باشگاه خبرنگاران جوان؛ محمد امیرحسینی - اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، امروز دوشنبه، ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ با حضور در نشست خبری هفتگی به پرسش‌های خبرنگاران رسانه‌های داخلی و خارجی درباره مهم‌ترین تحولات عرصه سیاست خارجی در روز‌های اخیر پاسخ داد.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره پاسخ اخیرا ارائه‌شده ایران به آمریکا، گفت: ما فقط حقوق مشروع ایران را مطالبه کردیم؛ ما هیچ امتیازی را مطالبه نکردیم، بلکه خواستار پایان جنگ در منطقه، توقف راهزنی دریایی از کشتی‌های ایران، آزاد شدن دارایی‌های مسدودشده ایران شدیم؛ پیشنهاد ما برای برقراری تردد ایمن در تنگه هرمز مطالبه زیاده‌خواهانه نیست.

وی گفت: خواسته‌های معقول و مسئولانه و پیشنهاد‌های سخاوتمندانه برای صلح و امنیت منطقه و جهان را ارائه کردیم؛ اما طرف آمریکایی به تحریک رژیم صهیونیستی بر دیدگاه‌های یک‌سویه و خواسته‌های نامعقول خود پافشاری می‌کند.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تهدید‌های ادعایی رئیس‌جمهور آمریکا در استفاده از تسلیحات اتمی علیه ایران: این خود بخشی از تناقض‌گویی‌ها و لفاظی‌های تهدیدآمیز مقام‌های آمریکاست که ماهیت و رویکرد آنها نسبت به ملت ایران، به حقوق بین‌الملل و اساسا به صلح و امنیت بین‌المللی نشان می‌دهد؛ چنین تهدید‌هایی خلاف اصول حقوق بین‌المللی است؛ کشور‌های دارای سلاح اتمی مجاز نیستند و ممنوع است که کشور‌های دیگر را به استفاده از سلاح‌های هسته‌ای تهدید کنند.

وی تصریح کرد: خیالتان راحت باشد جمهوری اسلامی ایران به خوبی می‌داند در هر شرایط به چه نحوی از خودش دفاع کند و قرار نیست این تهدید‌ها در عزم ما برای پافشاری بر حقوقمان تاثیری بگذارند.

بقایی در پاسخ به سوال خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان مبنی براین که صحبت‌هایی مطرح شده مبنی بر این که وزارت امور خارجه با کنترل تنگه هرمز مخالف است؛ آیا وزارت امور خارجه چنین رویکردی دارد؟، گفت: وزارت امور خارجه بخشی از جمهوری اسلامی ایران است و تصمیم‌هایی که بر اساس سلسله‌مراتب نظام اتخاذ می‌شود، برای وزارت امور خارجه کاملاً مطاع است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: در رابطه با موضوع تنگه هرمز، گاهی اوقات از عبارت‌پردازی‌هایی استفاده می‌شود که شاید دقیق نباشد. من بارها در همین‌جا تأکید کردم که تدابیری که جمهوری اسلامی ایران از ۹ اسفند، متعاقب تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و همراهی بعضی از کشورهای منطقه با آن‌ها اتخاذ کرد، بر اساس حقوق بین‌الملل و قوانین داخلی بوده است. کاملا کشور ساحلی و کشوری که مورد تجاوز نظامی قرار گرفته و در کنار تنگه واقع شده است، مجاز هست حتماً تدابیر لازم را برای جلوگیری از سوءاستفاده از آن آبراهه جهت ادامه تجاوزات نظامی اتخاذ کند لذا وزارت امور خارجه قطعاً در این رابطه موضع شفافی دارد؛ مضافاً بر اینکه وزارت امور خارجه که خود جدای از سامانه تصمیم‌گیری و حاکمیت کشور نیست.

