باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم حسینی - به گفته سه منبع آگاه، گزارش‌های اطلاعاتی اخیر ایالات متحده هشدار می‌دهند که بعید است ایران به این زودی‌ها تنگه هرمز را باز کند؛ زیرا تسلط آن بر حیاتی‌ترین شریان نفتی جهان اهرم واقعی آن بر ایالات متحده است.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که تهران می‌تواند به بستن تنگه ادامه دهد تا قیمت انرژی را بالا نگه دارد و از آن به عنوان وسیله‌ای برای فشار بر دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده استفاده کند تا راه فراری سریع از جنگ تقریباً پنج هفته‌ای که همچنان در بین رأی‌دهندگان آمریکایی نامحبوب است، پیدا کند.

این گزارش‌ها همچنین آخرین نشانه‌ها را ارائه می‌دهند مبنی بر اینکه این جنگ ممکن است با نشان دادن توانایی تهران در تسلط بر این آبراه کلیدی، نفوذ منطقه‌ای آن را افزایش دهد.

ترامپ تلاش کرده است تا دشواری بازگشایی تنگه هرمز، که یک پنجم تجارت نفت جهان از آن عبور می‌کند، را کم‌اهمیت جلوه دهد. روز جمعه، او ظاهراً پیشنهاد داد که می‌تواند به نیرو‌های آمریکایی دستور بازگشایی این گذرگاه را بدهد.

او در پلتفرم اجتماعی تروث سوشال خود نوشت: "با کمی زمان بیشتر، می‌توانیم به راحتی تنگه هرمز را باز کنیم، نفت را بگیریم و پول دربیاوریم. "

اما تحلیلگران مدت‌هاست هشدار داده‌اند که تلاش برای استفاده از زور علیه ایران، که یک طرف تنگه را کنترل می‌کند، می‌تواند پرهزینه باشد و ایالات متحده را به یک جنگ زمینی طولانی بکشاند.

علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بین‌المللی بحران، یک سازمان پیشگیری از درگیری گفت: "ایالات متحده سلاحی برای ایجاد اختلال گسترده به ایران تحویل داده است. " واعظ گفت، تهران می‌داند که توانایی‌اش برای هدایت بازار‌های انرژی جهان از طریق تنگه هرمز «بسیار قدرتمندتر از حتی یک سلاح هسته‌ای است».

موضع ترامپ در مورد دخالت احتمالی ایالات متحده در بازگشایی تنگه هرمز تغییر کرده است. از یک سو، او پایان دادن به کنترل ایران بر تنگه را پیش‌شرط آتش‌بس قرار داده است، اما سپس از کشور‌های وابسته به نفت خلیج فارس و متحدان ناتو خواسته است که در بازگشایی آن پیشگام شوند.

یک مقام کاخ سفید که نخواست نامش فاش شود، مدعی شد که ترامپ «مطمئن است که تنگه هرمز خیلی زود باز خواهد شد» و به روشنی گفته است که پس از جنگ به ایران اجازه داده نخواهد شد که ترافیک آبراه را تنظیم کند. اما این مقام خاطرنشان کرد که ترامپ همچنین گفته است که کشور‌های دیگر «در جلوگیری از این نتیجه بسیار بیشتر از ایالات متحده در معرض خطر هستند».

ایران از زمان آغاز جنگ ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در ۲۸ فوریه عملاً ترافیک از طریق این تنگه را مسدود کرده و باعث افزایش قیمت جهانی نفت به بالاترین حد چند سال گذشته و کمبود سوخت در کشور‌های وابسته به نفت و گاز خلیج فارس شده است.

افزایش هزینه‌های انرژی خطر افزایش تورم در ایالات متحده را به همراه دارد و یک مسئولیت سیاسی برای ترامپ محسوب می‌شود، زیرا او با آمار ناامیدکننده در نظرسنجی‌ها رو‌به‌رو است و حزب جمهوری‌خواه او برای انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ماه نوامبر آماده می‌شود.

به گفته این سه منبع، گزارش‌های اطلاعاتی اخیر هشدار می‌دهند که ایران بعید است به این زودی‌ها از این اهرم فشار دست بکشد. آنها از توضیح بیشتر در مورد اینکه کدام آژانس‌ها این ارزیابی‌ها را تهیه کرده‌اند، خودداری کردند.

یکی از این منابع گفت: «قطعاً این‌طور است که حالا که ایران قدرت و نفوذ خود بر تنگه را چشیده است، به این زودی‌ها آن را رها نخواهد کرد.» 

خطرات عملیات نظامی برای بازگشایی تنگه هرمز

بسیاری از کارشناسان می‌گویند که عملیات نظامی برای بازگشایی این آبراه، خطرات قابل توجهی را به همراه دارد.

این آبراه، ایران و عمان را از هم جدا می‌کند و در باریک‌ترین نقطه خود ۳۳ کیلومتر (۲۱ مایل) عرض دارد، اما عرض مسیر کشتیرانی در هر دو جهت تنها ۳ کیلومتر (۲ مایل) است که کشتی‌ها و نیرو‌ها را به اهداف آسانی تبدیل می‌کند.

حتی اگر نیرو‌های آمریکایی سواحل و جزایر جنوبی ایران را تصرف کنند، ایران می‌تواند به آنها حمله کند و کنترل خود را حفظ کند. کارشناسان می‌گویند که این آبراه را با پهپاد‌ها و موشک‌هایی که از اعماق ایران شلیک می‌شوند، می شود مسدود کرد.

واعظ گفت: «تمام چیزی که برای مختل کردن ترافیک و جلوگیری از عبور کشتی‌ها لازم است، یک یا دو پهپاد است.»

برخی از کارشناسان گفتند که حتی پس از جنگ، بعید است ایران از توانایی خود برای تنظیم ترافیک از طریق تنگه دست بکشد، زیرا نیاز به بازسازی خواهد داشت و دریافت هزینه عبور کشتی‌های تجاری یکی از راه‌های جمع‌آوری بودجه بازسازی خواهد بود.

بیل برنز، مدیر سابق سیا روز پنجشنبه در پادکست مجله فارن افرز گفت که تهران «به دنبال حفظ اهرمی است که با مختل کردن ترافیک» از طریق تنگه  کشف کرده است.

وی گفت که ایران به دنبال استفاده از توانایی خود برای کنترل آبراه برای کسب «بازدارندگی و تضمین‌های امنیتی بلندمدت» در هرگونه توافق صلح با ایالات متحده و به دست آوردن «برخی مزایای مادی مستقیم» مانند دریافت هزینه عبور برای تأمین بودجه بازسازی پس از جنگ خود خواهد بود.

وی گفت: «این، در حال حاضر مذاکرات واقعاً دشواری را آغاز می‌کند.»

منبع: رویترز