باشگاه خبرنگاران جوان - نیما رساپور فعال رسانه‌ای و پژوهشگر با انتشار یادداشتی به واکاوی نقش استراتژیک صنعت بیمه و به ویژه نهاد‌های تخصصیِ مشاوره‌ای همچون کارگزاری‌های بیمه در تاب‌آوری ملی پرداخته و بر ضرورت بازخوانی مأموریت‌های این حوزه در صیانت از زیرساخت‌های حیاتی و عبور از نگاه تک‌بعدی خدماتی به سمت پارادایم «پدافند غیرعاملِ اقتصادی» تأکید کرده است.

در معادلات نوین جهانی، مفهوم «اقتدار ملی» دیگر تنها در توان نظامی و دفاعی خلاصه نمی‌شود؛ بلکه «تاب‌آوری اقتصادی» و توان پایداری در برابر تکانه‌های ناشی از بحران‌ها، ستون اصلی امنیت پایدار هر کشوری است.

در این میان، نقش صنعت بیمه به عنوان یکی از ارکان حیاتی پدافند غیرعامل، اغلب در سایه قرار گرفته است. این نوشتار به واکاوی نقشی می‌پردازد که صنعت بیمه و به ویژه نهاد‌های تخصصیِ مشاوره‌ای همچون کارگزاری‌های بیمه، در حفظ شریان‌های حیاتی اقتصاد ایران در دوران منازعات و بحران‌های بین‌المللی ایفا می‌کنند.

بیمه؛ فراتر از یک قرارداد مالی، یک پیوست امنیتی

در زمان وقوع تنش‌های ژئوپلیتیک، نخستین هدفی که مورد هجمه قرار می‌گیرد، «ثبات و پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد» است. هرگونه آسیب به زیرساخت‌های انرژی، بنادر، نیروگاه‌ها و خطوط تولید، می‌تواند به سرعت به یک چالش امنیتی بدل شود.

در اینجا، صنعت بیمه با توزیع ریسک و تضمین بازگشت سرمایه، نقش «ضربهگیر» را ایفا می‌کند. از منظر پدافند غیرعامل، بیمه نه یک هزینه، بلکه یک پیوست امنیتی برای زیرساخت‌های کشور است که اجازه نمی‌دهد وقوع یک حادثه یا حمله، به فروپاشی زنجیره تأمین کالا‌های اساسی و توقف چرخ‌های تولید بینجامد.

کارگزاران بیمه؛ مهندسان ریسک و مشاوران امین در جبهه اقتصادی

برخلاف تصور عمومی، نقش شرکت‌های کارگزاری بیمه صرفاً در تسهیل خرید یک بیمه‌نامه خلاصه نمی‌شود. در شرایط بحرانی، کارگزاران به عنوان «دیده‌بان‌های تخصصی اقتصاد» عمل می‌کنند. وظیفه اصلی یک کارگزاری پیشرو در دوران منازعه، «شناسایی دقیق نقاط آسیب‌پذیر» و «طراحی لایه‌های حفاظتی» برای صنایع راهبردی است. 

کارگزاران با تحلیل بازار و بهره‌گیری از تکنیک‌های مدیریت ریسک، مانع از فعال شدن بند‌های «استثنائات جنگی» به ضرر صنایع ملی می‌شوند. آنها با چانه‌زنی‌های فنی و جای‌دهی هوشمندانه ریسک در بازار‌های موازی، از حقوق بیمه‌گذاران کلان صیانت کرده و تداوم عملیاتی واحد‌های صنعتی را تضمین می‌کنند.

تحقق اقتصاد مقاومتی در گرو پایداری بیمه‌ای

جوهر اصلی «اقتصاد مقاومتی»، کاهش وابستگی و افزایش توان داخلی در برابر فشار‌های خارجی است. در زمان‌هایی که بیمه‌گران اتکایی بین‌المللی تحت فشار‌های سیاسی از انجام تعهدات خود سر باز می‌زنند، این نبوغ و تخصص داخلی صنعت بیمه و کارگزاران است که با ایجاد کنسرسیوم‌های بومی، اجازه نمی‌دهند پروژه‌های ملی کشور بدون پوشش باقی بمانند.

این خوداتکایی بیمه‌ای، دقیقاً همان نقطه‌ای است که اقتصاد ملی را در برابر تهدیدات، «رویین‌تن» می‌کند.

باید توجه داشت که جنگ‌های نوین، پیوند عمیقی با «امنیت روانی» جامعه دارند. وقتی صاحبان صنایع و فعالان اقتصادی بدانند که سازوکاری تخصصی و مستحکم برای جبران خسارت‌های احتمالی وجود دارد، از هراس اقتصادی کاسته شده و فرار سرمایه متوقف می‌شود.

صنعت بیمه با ایجاد این اطمینان خاطر، به طور مستقیم به «امنیت پایدار» کشور کمک می‌کند.

امروز باید بپذیریم که صیانت از زیرساخت‌های حیاتی کشور در برابر تهدیدات، تنها با ابزار‌های سخت‌افزاری ممکن نیست. تقویت صنعت بیمه و به رسمیت شناختن جایگاه کارگزاران به عنوان مشاوران استراتژیک در شورای عالی امنیت ملی و ستاد‌های پدافند غیرعامل، ضرورتی انکارناپذیر است.

صنعت بیمه، «پدافند غیرعاملِ خاموش» و قدرتمندی است که در صورت حمایت و استفاده تخصصی، می‌تواند اقتصادی نفوذناپذیر و مقتدر برای جمهوری اسلامی ایران در قلب بحران‌های جهانی رقم بزند.