باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - محمد غفوری کارشناس بازار سرمایه در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: از روز نهم اسفند ۱۴۰۴ با توجه به شرایط جنگی تحمیل‌شده، شورای عالی بورس وضعیت را فورس ماژور تشخیص داد و به‌عنوان یکی از منطقی‌ترین تصمیم‌های ممکن، عملاً معاملات سال ۱۴۰۴ بازار سرمایه در همان تاریخ به پایان رسید. از آن زمان تا لحظه‌ای که با هم صحبت می‌کنیم، خبر رسمی و قطعی از زمان بازگشایی بازار سهام منتشر نشده است.

او افزود: سازمان بورس در این مدت جلسات هم‌اندیشی متعددی با فعالان نهاد‌های مالی و مدیران بازار سرمایه برگزار کرده تا به یک اجماع درباره نحوه و زمان بازگشایی برسد. این رویکرد از نکات مثبت عملکرد متولیان بازار است و ما فعالان بازار باید از آن حمایت کنیم.

غفوری با اشاره به تجربه سال گذشته بازار سرمایه در مواجهه با فضای جنگی گفت: بازار سهام در سال گذشته به نوعی یک بار دیگر هم شرایط جنگی را تجربه کرده بود. در آن مقطع، تخصیص خط اعتباری و استفاده از ابزار‌هایی مثل بیمه سهام در بازار جواب داد و این بار هم می‌تواند مؤثر باشد؛ البته به شرطی که ابعاد شرایط فعلی به‌درستی دیده شود.

این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به جنگ زیرساخت صنعتی، توضیح داد: متأسفانه جنگ به زیرساخت صنعتی کشور رسیده و صنایع بزرگی مانند فولاد مبارکه و فولاد خوزستان که از صنایع مادر هستند، مستقیماً هدف قرار گرفته‌اند. این شرکت‌ها درآمد‌ها و صادرات غیرنفتی بزرگی دارند و به نوعی می‌توان گفت فولاد مبارکه ستون فقرات بسیاری از صنایع کشور است؛ هم به‌خاطر ارزش بازار بالا و هم به دلیل شمار زیاد سهامدارانی که دارد.

او ادامه داد: حمله به زیرساخت‌های صنعتی که مستقیماً با این شرکت‌ها در ارتباط است، عملاً بازار سهام را هدف قرار می‌دهد. وقتی یک خط تولید از کار می‌افتد، آثار سود و زیانی آن به‌صورت مستقیم روی صورت‌های مالی شرکت‌ها می‌نشیند و افت حاشیه سود می‌تواند برای بازار چالش‌برانگیز باشد. به همین دلیل، تمهیداتی که قرار است برای بازگشایی اتخاذ شود، باید بسیار محکم و حساب‌شده باشد.

غفوری با تأکید بر جایگاه بازار سرمایه به‌عنوان آینه‌نمای اقتصاد گفت: در شرایط فعلی، بازار سرمایه می‌تواند آینه‌نمای اقتصاد باشد و در عین حال بازتاب جهانی هم دارد. هر تصمیم برای بازگشایی، مستقیماً در سطح بین‌المللی دیده خواهد شد. بنابراین، لازم است خط اعتباری سنگینی از سوی بانک مرکزی به بازار تزریق شود ابزار‌هایی مانند بیمه سهام، انتشار اوراق اختیار فروش تبعی و بسته‌های حمایتی می‌توانند به‌طور جدی مورد استفاده قرار بگیرند تا فشار ریسک سیستماتیک کاهش پیدا کند. در دنیا هم می‌بینیم که بازار‌های بزرگ، مثل بورس نیویورک، تحت تأثیر ریسک‌های سیستماتیک ناشی از جنگ، افت‌های سنگینی را تجربه کرده‌اند؛ افت‌هایی که بعضاً با بحران مالی ۲۰۰۸ مقایسه می‌شود.

این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: حتی با وجود این ابزار‌ها و حمایت‌ها، نباید انتظار داشت کار ساده‌ای در پیش باشد. تأمین خطوط اعتباری سنگین، جلب همکاری نهاد‌های مالی برای آوردن منابع به بازار و مدیریت انتظارات سهامداران، کاری سخت و پیچیده است و نمی‌توان فردای بازگشایی از متولیان بازار مطالبه کرد که چرا هیچ افتی رخ نداده است. با این حال، به دلیل کوچک‌تر بودن ابعاد بازار سرمایه ایران نسبت به بسیاری از بازار‌های جهانی، تا حدی امکان کنترل شرایط وجود دارد؛ هرچند فشار فروش و افت قیمت‌ها در بازار سهام قابل انتظار است.

غفوری یکی از نکات مهم در بازگشایی بازار را تدریجی بودن آن دانست و گفت: با توجه به تجربه‌ای که از جنگ ۱۲ روزه و بازگشایی‌های قبلی داریم، به نظر من بهتر است این بار بازگشایی به‌صورت تدریجی انجام شود؛ یعنی ابتدا نماد شرکت‌های بزرگ بورسی بازگشایی شوند، سپس به‌تدریج نوبت به شرکت‌های فرابورسی و بعد نماد‌های کوچک و متوسط برسد این شیوه هم به نفع سهامداران خواهد بود و هم به متولیان بازار اجازه می‌دهد که واکنش‌ها را مرحله‌به‌مرحله رصد و مدیریت کنند. اما در مجموع باید پذیرفت که بازار سهام با وجود این تدابیر نیز افت را تجربه خواهد کرد.