باشگاه خبرنگاران جوان - در تازه‌ترین اقدام جنایتکارانه، آمریکا و رژیم صهیونیستی با هدف تضعیف نظام سلامت ایران، حملات خود را از میدان جنگ به مراکز دارویی کشاندند. مرکز ارتباطات شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا) اعلام کرد که یکی از شرکت‌های تولید داروی بازنشستگان که در زمینه دارو‌های ضد سرطان، بیهوشی و بیماری‌های خاص فعالیت می‌کرد، مورد اصابت مستقیم قرار گرفت. این حمله که منجر به تخریب و آسیب خط تولید این مجموعه شد، نشان می‌دهد که دشمن از زیرپا گذاشتن هیچ خط قرمزی در هدف قرار دادن جان غیرنظامیان پرهیز نمی‌کند. البته صنعت دارویی کشور با تامین بیش از ۹۰ درصدی نیاز کشور، همواره یکی از نقاط قوت نظام سلامت برشمرده شده است. اما آنچه با وقوع جنگ اهمیت پیدا کرده، کاهش وابستگی‌های هر چند اندک دارویی به کشور‌های غربی است. 

حمله به زیرساخت‌های دارویی؛ در دستور کار آمریکا و اسراییل

این حملات ناجوانمردانه با واکنش شدید جامعه متخصصان مواجه شد. فعالین و متخصصین صنایع دارویی و تجهیزات پزشکی با انتشار بیانیه‌ای که به امضای ۵۴۰ نفر از اهالی حوزه سلامت رسید، خواستار توقف فوری این حملات شدند. آنها تأکید کردند که زیرساخت‌های دارویی و تجهیزات پزشکی ایران باید مورد حمایت بین‌المللی قرار گیرند.

علاوه بر حملات زمینی، دشمن حتی به محموله‌های بشردوستانه نیز رحم نکرد. سازمان هواپیمایی کشوری با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که حمله به یک فروند هواپیمای غیرنظامی ایرانی که حامل دارو و تجهیزات پزشکی در فرودگاه مشهد بود، جنایت جنگی و نقض آشکار حقوق بین‌الملل است. این اقدام در تضاد کامل با کنوانسیون‌های شیکاگو و مونترال و همچنین ماده ۵۲ پروتکل الحاقی اول ژنو بوده که حمله به هواپیما‌های حامل کمک‌های بشردوستانه را مصداق جنایت جنگی می‌داند.

جنایات جنگی همچنان ادامه دارد

مهدی پیرصالحی، معاون وزیر بهداشت و رئیس سازمان غذا و دارو، با اشاره به اصابت مستقیم چند موشک به شرکت «توفیق دارو»، از تخریب کامل واحد‌های تولید مواد اولیه دارو‌های بیمارستانی و ضدسرطان خبر داد و تصریح کرد که از ابتدای جنگ، حدود ۲۴ کارخانه دارویی و تجهیزات پزشکی آسیب دیده‌اند. فاطمه محمدبیگی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس، نیز این حملات را مصداق بارز جنایت جنگی خواند و تأکید کرد که دشمن با هدف از بین بردن جمعیت بیماران کشور، به دنبال مقابله مستقیم با تک‌تک افراد ملت ایران است.

پیش از این وقایع، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، در نامه‌ای به مدیرکل سازمان جهانی بهداشت نسبت به فشار بی‌سابقه بر نظام سلامت هشدار داده و خواستار محکومیت این اقدامات جنایتکارانه شده بود. هوشنگ پوربابایی، حقوقدان بین‌الملل، نیز با تأکید بر اینکه حمله به مراکز بیمارستانی و کمک‌های بشردوستانه خلاف حقوق بین‌الملل است، بر قابلیت پیگیری این جنایات در مراجع قضایی بین‌المللی تأکید کرد.

فعال‌کردن مسیر‌های جایگزین برای تامین دارو

با توجه به این حملات گسترده، یک واقعیت راهبردی خودنمایی می‌کند: وابستگی به غرب در حوزه دارو، به یک تهدید جدی برای امنیت ملی تبدیل شده است. داده‌های تجاری نشان می‌دهد از حدود یک میلیارد دلار واردات سالانه داروی کشور، بیش از ۷۴۰ میلیون دلار از کشور‌های اروپایی و آمریکا تأمین می‌شود. این وابستگی در شرایط جنگی، با توجه به محدودیت‌های انتقال هوایی و ارزی، کشور را در موقعیت آسیب‌پذیری قرار داده است.

اگر دشمن امروز مراکز ارویی تولید دارو در داخل را می‌زند، فردا می‌تواند با قطع صادرات دارو به ایران، زنجیره تأمین را مختل کند. در چنین شرایطی، تنوع‌بخشی به مبادی واردات و استفاده از ظرفیت دارویی چین، یک الزام نه، بلکه یک ضرورت حیاتی است.

چین به عنوان یک گزینه راهبردی و مطمئن مطرح است. فعالیت بیش از ۱۶۰۰ واحد تولیدی داروسازی در این کشور و صادرات ۱۲ میلیارد دلاری چین در سال ۲۰۲۴ (که نیمی از آن به مقصد اروپا و آمریکا بوده)، نشان‌دهنده پتانسیل بالا و انطباق کیفی تولیدات چین با استاندارد‌های بین‌المللی است. با در نظر گرفتن بازار ۵.۵ میلیارد دلاری ایران و نیاز وارداتی سالانه ۱ میلیارد دلار، صنعت داروسازی چین به تنهایی قادر به تأمین پایدار این حجم از تقاضا خواهد بود.

در کوتاه‌مدت، ضروری است تا با تنوع‌بخشی به مبادی تأمین دارو و فراهم کردن امکان واردات از کشور‌های همسو به‌ویژه چین، از کمبود و اختلال در دسترسی بیماران به دارو‌های وارداتی جلوگیری شود. افزایش سهم واردات موازی از این کشور‌ها با هدف ایجاد امکان جایگزینی با سهم کشور‌های متخاصم، باید به عنوان یک اولویت در دستور کار دولت و نظام سلامت قرار گیرد. اتکا به شرق، نه یک انتخاب سیاسی، بلکه یک راهبرد هوشمندانه برای مصون‌سازی جان بیماران در برابر توطئه‌های دشمن است.