باشگاه خبرنگاران جوان؛ دل آرا ودودی - نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، هر ساله میزبان اشتیاق مردمی برای گسترش فرهنگ دانایی است. در چنین فضایی، یاد و سخن «رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله سیدعلی حسینی خامنه‌ای» همواره یادآور جایگاه والای کتاب و کتابخوانی در توسعه فرهنگی و پیشرفت اجتماعی جامعه ماست. ایشان با نگاهی عمیق، کاربردی و راهبردی، نه تنها به معرفی آثار ارزشمند ادبی و تاریخی پرداخته‌اند، بلکه با ترسیم الگویی روشن از سبک زندگی اسلامی-ایرانی، راهکار‌های عملیاتی برای نهادینه‌سازی فرهنگ مطالعه در زندگی روزمره ارائه داده‌اند.

در ادامه، با واکاوی بیانات و یادداشت‌های ارزشمند ایشان، راهکار‌های ترویج کتابخوانی و فهرستی از کتاب‌های پیشنهادی ایشان برای مطالعه در این رویداد بزرگ فرهنگی ارائه می‌شود.

پیام رهبر معظم انقلاب پس از بازدید از دهمین نمایشگاه کتاب

رهبر معظم انقلاب اسلامی در پایان بازدید از این نمایشگاه طی مصاحبه‌ی رادیویی، اهمیت برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، فرمودند: اقبال گسترده مردم به نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران به معنای استقبال مردم از کتاب و کتابخوانی است و نشان می‌دهد که مردم روز به روز به کتاب علاقه‌مندتر شده و هر چه این نمایشگاه بهتر و آراسته‌تر باشد، مردم را بیشتر به سوی خود جذب می‌کند.

این بیانات روشن می‌سازد که نمایشگاه کتاب تنها یک رویداد تجاری نیست، بلکه نمادی زنده از حیات فرهنگی جامعه و اشتیاق نسل‌های مختلف به کسب دانش و معنویت است.

اولویت‌بندی زمان: هنرِ مطالعه در لابه‌لای زندگی

یکی از چالش‌های اصلی در عصر حاضر، کمبود وقت برای مطالعه است. اما مقام معظم رهبری با تجربه‌ای چندین ساله در مطالعه، معتقدند که مشکل اصلی «کمبود زمان» نیست، بلکه «مدیریت زمان‌های مرده» است.

ایشان با اشاره به سابقه دیرینه ملت ایران با کتاب‌های خطی و تلاش نویسندگان قدیم برای رونویسی آثار، یادآور می‌شوند که امروز با پیشرفت تکنولوژی، دسترسی به کتاب آسان‌تر شده و وظیفه ماست که از این فرصت استفاده کنیم. راهکار‌های عملی ایشان شامل موارد زیر است:

استفاده از اوقات انتظار:مطالعه در اتوبوس، تاکسی، مطب پزشک یا هر مکانی که فرد در حال انتظار است. ایشان خود روایت می‌کنند که چندین جلد کتاب قطور را در اتوبوس مطالعه کرده‌اند.

کتاب جیبی و زمان‌های کوتاه: توصیه می‌شود همیشه یک کتاب همراه داشته باشیم تا در فواصل ۱۰ تا ۲۰ دقیقه‌ای (مانند استراحت‌های کاری یا انتظار برای وسیله نقلیه) مطالعه کنیم.

جایگزینی با تبلیغات تلویزیونی: استفاده از زمان پخش آگهی‌های تبلیغاتی (که گاهی تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد) برای مطالعه کوتاه به جای بی‌کار بودن .

عادت پیش از خواب: تأکید بر اینکه هر شب، بدون استثنا، قبل از خواب بخشی از زمان به مطالعه اختصاص یابد. ایشان اشاره می‌کنند که در خانه خودشان، همه افراد با مطالعه به خواب می‌روند و کتاب همیشه کنار دستشان است.

کیفیت مطالعه: از آسان‌خوانی تا تأمل‌ورزی

رهبر انقلاب علاوه بر کمیت مطالعه، بر «کیفیت» و «نوع» مطالعه نیز تأکید دارند. ایشان توصیه می‌کنند که ذهن نباید تنها به کتاب‌های سبک و بدون نیاز به تفکر (مانند برخی رمان‌های صرفاً سرگرم‌کننده) عادت کند.

_ترکیب سبک‌های مطالعه: ترکیب کتاب‌های آسان با کتاب‌های فکری و تحلیلی که نیازمند تدقیق و تأمل هستند.

