جهان به سوی «عصر پس از هژمونی آمریکا» پیش میرود
به نوشته پولیتیکو، کشورها به دنبال شرکای تجاری جدید هستند و کاهش وابستگی به دلار و بازار آمریکا، مهمترین دستاورد اقتصادی عصر پس از هژمونی واشنگتن است.
باشگاه خبرنگاران جوان - به گزارش پایگاه تحلیلی پولیتیکو، دولت دونالد ترامپ با واقعیتی جهانی روبهرو شده که در آن «تمرد» در حال افزایش است و تعداد بازیگران بینالمللی که از تسلیم در برابر فشار واشنگتن سر باز میزنند، روزبهروز بیشتر میشود.نهال طوسی، خبرنگار ارشد پولیتیکو در امور خارجی، معتقد است تحولات اخیر ژئوپلیتیک نشان میدهد تقابل جویی ترامپ در سیاست خارجی نتیجه معکوس داده است. کشورها و رهبران به جای تسلیم، به مقابله با این سبک برخاستهاند. ترامپ طی ماههای اخیر استراتژی تهاجمی را در برابر متحدان و دشمنان دنبال کرده و از تعرفههای گمرکی، تهدید و حتی نیروی نظامی برای گرفتن امتیاز سیاسی و اقتصادی استفاده کرده است.طوسی میگوید تیم ترامپ از این فرضیه شروع میکند که آمریکا به لطف سلطه اقتصادی و قدرت قهری خود میتواند رفتار دیگران را شکل دهد. اما تحولات اخیر نشان میدهد این فرضیه کمتر از گذشته واقعی است.
از ایران تا واتیکان؛ نمادهای مقاومت در برابر زورگویی
طوسی مثالهای قابل توجهی از این چالش فزاینده ارائه میدهد. رهبران ایران از مذاکرات صلح با واشنگتن خارج شدند و ترجیح دادند جنگ را ادامه دهند تا اینکه شرایط آمریکا را بپذیرند. در اروپا، مجارستان شاهد تحول سیاسی بزرگی بود؛ رایدهندگان ویکتور اوربان، یکی از نزدیکترین متحدان ترامپ، را از قدرت کنار زدند. حتی پاپ لئو چهاردهم، با اعلام صریح اینکه «از ترامپ نمیترسد»، به طور مستقیم به گفتمان سیاسی او پاسخ منفی داد.به گفته طوسی، این رویدادها نشانه آشکاری از افزایش روحیه استقلالطلبی در میان بازیگران بینالمللی به جای تسلیم در برابر فشار آمریکاست.
سوءتفاهم ترامپ از روابط بینالملل؛ هر اقدامی واکنش دارد
طوسی درک ترامپ و تیمش از روابط بینالملل را نقد میکند. آنها با کشورها به عنوان موجوداتی منفعل برخورد میکنند که به راحتی میتوان هدایت و کنترلشان کرد. این تصور، قاعده اساسی سیاست بینالملل را نادیده میگیرد که هر اقدامی واکنشی به دنبال دارد و این واکنشها همیشه مطابق انتظار آمریکا پیش نمیروند و حتی ممکن است اهداف واشنگتن را تضعیف کنند.
طوسی تأکید میکند که دولت آمریکا هنوز تغییر واقعی در این رویکرد نشان نداده است. ریچارد هاس، رئیس پیشین شورای روابط خارجی، نیز نگران است و معتقد است اگر درک درستی از شکست سیاست «فشار و اجبار» وجود داشت، باید تغییری در استراتژی رخ میداد، اما این اتفاق نیفتاده است. همچنین دیپلماتهای خارجی نگرانند که رئیسجمهور اطلاعات دقیق و صریحی از مشاورانش دریافت نمیکند که ممکن است به اشتباه در تصمیمگیری، از جمله تشدید تنش با ایران، منجر شود.این رویکرد در اظهارات مقامات نیز منعکس شده است. پس از مذاکرات طولانی با ایران، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، گفت: «تهران نپذیرفت شرایط ما را قبول کند.» این جمله نشاندهنده نگرشی یکجانبه و مبتنی بر دیکته کردن به جای مذاکره برابر است. طوسی معتقد است چنین زبانی نه تنها دشمنان، بلکه ناظران بینالمللی را نیز میرنجاند و آن را نشانه عدم انعطاف سیاست آمریکا میدانند.
نتایج معکوس؛ کاهش وابستگی به آمریکا و پایان هژمونی
دولت آمریکا در پاسخ به این انتقادات میگوید سیاست ترامپ در حال اصلاح دههها ضعف آمریکایی است و فشار برای اصلاح عدمتوازن در تجارت، تقسیم بار امنیتی و سوگیری در نهادهای بینالمللی ضروری است.اما طوسی میگوید نتایج عملی این استراتژی معکوس بوده است. تهدیدهای مکرر روابط را تیره کرده و کشورها را به کاهش وابستگی به واشنگتن واداشته است. در اروپا، مطرح شدن ایده الحاق گرینلند نگرانی گسترده ایجاد کرد و تلاشهای اروپایی برای تقویت استقلال امنیتی از آمریکا در ناتو را تسریع بخشید. همچنین سیاستهای اقتصادی به ویژه تعرفههای گمرکی، کشورها را به تنوعبخشی به شرکای تجاری خود سوق میدهد که به تدریج وابستگی به بازار آمریکا را کاهش و نفوذ واشنگتن را در بلندمدت تضعیف میکند.طوسی میگوید نگاه ترامپ به جهان ممکن است مناقشات پیچیده بینالمللی را سادهسازی کند و آنها را معاملات تجاری فرض کند، در حالی که واقعیت بسیار پیچیدهتر است و هویت، تاریخ و ملاحظات وجودی در مناقشاتی مانند اوکراین و غزه نقش اساسی دارند.طوسی در پایان تأکید میکند جهان به سوی «عصر پس از هژمونی آمریکا» پیش میرود. واشنگتن همچنان یک قدرت بزرگ باقی خواهد ماند، اما دیگر قادر به تحمیل اراده خود به تنهایی نیست و ناچار است به جای دیکته کردن، مذاکره و اقناع را در پیش گیرد.
منبع: فارس