وی در مورد ارسال جنگنده از سوی مصر به امارات برای هدف قرار دادن پهپاد‌های ایرانی، ادامه داد: رابطه ما با مصر مبتنی بر احترام متقابل است. آن‌چه به امنیت منطقه مربوط است به کشور‌های حاضر ارتباط دارد و هرگونه مداخله‌ای که موجب خدشه وارد شدن به امنیت منطقه شود از نظر ما مردود است و فرقی نمی‌کند از سوی کدام کشور صورت گیرد؛ امنیتی که متکی به حضور نیرو‌های بیگانه در مطنقه باشد موجب تشدید ناامنی می‌شود.

نفس حضور آمریکا در منطقه مصداق ایجاد چرخه خشونت در منطقه است

وی در مورد سفر ترامپ به چین تصریح کرد: سفر ترامپ به چین دوجانبه است و به خودشان مربوط است. چین یکی از شرکای راهبردی ماست که در ارتباط مستمری با آن‌ها هستیم، چینی‌ها به خوبی از مواضع ما آگاه هستند و به درستی می‌دانند که جنگ تحمیلی علیه ایران یک موضوع گذرا نیست، بلکه بخشی از یک روند جهانی برای تشدید یک‌جانبه گرایی از سوی آمریکاست. ثبات غرب آسیا برای چین به اندازه ما اهمیت دارد. دوستان چینی ما به خوبی می‌دانند چگونه از این فرصت استفاده کنند.

سخنگوی وزارت خارجه درباره ادعای آمریکا علیه ایران گفت: ایران ثابت کرده قدرتی مسئولیت پذیر در منطقه است و در عین حال ما قلدرستیز هستیم. کافی است به عملکرد ایران نگاه شود. آیا ما بودیم لشگرکشی کردیم؟ آیا ما هستیم که علیه کشور‌های نیمکره غربی قلدری می‌کنیم؟ آیا ما در دو نوبت در خلال مذاکرات مرتکب ترور شدیم؟ شما به مداخلات آمریکا در منطقه اشاره کردید. نفس حضور آمریکا در منطقه خودش مصداق ایجاد چرخه خشونت در منطقه است.

اقدامات امارات علیه شهروندان مغایر با موازین حقوق بشری است

بقائی در مورد اقدامات امارات علیه شهروندان سایر کشور‌ها و واکنش ایران به این مسئله، گفت: پاکستان حتما به صورت حرفه‌ای کار خود را پیش می‌برد و هیچ میانجی اجازه نمی‌دهد اقدامات حرفه‌ای آن تحت تاثیر بازیگران ثالث قرار گیرد. اقدامات امارات علیه شهروندان مغایر با موازین حقوق بشری است؛ بخش کنسولی ما در تهران هم پیگیر موضوع است.

بقائی درمورد رویکرد برخی کشور‌های اروپایی برای ارسال ناو به منطقه، افزود: ما خیلی صریح منتقل کردیم که اروپا اجازه ندهد وسوسه‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی باعث شود ناخواسته به بحرانی کشیده شوند که هیچ سودی ندارد. این آگاهی حتما وجود دارد که این جنگ غیرقانونی بوده است و اجازه ندهند فشار‌های آمریکا حداقل به طور علنی بخشی از اقدامات علیه صلح و امنیت بین‌المللی باشد. هر کشوری که قائل به رفتار مسئولانه است در قبال صلح و امنیت بین‌المللی باید فشار‌ها را متوجه طرفی کند که موجب اخلال در تردد در تنگه هرمز شد.