_نظم در مطالعه: مراجعه به یک کتاب زمانی اثرگذارتر است که پیش از آن، کتاب‌های مرتبط با موضوع خوانده شده باشد تا درک عمیق‌تری از مطلب حاصل شود.

_الگوسازی خانوادگی: شروع فرهنگ کتابخوانی از کودکی و تشویق فرزندان به مطالعه در اوقات فراغت و تعطیلات تابستانی.

گنجینه‌ای از آثار: معرفی کتاب‌های مورد تأیید مقام معظم رهبری

مقام معظم رهبری با مطالعه صد‌ها اثر، کتاب‌های متعددی را به عنوان منابع غنی برای شناخت فرهنگ جبهه، تاریخ انقلاب و ادبیات جهان معرفی کرده‌اند. در ادامه، برخی از این آثار به همراه بیانات ارزشمند ایشان آمده است:

۱. جنگ و صلح اثر لئو تولستوی

«جنگ و صلح» تولستوی مربوط به مقاومت عجیب مردم روسیه است در مقابل حمله‌ی ناپلئون و حرکت عظیمی که مردم مسکو انجام دادند برای ناکام کردن ناپلئون. تولستوی کتاب‌های دیگری هم دارد، اما به نظر من این کتاب برجستگی‌اش به خاطر این است که کاملاً بر محور روح دفاع مردم روسیه است. /۳۱، ۱۳۸۴/۰۶

۲. خوشه‌های خشم اثر جان اشتاین بک

همین کتاب معروف «خوشه‌های خشم» اثر «جان اشتاین بک» یا دیگر کتابش را که الان در ذهنم نیست، بخوانید و ببینید راجع به وضع چپ‌ها و برخورد سردمداران مرکز به اصطلاح دموکراسی با آنها چه نوشته است! ۱۳۷۵/۰۲/۱۳

۳. پابرهنه‌ها اثر زاهاریا استانکو

رمان نویس معروف رومانیایی – زاهاریا استانکو – کتابی دارد؛ نمی‌دانم شما‌ها خوانده‌اید یا نه. من این کتاب را سال‌ها پیش خوانده‌ام. داستان، مربوط به اشغال بخارست به وسیله‌ی آلمانیهاست ۱۳۸۳/۰۹/۱۱

۴. کمدی انسانی اثر انوره بالزاک

البته با تحولات بسیار سخت و رقت بار و مرارت بار؛ که شما اگر رمان‌های قرن نوزده فرانسه را بخوانید، کاملاً نشانه‌ی این انقلاب‌ها و این مرارت‌ها و این محنت‌ها و این تلخی‌ها برای مردم فرانسه را در این کتاب‌ها خواهید دید؛ از جمله کتاب‌های ویکتورهوگو و بالزاک و دیگران. ۱۳۹۰/۰۵/۱۹

۵. خانواده تیبو اثر روژه مارتین دوگار

از یک نویسنده‌ی قویِ فرانسوی رمانی خواندم به نام «خانواده‌ی تیبو». البته آن نویسنده، معروف نیست؛ اما این رمان خیلی قوی است. معمولاً رمان‌های بزرگ و قویِ فرانسوی‌ها و روس‌ها و دیگر کشور‌هایی که رمان‌های بزرگ از آنجا‌ها منتشر شده، تصویر هنرمندانه‌ی واقعیت‌های زندگی است. /۰۲/۱۹، ۱۳۸۴

۶. خداحافظ کرخه اثر داوود امیریان

مقام معظم رهبری درباره «خداحافظ کرخه» تقریظی نوشته‌اند و در آن آورده‌اند: «این کتاب شیرین و ساده، زندگی و احساس و جهت گیری‌های بسیجی را به خوبی تشریح می‌کند. نویسنده، که خود یک بسیجی با همه بار فرهنگی این کلمه است، با بیان بعضی از جزئیات به ظاهر کم اهمیت، آن امر مهم را تصویر و ترسیم کرده است. با اینکه جوانی کم سن و سال است، بسی پخته‌تر از عمر خود می‌نویسد و می‌اندیشد. گاه در نقل حوادث، تسلسل طبیعی و منطقی رعایت نشده است. باری این یکی از کتاب‌های خیلی خوب در مجموعه خاطره هاست.» ۱۳۷۰/۱۲/۲۰

