باشگاه خبرنگاران جوان - پس از گذشت تقریبا سی و خوردهای روز از اتمام آتش در جنگ رمضان و آتشبسی که فعلا ادامه دارد، دولت دونالد ترامپ همچنان تلاش میکند تصویری منسجم از مدیریت جنگ علیه ایران ارائه دهد، در همان روزهای نخست جنگ بود که گزارشهای منتشرشده در رسانههای آمریکایی از شکلگیری شکاف عمیق در کابینه و حلقه امنیتی کاخ سفید حکایت داشت؛ شکافی که از اختلاف بر سر ارزیابی توان نظامی ایران آغاز شده و به رقابت آشکار میان پیت هگست، مارکو روبیو و جیدی ونس رسید و همچنان هم ادامه دارد.
نشریه The Atlantic در گزارشی تفصیلی نوشت که برخلاف روایت رسمی پنتاگون درباره «کنترل کامل میدان» و «پیروزی سریع»، بخش مهمی از حلقه نزدیک به ترامپ معتقد است جنگ وارد مرحلهای فرسایشی و پرهزینه شده و ادامه آن میتواند به بحرانی سیاسی برای دولت آمریکا تبدیل شود.

جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، با گذشت بیش از هفتاد روز از جنگ هنوز هم در جلسات محرمانه بارها نسبت به صحت گزارشهای ارائهشده از سوی وزارت دفاع ابراز تردید میکند. ونس معتقد است بخشی از اطلاعات مربوط به میزان مصرف ذخایر موشکی آمریکا و همچنین توان باقیمانده ایران، بهصورت ناقص یا گزینشی به کاخ سفید منتقل میشود.
منابع نزدیک به معاون رئیسجمهور آمریکا گفتهاند ونس بهویژه نسبت به ادعاهای پیت هگست درباره «شکست ساختار نظامی ایران» بدبین است و اعتقاد دارد ارزیابیهای میدانی با روایت رسانهای پنتاگون همخوانی ندارد.
جالب است بدانید این اختلاف زمانی جدیتر شد که گزارشهایی درباره کاهش محسوس ذخایر رهگیرهای پدافندی آمریکا و افزایش فشار بر خطوط لجستیکی ارتش منتشر شد. ونس در جلسات داخلی هشدار داد که ادامه جنگ با فرض «پیروزی سریع» میتواند آمریکا را وارد همان مسیری کند که پیشتر در عراق و افغانستان تجربه شده بود.

در سوی مقابل، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، تا آخرین لحظه از رویکرد تهاجمی علیه ملت ایران دفاع کرد. او در مواضع رسانهای خود تأکید کرد که ساختار فرماندهی ایران آسیب جدی دیده و ایالات متحده همچنان ابتکار عمل نظامی را در اختیار دارد.
هگست همچنین تلاش کرد تصویری از «اقتدار کامل» آمریکا در منطقه ارائه دهد و بارها گفت که توان تسلیحاتی واشنگتن برای ادامه جنگ «نامحدود» است. اما منتقدان او در داخل دولت معتقدند این روایت بیش از آنپکه مبتنی بر واقعیت میدانی باشد، بخشی از جنگ روانی برای کنترل افکار عمومی آمریکاست.
برخی منابع در کاخ سفید گفتهاند ونس در جلسات خصوصی، اظهارات هگست را «خوشبینی خطرناک» توصیف کرده و هشدار داده بود که پنهانسازی هزینههای واقعی جنگ میتواند به بحران سیاسی داخلی منجر شود.
البته اختلافات تنها به ونس و هگست محدود نماند. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز در هفتههای اخیر وارد این منازعه شده و عملاً در برابر رویکرد تهاجمی پنتاگون قرار گرفته است؛ روبیو معتقد است ادامه جنگ بدون افق سیاسی مشخص، جایگاه آمریکا را در منطقه تضعیف خواهد کرد. او در جلسات شورای امنیت ملی خواستار افزایش و ادامه تحرکات دیپلماتیک و باز کردن مسیر مذاکره بیشتر شده، اما تیم نزدیک به هگست این رویکرد را نشانه «عقبنشینی» تلقی میکند.

اختلاف میان روبیو و هگست زمانی علنیتر شد که وزارت خارجه آمریکا تلاش کرد برخی کانالهای ارتباطی غیررسمی با بازیگران منطقهای را فعال کند، اما پنتاگون همزمان بر تشدید عملیات نظامی تأکید داشت. منابع آمریکایی میگویند دو نهاد عملاً پیامهای متفاوتی به متحدان واشنگتن ارسال میکنند؛ وزارت خارجه از ضرورت مهار بحران سخن میگوید و وزارت دفاع بر ادامه فشار حداکثری.
به گفته تحلیلگران، این شکاف باعث شده متحدان منطقهای آمریکا نیز درباره راهبرد واقعی واشنگتن دچار سردرگمی شوند.
برخی ناظران آمریکایی معتقدند آن چه اکنون در کابینه ترامپ دیده میشود، صرفاً اختلاف نظر نظامی نیست، بلکه بخشی از رقابت قدرت درون جریان جمهوریخواه است. ونس که خود را نماینده جریان ضد «جنگهای ابدی» معرفی میکند، تلاش دارد فاصلهاش را با جنگطلبان سنتی حزب جمهوریخواه حفظ کند. او بارها از تجربه عراق و افغانستان بهعنوان نمونه شکست مداخلات طولانیمدت آمریکا یاد کرده است.
در مقابل، هگست به جناحی نزدیک است که معتقد است عقبنشینی از جنگ، اعتبار جهانی آمریکا را نابود میکند. این جریان خواهان حفظ فشار نظامی حداکثری علیه ایران است و هرگونه عقبنشینی را شکست راهبردی تلقی میکند.