وی در پاسخ به این سوال که اگر مجددا آمریکا حمله کند تکلیف دیپلماسی چه طور می‌شود، گفت: هر وقت لازم باشد می‌جنگیم و هر وقت تشخیص دهیم از سلاح دیپلماسی برای تحقق مردم ایران استفاده می‌کنیم. برای ما رضایت دیگران ملاک نیست. در یک روند دیپلماتیک طرف‌های دخیل در مذاکره باید براساس منافع ملی خود تصمیم بگیرند. ایران نشان داده در پیگیری منافع ملی و حقوق حقه خود جدی است و در عین حال با حسن نیت و در روندی معقول در روند‌های دیپلماتیک شرکت می‌کند. طرف مقابل باید خودش را ثابت کند که جدی است که تا الان رفوزه شده است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره انتقال اورانیوم ونزوئلا به آمریکا گفت: آنچه ما از موضع رسمی ونزوئلا دیدیم این موضوع برمی‌گردد به تعطیلی یکی از نیروگاه‌های هسته‌ای این کشور در اوایل دهه ۹۰ و با توجه به اینکه این نیروگاه از ۱۹۹۷ فعالیت نمی‌کرده و مقادیری از اورانیوم ۲۰ درصد که در بخش‌های مختلف آنجا انباشت شده بوده باقیمانده موادی که برای تحقیقات استفاده می‌شده بنا بر تصمیم دولت ونزوئلا که ما به آن احترام می‌گذاریم تصمیم گرفتند منتقل کنند. یک موضوع بین ونزوئلا و طرف‌های دیگر بود.

وی در مورد تهدید ترامپ مبنی بر استفاده از سلاح اتمی علیه ایران، گفت: این موضوع بخشی از لفاظی‌های مقامات آمریکاست که نشانگر ماهیت ورویکرد آنها نسبت به ملت ایران و حقوق بین الملل است. چنین تهدیداتی خلاف اصول بین الملل است و مجاز به تهدید علیه کشور‌های دیگر نیستند ضمن اینکه خیالتان راحت باشد ایران به خوبی می‌داند چگونه از خود دفاع کند.

بقائی در مورد اجرای توافقنامه امنیتی میان ایران و عراق افزود: ما با همسایگان عراقی و دوستان مان در اقلیم کردستان عراق در تماس مستمر هستیم. هم در طول جنگ تحمیلی این ارتباط برقرار بود و هم در روز‌های گذشته تماس‌ها ادامه دارد. همه اذعان دارند هرگونه ناامنی در مطنقه پیرامونی ما تبعاتش برای همه کشور‌های منطقه است. این اجماع نظر زمینه ساز همکاری‌های مفیدی بین کشور‌های منطقه و ایران و عراق است.

وی در مورد اینکه آیا موضوع انتقال اورانیوم ایران به آمریکا در مذاکرات مطرح شده است، گفت: در مرحله کنونی مذاکره ما در مورد خاتمه جنگ است، این موضوعی است که هرموقع زمانش برسد درموردش صحبت خواهیم کرد.

سخنگوی‌ وزارت خارجه در مورد نقش میانجی گری قطر میان ایران و آمریکا گفت: خیلی از کشور‌ها تماس می‌گیرند، کشور‌های منطقه نگرانی واقعی دارند و ما هم همیشه از کشور‌هایی که حسن نیت دارند قدردانی کردیم، پاکستان میانجی اصلی است، قطر هم دیدگاه‌های دارد که هر زمان لازم بدانند با وزیرخارجه کشورمان مطرح می‌کنند.

جهان نباید تحت سیطره طرفی قرار گیرد که هیچ ارزشی برای هنجار‌ها قائل نیست

وی در مورد اظهارات پوتین مبنی بر این که آمریکا نمی‌تواند ادعای رهبری جهان را داشته باشد، گفت: جمله دقیق را باید ببینم. آنچه مشخص است این یک‌موضوع اصولی است، جهان نباید تحت سیطره طرفی قرار گیرد که هیچ ارزشی برای هنجار‌ها قائل نیست و رفتارهایش در سازمان ملل متحد هم به نحوی بوده که انرا زیرسوال برده است.

