باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی - احسان اتفاقی فعال صنعت دام با بیان اینکه گوشت قرمز یکی از مؤلفه‌های مهم در تامین امنیت غذایی جهان است، گفت: گوشت قرمز در امنیت غذایی دنیا یکی از تامین‌کنندگان سبد کالایی خانوارها به شمار می‌رود.

وی با بیان اینکه سرانه مصرف گوشت قرمز یکی از شاخص‌های توسعه‌یافتگی کشورهاست، افزود: بر اساس آمار رسمی گزارش شده، سرانه مصرف کشور بین ۸ تا ۱۰ کیلوست.

اتفاقی با اشاره به تولید ۸۰۰ هزار تن گوشت گوسفندی در داخل بیان کرد: در حال حاضر بخش عمده‌ای از گوشت قرمز دام سبک در داخل تولید می‌شود و تنها ۱۰۰ هزار تن از نیاز از طریق واردات تامین می شود، البته در برخی سال ها میزان واردات حداقل ۵۰ تا ۲۰۰ هزار تن است.

اتفاقی با اشاره به تولیدات دام سبک اعم از گوسفند و بز بیان کرد: بنابر آمار ۴۰ تا ۴۵ درصد گوشت قرمز مربوط به دام سبک است و باقی مربوط به دام سنگین اعم از گوساله، شتر و گاومیش است.

وی با اشاره به تمرکز کمپین با دامدار روی موضوع دام سبک بیان کرد: ایران در پرورش دام سبک به شکل سنتی عمل کرده در حالی که دارای مزیت نسبی هستیم. کشور به لحاظ جغرافیایی و آب و هوایی و مهم‌تر از همه به دلیل ذائقه مردم گوشت گوسفند دارای جایگاه ویژه در بازار پروتئین کشور است.

این فعال صنعت دام به چالش‌های صنعت دام کشور اشاره کرد و گفت: با وجود مزیت‌های نسبی در تولیدات دام سبک مشکلاتی وجود دارد که یکی از آنها مغفول ماندن دام سبک در تصمیم‌گیری‌های بالادستی است. دومین موضوع، به بهره‌وری پایین کشور در پرورش دام سبک است زیرا این عدد در ایران از میانگین جهانی هم پایین‌تر است.

به گفته وی، به طور میانگین از هر ۱۰۰ راس گوسفند ۱۲۰ بره تولید می‌شود که کشورها با تولید ۲ قلوزایی به این عدد می‌رسند. در کشورهای پیشرو مانند نیوزلند این عدد ۲۲۰ بره است. اما در ایران بره‌گیری از هر ۱۰۰ راس حدود ۶۵ بره است که به دلیل عدم آبستن شدن گوسفند، سقط جنین، مرگ و میر بره‌ها بهره‌وری را در این صنعت کاهش داده و همین امر درآمدزایی را در حوزه پرورش گوسفند پایین نگه داشته است.

اتفاقی به سومین چالش صنعت دام سبک کشور پرداخت و گفت: مسئله دیگر این است که دامداران فعال این بخش آن را به عنوان شغل درنظر نمی‌گیرند و به شکل سنتی فعالیت دارند. چالش چهارم هم به تغییراتی اقلیمی، خشکسالی و فقر مراتع برمی‌گردد.

وی ادامه داد: دام سبک به مرتع وابسته است و از بین رفتن نژادهای بومی، وابستگی بالا به نهاده‌های دامی وارداتی از دیگر مشکلات این بخش به شمار می‌رود که در نهایت منجر به پایین بودن بهره‌وری شده است.

این فعال صنعت دام سبک اعلام کرد: با جایگزین شدن علوفه‌های کشت پاییزه، به‌نژادی می‌توان ظرفیت‌های موجود این صنعت را بالفعل کرد زیرا ما در کشور دامدارانی داریم که از هر ۱۰۰ راس گوسفند بین ۱۸۰ تا ۲۰۰ بره‌گیری دارند.

اتفاقی ادامه داد: در کنار این توانمندی و ظرفیت، بازار تقاضا هم وجود دارد؛ بنابراین باید بهره‌وری افزایش پیدا کند. امروز در دنیا با روش‌های نوین تولید دام، کاهش طول پرواربندی و... بهره‌وری را در این صنعت ارتقا داده‌اند. همچنین با شناسایی الگوهای موفق و موثر با دام بومی کشور می‌توان کمک کرد تا این صنعت توسعه پیدا کند.

وی با اشاره به کمپین آموزشی و حمایتی ویژه دامداران بیان کرد: ما باید بتوانیم وضعیت موجود را به مطلوب تبدیل کنیم که یکی از این راه‌های شبکه‌سازی است. در حال حاضر ۱.۲ میلیون دامدار دام سبک در کشور فعالیت دارند که مدیریت بهینه سبب می‌شود تا در تولیدات دام سبک خودکفا شویم.

اتفاقی با بیان اینکه حدود ۸۰ درصد تولید گوشت قرمز به خوراک دامی و نهاده برمی‌گردد، افزود: در حال حاضر تامین نهاده ۶ تا ۸ میلیارد دلار ارزبری دارد. کشت پاییزه علوفه، آموزش شیوه‌های نوین در این حوزه، اصلاح نژاد و... بستری فراهم می‌شود که این صنعت به سمت جذب سرمایه حرکت کند.

این فعال صنعت دام سبک افزود: کارشناسان خبره در تمام استان‌های کشور می‌توانند با مشاوره، راهنمای دامداران و دامپروران باشند که نیاز به معرفی و برقراری ارتباط دارند. پویش موجود ضمن اطلاع‌رسانی، به دنبال شناسایی الگوهای موفق است تا این صنعت را از شکل سنتی خود خارج کند.

وی به ظرفیت‌های ارزآور صنعت دام سبک کشور اشاره کرد و گفت: یکی از وجوه درآمدی این صنعت مربوط به پشم و کرک دام است که در البسه و از همه مهم‌تر فرش استفاده فراوان دارد، در حالیکه کرک بز بسته به کیفیت الیاف آن در داخل بین ۲۰ تا ۵۰ هزار تومان در هر کیلوگرم به فروش می‌رسد و عمدتا تبدیل به ضایعات می‌شود در کشور همسایه ۱.۸ میلیون تومان پیش‌خرید می‌شود. بنابراین، بخشی از پشم و کرک دام سبک ایران سالانه به افغانستان در حال قاچاق است در حالی که می‌تواند برای کشور درآمد ارزی داشته باشد.

اتفاقی گفت:  این پویش فصلی برگزار می‌شود و باید از ظرفیت‌های موجود این صنعت به نفع اقتصاد کشور بهره‌برداری می رسد.