مارکو روبیو، اما تلاش دارد خود را میان این دو قطب تعریف کند؛ نه کاملاً حامی جنگ گسترده و نه مدافع خروج فوری. با این حال، اختلافات او با هگست بر سر نحوه مدیریت بحران، به یکی از محورهای اصلی تنش در دولت تبدیل شده است.
یکی از اصلیترین دلایل تشدید اختلافات، شکست پیشبینی اولیه پنتاگون درباره زمانبندی جنگ با ایران بود است؛ مقامهای وزارت دفاع آمریکا در هفتههای نخست جنگ تصور میکردند فشار نظامی سنگین میتواند ایران را ظرف مدت کوتاهی وادار به عقبنشینی کند. اما ادامه درگیریها، تداوم حملات متقابل و حفظ بخشی از توان عملیاتی ایران باعث شده این برآوردها زیر سؤال برود.
برخی منابع آمریکایی در همین روزهای اخیر اذعان کردهاند که ایران همچنان بخش مهمی از ظرفیت دریایی و هوایی خود را حفظ کرده و برخلاف پیشبینیهای اولیه، ساختار فرماندهی آن دچار فروپاشی نشده است. در همین چارچوب، بسته ماندن یا ناامن شدن مسیرهای دریایی در خلیج فارس و تنگه هرمز نیز به فشار مضاعف بر دولت آمریکا تبدیل شده است؛ موضوعی که هم بازار انرژی و هم اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار داده است؛ البته این موضوع هم جای خود که بستهشدن مسیرهای دریایی میتواند به تنگه بابالمندب هم برسد؛ اگر ایران بخواهد.

ونس و متحدانش معتقدند نشانههای فعلی شباهت زیادی به مراحل ابتدایی جنگ عراق دارد؛ جایی که دولت آمریکا در ابتدا از «پیروزی سریع» سخن میگفت، اما در ادامه وارد جنگی فرسایشی و پرهزینه شد؛ به گفته منابع نزدیک به معاون رئیسجمهور آمریکا، او بارها در جلسات داخلی هشدار داده که اتکای بیش از حد به برآوردهای خوشبینانه پنتاگون میتواند واشنگتن را در باتلاقی جدید گرفتار کند.
این نگرانی بهویژه پس از افزایش هزینههای نظامی و فشار افکار عمومی در آمریکا تشدید شده است. بخشی از جمهوریخواهان اکنون نگرانند که ادامه جنگ، به مسئلهای انتخاباتی علیه ترامپ تبدیل شود.گزارشها همچنین از افزایش تنش در ساختار داخلی پنتاگون خبر میدهند. برخی فرماندهان نظامی معتقدند فشار سیاسی برای ارائه تصویری «پیروزمندانه» باعث شده ارزیابیهای واقعی میدان نبرد کمتر مورد توجه قرار گیرد.
در همین حال، نزدیکی برخی فرماندهان ارشد به ونس و روبیو، فضای رقابت در وزارت دفاع را تشدید کرده است. منابع آمریکایی حتی از شکلگیری دو اردوگاه مجزا در پنتاگون سخن میگویند؛ یک اردوگاه حامی ادامه جنگ با محوریت هگست و اردوگاه دیگر که نسبت به ادامه درگیریها هشدار میدهد.
امروز بعد از بیش از هفتاد روز اختلافات داخلی به بحران روایت در واشنگتن تبدیل شده است؛ در حالی که هگست همچنان از «کنترل کامل» سخن میگوید، ونس و روبیو بهصورت غیرمستقیم نسبت به هزینههای پنهان جنگ هشدار میدهند. این وضعیت باعث شده رسانههای آمریکایی از وجود «دو روایت متضاد» در دولت ترامپ صحبت کنند؛ روایتی که جنگ را نزدیک به پیروزی میبیند و روایتی که آن را آغاز یک بحران بلندمدت تلقی میکند.
تحلیلگران معتقدند ادامه این شکاف میتواند بر تصمیمگیریهای آینده کاخ سفید اثر مستقیم بگذارد، بهویژه اگر آتشبس طولانیتر شده، جنگ وارد مرحلهای فرسایشیتر شود یا هزینههای اقتصادی آن افزایش یابد.
فضای داخلی دولت آمریکا نشان میدهد جنگ علیه ایران نهتنها به هدف «پیروزی سریع» نرسید، بلکه به عاملی برای تشدید شکافهای سیاسی و امنیتی در واشنگتن تبدیل شده است.
اکنون پیت هگست، مارکو روبیو و جیدی ونس هر کدام روایت متفاوتی از جنگ ارائه میکنند؛ هگست همچنان بر تداوم فشار نظامی تأکید دارد، روبیو به دنبال مسیر سیاسی و دیپلماتیک است و ونس نسبت به گرفتار شدن آمریکا در یک جنگ فرسایشی هشدار میدهد. در چنین شرایطی، آنچه بیش از هر چیز در واشنگتن دیده میشود، نه تصویر یک پیروزی قاطع، بلکه نشانههای آشکار از سردرگمی راهبردی و رقابت قدرت در قلب دولت ترامپ است؛ دولتی که در این جنگ بیشتر متحدانش را از دست داده است.