وی در مورد سفر سید عباس عراقچی به چین و نظر ایران درباره تایوان، یاداور شد: در رابطه با تایوان موضع ما روشن است. ما قطعنامه ۲۷۵۸سازمان ملل را داریم که تکلیف را درباره چین واحد روشن کرده و جامعه بین‌الملل این مبنا را در رابطه با چین پذیرفته است. هر اقدامی خلاف آن از نظر ما مردود است. سفر آقای عراقچی به چین سفر مهمی بود و با توجه به تحولات منطقه این رایزنی‌ها اهمیتش دوچندان است؛ از هر اقدامی که بتوانیم برای امنیت منطقه مشترکا انجام دهیم، حتما استفاده می‌کنیم.

وی با اشاره به گزارش‌ها مبنی بر وجود پایگاه رژیم صهیونیستی در عراق، تصریح کرد: ما هیچ احتمالی را منتفی نمی‌دانیم. درباره شرارت رژیم صهیونیستی باید هر چیزی را جدی گرفت. آن چیزی که روشن است، این است که رژیم برای ایجاد اختلاف در بین کشور‌های منطقه و آسیب به منافع ایران هیچ حد و حدودی را رعایت نمی‌کند. قطعا درباره این گزارش در کنار بقیه گزارش‌ها که ما دریافت کردیم، صحبت خواهیم کرد.

مدیر کل آژانس از وظیفه خود فاصله گرفته است

بقائی در مورد اظهارات رافائل گروسی افزود: مگر قرار بوده تاسیسات هسته‌ای ایران از طریق غیر جنگ نابود شود که گروسی چنین اظهاراتی را دارد. این اظهار نظر‌ها موید چیزی است که بار‌ها اعلام‌کردیم و آن اینکه مدیر کل اژانس از وظیفه خود فاصله گرفته است. آنچه باعث احیای نقش آژانس می‌شود این است که مدیرکل حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران را محکوم کند. تاسیسات هسته‌ای ایران تحت بازرسی آژانس بود. مدیرکل آژانس این واقعیت را باید ببیند.

سخنگوی وزارت خارجه در مورد اظهارات نتانیاهو مبنی براینکه جنگ با ایران تمام نشده است، افزود: ما هم با کسانی که ارتکاب جنایت علیه ملت ایران شده‌اند تسویه حساب نکرده‌ایم؛ اگر فرصتی را در اختیار ایران قرار دهند این کار را خواهیم کرد.

هیچ مقام آمریکایی بر لب ایرانیان لبخند نیاورده است

وی درمورد اظهارات ترامپ مبنی بر رفتار خوب اوباما با ایران و آوردن لبخند برای ایرانیان، بیان کرد: هیچ مقام آمریکایی بر لب ایرانیان لبخند نیاورده است. تاریخ اقدامات آمریکا به سال ۱۳۳۲ برمی‌گردد، زمانی که در کودتای غیرانسانی علیه مردم ایران اقدام کرد. در طول پنج دهه گذشته هم اگر به عملکرد آنان نگاه کنید، از هیچ اقدامی برای آزار و اذیت ایرانیان فروگذار نکرده‌اند. در دوره اوباما هم ما مکررا با نقض اجرای برجام مواجه بودیم. ما هیچ سابقه خوبی از عملکرد طرف آمریکایی نداریم. در این دو سال هم جز بدرفتاری، نقض عهد و جنابت و تجاوز خاطره دیگری از آمریکا نداریم. توهینی که به ملت ایران کردند هیچ‌گاه از خاطره ایرانیان نمی‌رود.

سلب تابعیت یک مجازات قرون وسطایی است

بقائی در مورد سلب تابعیت شهروندان بحرینی به بهانه همدلی با جمهوری اسلامی ایران، افرود: اقداماتی که بحرین ظرف دو ماه اخیر علیه کسانی که با ایران همدلی کرده‌اند انجام داد، نقض فاحش حقوق بشر است. سلب تابعیت، یک مجازات قرون وسطایی است که سال‌ها منسوخ شده است و برخلاف اصول بنیادین حقوق بشر است. ما در راستای تکریم انسان، مواضع خود را صریحا اعلام کردیم و اقدامات بحرین خلاف حقوق بشر است.

