۵ دستگاه ون در سطح شهر خدمات‌رسانی می‌کنند که از این تعداد، ۹ دستگاه ویژه خدمات‌رسانی به معلولان، جانبازان و توان‌خواهان تجهیز شده‌اند.

عضو ناظر شورا در سازمان مدیریت حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز با اشاره به قرارداد ۷۵ دستگاه میدل‌باس اظهار داشت: تاکنون ۶۳ دستگاه آن محقق شده و مابقی نیز پس از تأمین منابع و تکمیل فرآیند ساخت وارد ناوگان خواهد شد.

او یکی از مهم‌ترین اقدامات شورا و شهرداری را بازسازی ناوگان فرسوده عنوان کرد و گفت: مدیریت هوشمند فقط استفاده از سامانه‌های دیجیتال نیست، بلکه بهره‌وری حداکثری با کمترین هزینه است. بر همین اساس، بازسازی اتوبوس‌های فرسوده در دستور کار قرار گرفت و ۲۴ دستگاه اتوبوس که عمر فرسودگی آنها به پایان رسیده بود، به طور کامل اورهال شد.

کیانی رحیمی افزود: این بازسازی‌ها با نظارت دستگاه‌های تخصصی و استاندارد انجام شد و امروز این اتوبوس‌ها معادل ناوگان صفر کیلومتر در حال خدمات‌رسانی هستند. برای بازسازی این ۲۴ دستگاه حدود ۵۰ میلیارد تومان هزینه شده، در حالی که خرید تنها دو دستگاه اتوبوس نو چنین هزینه‌ای در بر دارد.

او از شکل‌گیری همکاری میان مجموعه‌های فنی و صنعتی برای ایجاد مرکز بازسازی ناوگان در شیراز خبر داد و گفت: هدف این است که علاوه بر خدمات به شهرداری، سایر دستگاه‌ها نیز بتوانند از ظرفیت بازسازی تجهیزات و ماشین‌آلات بهره‌مند شوند.

عضو ناظر شورا در سازمان مدیریت حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز با اشاره به اقدامات حوزه تاکسیرانی گفت: بیش از یکهزار و ۳۰۰ دستگاه تاکسی در این دوره نوسازی شده است. برای این منظور بخشی از تسهیلات به‌صورت بلاعوض از سوی شهرداری و بخشی نیز به‌صورت وام قرض‌الحسنه از طریق بانک شهر تأمین شد و رانندگان تنها سهم اندکی پرداخت کردند.

او افزود: تعداد تاکسی‌های نوسازی‌شده در شیراز از کل ناوگان برخی مراکز استان‌ها بیشتر است و این موضوع یکی از دستاورد‌های مهم دوره ششم مدیریت شهری به شمار می‌رود.

کیانی رحیمی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مشکلات معیشتی رانندگان تاکسی اظهار داشت: بخش تاکسی مظلوم‌ترین بخش حمل‌ونقل عمومی است و بسیاری از رانندگان حتی از حداقل خدمات بیمه‌ای محروم هستند. رانندگانی وجود دارند که با وجود بیماری‌های سخت و شرایط دشوار جسمی، تنها برای تأمین معیشت خانواده فعالیت می‌کنند.

او با انتقاد از برخی فضاسازی‌ها درباره نرخ کرایه تاکسی گفت: افزایش هزینه‌های سفر بر اساس نرخ تورم و هزینه‌های واقعی محاسبه شده و حتی نرخ‌های مصوب نیز مربوط به ماه‌ها قبل است. در حالی که قیمت قطعات و هزینه‌های تعمیرات به شدت افزایش یافته، رانندگان همچنان با نرخ‌های گذشته فعالیت می‌کنند و باید شرایط معیشتی آنان نیز دیده شود.

عضو ناظر شورا در سازمان مدیریت حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز تأکید کرد: خانواده بزرگ حمل‌ونقل عمومی حدود ۶ تا ۷ درصد جمعیت شهری شیراز را شامل می‌شود و لازم است نگاه منصفانه‌تری نسبت به این قشر زحمتکش وجود داشته باشد.

او در ادامه به ساماندهی سرویس مدارس اشاره کرد و گفت: با واگذاری مدیریت سرویس مدارس به شهرداری، جلسات تخصصی متعددی برای ارتقای کیفیت خدمات برگزار شد و سامانه هوشمند سرویس مدارس طراحی و راه‌اندازی شد.

کیانی رحیمی افزود: این سامانه امکان رصد مسیر سرویس، اطلاع‌رسانی زمان رسیدن خودرو و ارائه خدمات هوشمند به خانواده‌ها را فراهم کرده و برنامه توسعه قابلیت‌های آن نیز در دستور کار قرار دارد.

او، همچنین از پیگیری برای در اختیار گرفتن مالکیت کامل سامانه و سورس‌کد آن خبر داد و گفت: این موضوع برای اعمال حاکمیت داده و ارتقای امنیت اطلاعات ضروری است.

عضو ناظر شورا در سازمان مدیریت حمل‌ونقل مسافر شهرداری شیراز با اشاره به بازگشت بخشی از هزینه سرویس مدارس پس از غیرحضوری شدن مدارس اظهار داشت: با توافق انجام‌شده میان شهرداری، شرکت‌ها و رانندگان، مقرر شد ۲۰ درصد از هزینه‌های پرداختی به خانواده‌ها بازگردانده شود تا ضمن رعایت حقوق شهروندان، دغدغه رانندگان نیز کاهش یابد.