باشگاه خبرنگاران جوان _  ثبت تصویری روند جوجه‌آوری کشیم بزرگ در تالاب بین‌المللی انزلی – پناهگاه حیات‌وحش سلکه – توسط عباس عاشوری به‌عنوان تصویربردار و حسن کاظمی به‌عنوان تدوین‌گر تهیه و تولید شده است.

عباس عاشوری، معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست گیلان، با تشریح شیوه جوجه‌آوری و رفتارهای زیستی کشیم‌های بزرگ اظهار داشت: کشیم‌های بزرگ از جمله پرندگان آبزی هستند که آشیانه خود را بر سطح آب با انباشت گیاهان تالابی می‌سازند. این آشیانه‌ها معمولاً از ساقه‌ها و بقایای گیاهان آبزی به‌صورت توده‌ای شناور تشکیل می‌شود. چنین شیوه‌ای از لانه‌سازی، افزون بر کاهش احتمال دسترسی شکارچیان زمینی، با شرایط متغیر و آبی تالاب نیز سازگاری دارد.

وی ادامه داد: در فرایند جوجه‌آوری، نر و ماده کشیم بزرگ به‌صورت نوبتی بر روی تخم‌ها می‌خوابند و هر دو در نگهداری از آشیانه و حفاظت از تخم‌ها مشارکت فعال دارند. این جابه‌جایی منظم، ضمن حفظ دمای مناسب تخم‌ها، از خستگی والدین جلوگیری کرده و نمونه‌ای بارز از همکاری در رفتارهای جفتی این گونه محسوب می‌شود.

معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع زیستی استان گیلان با اشاره به رفتار ویژه و دیدنی کشیم‌ها پس از تولد جوجه‌ها گفت: جوجه‌ها بلافاصله پس از خروج از تخم، بر پشت مادر قرار می‌گیرند و در این وضعیت، امنیت و گرمای لازم را به‌دست می‌آورند. در این زمان، تغذیه جوجه‌ها عمدتاً توسط پدر انجام می‌شود. این تقسیم نقش میان والدین، علاوه بر حفاظت بهتر از جوجه‌ها، فرایند تغذیه و مراقبت را کارآمدتر می‌سازد.

عاشوری خاطرنشان کرد: در روزها و هفته‌های نخست، جوجه‌های کشیم هنوز قادر به غوطه‌ور شدن در آب نیستند و برای بقا و تغذیه، کاملاً به والدین خود وابسته‌اند. والدین با شکار و تأمین خوراک، غذای مورد نیاز جوجه‌ها از جمله ماهی، قورباغه و حتی پر پرندگان را فراهم می‌کنند و هم‌زمان، با همراهی مستمر و رفتارهای تکراری، مهارت‌های لازم برای زندگی در محیط آبی را به آنان می‌آموزند.

وی افزود: با گذشت زمان و بزرگ‌تر شدن جوجه‌ها، آن‌ها زیر نظر والدین مهارت‌های حیاتی از جمله تغذیه صحیح، حرکت در آب، شنا و در نهایت غوطه‌ور شدن برای یافتن غذا را فرا می‌گیرند. این فرایند آموزشی مرحله‌به‌مرحله تا زمانی ادامه دارد که جوجه‌ها به استقلال نسبی برسند و بتوانند به‌تنهایی برای تغذیه در آب غوطه‌ور شوند و خوراک خود را تأمین کنند.

عاشوری ثبت دقیق و مستند این مراحل را از منظر علمی، آموزشی و حفاظتی بسیار ارزشمند دانست و تصریح کرد: مستندسازی رفتارهای جوجه‌آوری گونه‌هایی همچون کشیم بزرگ، به کارشناسان و پژوهشگران کمک می‌کند تا شناخت دقیق‌تری از نیازها، زیستگاه‌ها و رفتارهای حیاتی این پرندگان به‌دست آورند. این اطلاعات در برنامه‌ریزی‌های حفاظتی و مدیریت تالاب‌ها نقش کلیدی دارد.

وی در پایان با قدردانی از تلاش محیط‌بانان در حفاظت از زیستگاه‌ها و این پرندگان تأکید کرد: تالاب بین‌المللی انزلی و پناهگاه حیات‌وحش سلکه در شهرستان صومعه‌سرا، از مهم‌ترین و ارزشمندترین زیستگاه‌های پرندگان آبزی و کنارآبزی در کشور به‌شمار می‌روند. حفاظت از این تالاب‌ها نیازمند مشارکت همه‌جانبه دستگاه‌های مسئول و همراهی جوامع محلی است. ثبت چنین مستنداتی، افزون بر ارتقای آگاهی عمومی، می‌تواند توجه بیشتری را به اهمیت تالاب‌ها و ضرورت صیانت از تنوع زیستی گیلان جلب کند.

منبع : روابط عمومی محیط زیست