باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری - مسلم خانی، کارشناس حوزه کسب‌وکار با بیان این که بحران‌ها ماندگار نیستند، اما آثار آن‌ها بر بازار باقی می‌ماند، گفت: در شرایط جنگی، مشتریان با احتیاط بیشتری خرید می‌کنند و تمایل به پس‌انداز افزایش می‌یابد.

او ادامه داد: در چنین فضایی، اولویت‌های خرید تغییر کرده  است و بسیاری از کالاها و خدمات از سبد مصرفی موقتاً حذف می‌شوند؛ موضوعی که کسب‌وکارها باید آن را به رسمیت بشناسند.

حضور فعال در پیام‌رسان‌های داخلی؛ یک ضرورت راهبردی

این کارشناس، نخستین راهبرد را تقویت حضور در بسترهای ارتباطی داخلی دانست و تصریح کرد: با توجه به احتمال محدودیت اینترنت بین‌الملل، کسب‌وکارها باید در پیام‌رسان‌های داخلی کانال‌ها و شبکه‌های ارتباطی فعال ایجاد کنند.

به گفته او، این بسترها می‌توانند به‌عنوان «نمایشگاه دائمی» عرضه کالا و خدمات عمل کرده و ارتباط با مشتری را در شرایط بحران حفظ کنند.

احیای ارتباط با مشتریان قدیمی

خانی دومین راهبرد را بازسازی ارتباط با مشتریان پیشین عنوان کرد و گفت: بسیاری از مشتریان فعلی، همان مشتریان قدیمی هستند که به دلایل مختلف فاصله گرفته‌اند.

او پیشنهاد کرد: صاحبان کسب‌وکار با تماس یا پیام، ارتباطی انسانی و غیرمستقیم با مشتریان برقرار کنند و حتی بدون هدف فروش، از وضعیت آن‌ها جویا شوند؛ رویکردی که به افزایش وفاداری مشتریان منجر می‌شود.

لزوم انعطاف در مدل‌های فروش

این کارشناس با تأکید بر کاهش نقدینگی در جامعه، سومین راهبرد را تغییر در الگوهای فروش دانست و گفت: کسب‌وکارها باید روش‌های فروش اقساطی، اعتباری و سایر شیوه‌های منعطف را جایگزین مدل‌های سنتی کنند.

او افزود: اصرار بر روش‌های گذشته می‌تواند منجر به از دست رفتن مشتریان شود.

سرمایه انسانی؛ مهم‌ترین دارایی در بحران

خانی در ادامه، حفظ نیروی انسانی را یکی از حیاتی‌ترین اقدامات در شرایط بحران برشمرد و اظهار داشت: تعدیل نیرو نباید اولین گزینه کارفرمایان باشد، چراکه کارکنان، حافظه و اعتبار یک کسب‌وکار هستند.

او تأکید کرد: حتی می‌توان با توافق‌های موقت در پرداخت دستمزد، از خروج نیروهای کلیدی جلوگیری کرد تا در دوران پساجنگ، کسب‌وکار سریع‌تر احیا شود.

شبکه‌سازی؛ راهی برای افزایش تاب‌آوری

این کارشناس پنجمین راهبرد را توسعه همکاری با سایر کسب‌وکارها عنوان کرد و گفت: ایجاد شبکه‌ها و خوشه‌های کسب‌وکاری با واحدهای مشابه یا مکمل، می‌تواند قدرت مقابله با بحران را افزایش دهد.

به گفته او، کسب‌وکارهای شبکه‌ای در مقایسه با واحدهای منفرد، پایداری بیشتری در شرایط بحرانی دارند.

 خانی در پایان با تأکید بر لزوم نگاه راهبردی به بحران‌ها، خاطرنشان کرد: اجرای این راهکارها می‌تواند به‌عنوان یک سرمایه بلندمدت، زمینه حفظ و رونق کسب‌وکارها را در دوران جنگ و پس از آن فراهم کند.