۷. من زنده‌ام اثر معصومه آباد

کتاب «من زنده‌ام» خاطرات دوران چهار ساله‌ی اسارت خانم معصومه آباد در زندان‌های رژیم بعث صدام است. روایت کتاب از دوران کودکی نویسنده آغاز و با بیان بخش‌های مهمی از نوجوانی وی ادامه پیدا می‌کند. رهبر انقلاب درباره این کتاب نوشتند: «کتاب را با احساس دوگانه‌ی اندوه و افتخار و گاه از پشت پرده‌ی اشک، خواندم و بر آن صبر و همت و پاکی و صفا، و بر این هنرمندی در مجسّم کردن زیبائی‌ها و زشتی‌ها و رنج‌ها و شادی‌ها آفرین گفتم. گنجینه‌ی یاد‌ها و خاطره‌های مجاهدان و آزادگان، ذخیره‌ی عظیم و ارزشمندی است که تاریخ را پربار و درس‌ها و آموختنی‌ها را پرشمار میکند. خدمت بزرگی است آنها را از ذهن‌ها و حافظه‌ها بیرون کشیدن و به قلم و هنر و نمایش سپردن. این نیز از نوشته‌هائی است که ترجمه‌اش لازم است. به چهار بانوی قهرمان این کتاب بویژه نویسنده و راوی هنرمند آن سلام میفرستم.» ۱۳۹۲/۷/۵

۸. سرباز کوچک امام اثر مهدی طحانیان

رهبر انقلاب درباره این کتاب نوشته‌اند: «سرگذشت این نوجوان شجاع و باهوش و صبور در اردوگاه‌های اسارت، یکی از شگفتی‌های دفاع مقدّس است؛ ماجرا‌های پسربچّه‌ی سیزده چهارده ساله‌ای که نخست میدان جنگ و سپس میدان مقاومت در برابر مأموران درنده‌خوی بعثی را با رفتار و روحیه‌ای اعجاب انگیز، آزموده و از هر دو سربلند بیرون آمده است.

دلْ بر مظلومیّت او میسوزد ولی از قدرت و تحمّل و صبر او پرمیکشد؛ این نیز بخشی از معجزه‌ی بزرگ انقلاب اسلامی است. در این کتاب، نشانه‌های خباثت و لئامتِ مأموران بعثی آشکارتر از کتاب‌های مشابهی است که خوانده‌ام. به‌هرحال این یک سند باارزش از دفاع مقدّس و انقلاب است؛ باید قدر دانسته شود. خوب است سست‌پیمان‌های مغلوب‌دنیاشده، نگاهی به امثال این نوشته‌ی صادقانه و معصومانه بیندازند، شاید رحمت خدا شامل آنان شود.» ۹۶/۴/۱۲

۹. تپه‌های لاله سرخ اثر حجت ایروانی، شهید سید محمدرضا فیض و غلامرضا نباتی

در یادداشت رهبر انقلاب برای این کتاب می‌خوانیم: «از این کتاب، آخرین نوشته، یعنی تپه‌های لاله سرخ از همه شیرینتر و دقیقتر است. نوشته‌ی شهید هم که طلوع دوباره نام گرفته، عطر شهادت و اخلاصش محسوس است .. و هر سه نوشته یادبود‌های با ارزش از جنگ و ایثار هشت ساله است. در نوشته‌ی حجت ایروانی کوشش پرمرارت و تحمل طلب نیرو‌های دیده‌بان بخوبی تشریح شده است. خدایا بهترین پاداش خود به صالحان را به این جوانان پاک عطا کن .. و ما را نیز از آن عشق و اخلاص سهمی عنایت فرما آمین.» ۱۳۷۰/۱۲/۱۴

۱۰. آن بیست و سه نفر / احمد یوسف زاده

رهبر انقلاب درباره این کتاب نوشتند: «در روز‌های پایانی ۹۳ و آغازین ۹۴ با شیرینی این نوشته‌ی شیوا و جذاب و هنرمندانه، شیرین‌کام شدم و لحظه‌ها را با این مردان کم سال و پرهمت گذراندم. به این نویسنده‌ی خوش ذوق و به آن بیست و سه نفر و به دست قدرت و حکمتی که همه‌ی این زیبائیها، پرداخته‌ی سرپنجه‌ی معجزه‌گر اوست درود میفرستم و جبهه‌ی سپاس بر خاک میسایم. یک بار دیگر کرمان را از دریچه این کتاب، آنچنان که از دیرباز دیده و شناخته‌ام، دیدم و منشور هفت رنگ زیبا و درخشان آن را تحسین کردم.» ۱۳۹۴/۱/۵

در این نمایشگاه، با تکیه بر آموزه‌های رهبر شهید انقلاب، سعی کنید علاوه بر تهیه کتاب‌های جدید، به سراغ این آثار کلاسیک و خاطرات ماندگار دفاع مقدس بروید تا هم با تاریخ معاصر خود آشنا شوید و هم چشم اندازی جهانی از ادبیات و فرهنگ بیاموزید.