لکه نفتی در خلیج فارس دروغ محض است

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در مورد گزارش‌ها علیه ایران مبنی بر ایجاد لکه نفتی در خلیج فارس، تصریح کرد: دروغ محض است. ما البته نسبت به آسیب دیدن دریای عمان و خلیج فارس نگرانیم. سابقه آسیب زدن به محیط زیست منطقه به سال‌ها قبل برمی‌گردد. اقدامات آمریکا در منطقه خسارت‌های زیست محیطی شدیدی را ایجاد کرده؛ یکی از دلایلی که ما معتقدیم نیازمند سازوکار مدیریتی برای تنگه هرمز هستیم، همین اتحاذ تدابیر برای ترمیم آسیب‌های جنایت آمریکاست که عارض شده است.

آزاد شدن پول‌های بلوکه شده ایران امتیاز نیست بلکه احقاق حق است

بقائی در واکنش به مخالفت آمریکا با طرح ایران، عنوان کرد: اگر بخواهم خلاصه عرض کنم، اختلاف نظر بین طرفی است که صرفا به دنبال تضییع حقوق ایران است. آزاد شدن پول‌های بلوکه شده ایران امتیاز نیست بلکه احقاق حق است. در مورد ادامه روند ما نشان دادیم فارغ از همه پارازیت‌ها، بر منافع ملی ایران متمرکز هستیم. به هرگونه که اقتضا کند برای تامین منافع خود اقدام خواهیم کرد.

وی درمورد رفتار‌های متناقض آمریکا علیه ایران، افزود: این رفتار‌های متناقض در سیاست آمریکاست. بار‌ها علیه کشور‌ها اتهاماتی را مطرح کردند، تناقض‌ها زیاد است. اینکه به خاطر دفع خطر قریب الوقوع ایران اقدام کردیم و متعاقب آن گفتند خطری نبوده است، این تناقض‌ها کامل روشن است و به همین دلیل افکار عمومی با اقدامات آمریکا همراهی ندارد.

بقائی در مورد رایزنی با کشور‌ها و ادعا‌ها درباره تنگه هرمز تصریح کرد: فکر نمی‌کنم هیچ کشوری از تداوم ناامنی در منطقه خلیج فارس حمایت کند. به صورت اصولی در گفت‌وگوها، همه کشور‌ها قائل هستند که باید به این وضعیت پایان داده شود. باید همه کشور‌ها شجاعانه علت اصلی این وضعیت را ببینند. در حال حاضر ما با وضعیت مشابهی مواجهیم. تکرار این گزاره که تنگه هرمز باید باز شود، نشان این است که برخی کشور‌ها عامدانه واقعیت را نادیده می‌گیرند و آن نقش اصلی آمریکا و رژیم صهیونیستی در بروز وضعیتی است که شاهدش هستیم.

وی درمورد ادعا‌ها علیه وزارت خارجه در مذاکرات اظهار داشت: هر اقدامی از طرف دستگاه دیپلماسی هم از لحاظ قانونی و هم منطقی باید بر مبنای دستورالعمل شورای عالی امنیت ملی مطابقت داشته باشد.

بقائی درباره ادعا‌های استارمر مبنی بر اقدام یهودی ستیزی در انگلیس توسط ایران، افزود: بله؛ ممکن است اقدامات فردی نباشد. باید از نخست وزیر انگلیس پرسید آیا خبر دارد پشت پرده این اقدامات چیست! با اتهام زنی علیه ایران نمی‌توانند قصور خودشان در تامین امنیت برای شهروندانشان را بپوشانند. ما ملتی هستیم که علی‌رغم همه جنایات، کوچکترین تعرضی به کنیسه‌ها و یهودی‌های ایران نشده است. تنها جنایت علیه کنیسه‌ای در تهران توسط رژیم صهیونیستی انجام شد. آیا استارمر آن را محکوم‌کرد؟