باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی - مجید موافق قدیری رئیس انجمن خوراک دام، طیور و آبزیان با بیان اینکه جنگ خاورمیانه و بسته شدن تنگه هرمز الگوی کشت آمریکا را تغییر می‌دهد، گفت: با توجه به بسته شدن تنگه هرمز سویا جایگزین بخشی از سطح زیرکشت ذرت می‌شود.

به گفته وی، تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و بحران پیرامون تنگه هرمز، اکنون فراتر از بازار انرژی رفته و بر تصمیم‌های کشاورزان آمریکای شمالی برای الگوی کشت سال ۲۰۲۶ نیز تأثیر گذاشته است، بر اساس برآوردهای وزارت کشاورزی این کشور، انتظار می‌رود کشاورزان آمریکایی بخشی از سطح زیرکشت ذرت را کاهش داده و به سمت کشت سویا حرکت کنند؛ تغییری که عمدتاً ناشی از افزایش هزینه‌های کود و لجستیک در پی این بحران است.

موافق قدیری ادامه داد: براساس چشم‌انداز سال ۲۰۲۶ وزارت کشاورزی آمریکا، کشاورزان این کشور احتمالاً حدود ۳۸ میلیون هکتار ذرت کشت خواهند کرد که این رقم نسبت به رکورد سطح زیرکشت سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۲ میلیون هکتار معادل ۴.۸ درصد کاهش را نشان می‌دهد که  کاهش سودآوری کشت ذرت و حجم بالای ذخایر داخلی ذرت و فشار نزولی بر قیمت‌ها و افزایش جذابیت کشت سویا دو عامل اصلی در این تغییر هستند که در مقابل، انتظار می‌رود سطح زیرکشت سویا افزایش پیدا کند. برآوردها نشان می‌دهد که کشاورزان آمریکایی در سال آینده حدود ۳۴٫۴ میلیون هکتار سویا کشت خواهند کرد که این رقم نسبت به فصل گذشته حدود ۱٫۵ میلیون هکتار افزایش خواهد داشت و بسیاری از کشاورزان در شرایط فعلی سویا را گزینه‌ای جذاب‌تر از نظر اقتصادی می‌دانند.

این فعال بخش اقتصادی اذعان می کند که تنش‌ها در تنگه هرمز به گفته تحلیلگران به یک رویدادغیرمنتظره برای بازار نهاده‌های کشاورزی تبدیل شده است چرا که این منطقه نقش بسیار مهمی در تجارت جهانی کودهای شیمیایی دارد به طوریکه  حدود ۳۰ درصد صادرات جهانی کود نیتروژنی و حدود ۴۰ درصد صادرات جهانی اوره
از این مسیر یا کشورهای منطقه تأمین می‌شود که اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل و افزایش هزینه انرژی باعث شده قیمت کودها به سرعت افزایش یابد. به عنوان نمونه، قیمت اوره در بازار نیواورلئان آمریکا (NOLA) طی چند روز بیش از ۱۵ درصد افزایش داشته است.

موافق قدیری ادامه داد؛ این کودها برای محصولات کلیدی مانند ذرت و غلات حیاتی هستند. انسداد طولانی‌مدت همزمان باعث کاهش ظرفیت تولید و ناتوانی در تغییر مسیر تأمین به مناطق دیگر خواهد شد. از آنجا که هزینه کود حدود ۲۰ درصد از قیمت غلات را تشکیل می‌دهد، اختلالات می‌تواند کشاورزان را مجبور به کاهش محصول‌دهی یا تغییر به محصولات دیگر همچون سویا کند.

رئیس انجمن خوراک دام، طیور و آبزیان یکی از دلایل اصلی افزایش جذابیت سویا، نیاز بسیار کمتر آن به کودهای نیتروژنی نسبت به ذرت دانست و افزود تولید ذرت وابستگی بالایی به کودهای نیتروژنی دارد که از گاز طبیعی و آمونیاک تولید می‌شوند؛ نهاده‌هایی که به شدت تحت تأثیر نوسانات بازار انرژی قرار دارند. در نتیجه کشت سویا برای کشاورزان مزایایی همچون وابستگی کمتر به کود، پیش‌بینی‌پذیری بیشتر هزینه‌ها و انعطاف‌پذیری بالاتر در شرایط ناپایدار بازار نهاده‌ها به همراه دارد.

وی ادامه داد: در این راستا بازارهای جهانی نیز واکنش‌های متفاوتی به این تحولات نشان داده‌اند. در بورس کالای شیکاگو (CBOT) افزایش قیمت انرژی تا حدی از قیمت محصولات کشاورزی به‌ویژه ذرت و روغن سویا حمایت کرده است،  اما در صورت کاهش صادرات، اختلال در جریان تجارت ممکن است به افزایش موجودی انبارها منجر شود.

رئیس انجمن خوراک دام، طیور و آبزیان گفت: با توجه به موارد ذکر شده؛ تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه نشان می‌دهد که اثرات جنگ‌ها محدود به میدان نبرد نیست، افزایش قیمت انرژی و کودهای شیمیایی ناشی از بحران منطقه‌ای، اکنون حتی تصمیم کشاورزان آمریکایی درباره اینکه چه محصولی را برای سال آبی ۲۰۲۶ بکارند را نیز تحت تأثیر قرار داده و سویا را به گزینه‌ای جذاب‌تر نسبت به ذرت تبدیل کرده است.

قدیری در نهایت تاکید کرد: هرچند ایالات متحده در حال حاضر نسبتا به نظر می‌رسد مصون باقی مانده، اما این به معنای ماندن قیمت‌های محلی در سطح پایین نیست. در این خصوص فشارهای بازار جهانی در حال تشدید هستند.ضمن اینکه نکته قابل توجه این است که روسیه اخیرا صادرات نیترات آمونیوم را برای حدود یک ماه (تا ۲۱ آوریل) به دلیل فصل کاشت معلق کرده است. این اقدام ریسک‌های بالای موجود در زنجیره تأمین را برجسته می‌کند. گفتنی است شوک‌های قیمتی غذا ممکن است در ۶ تا ۹ ماه آینده ظاهر شود که تمام این فاکتورها برای کسب‌وکارهای کشاورزی، زنجیره‌های تأمین یا مصرف‌کننده ها یک ریسک حیاتی است که باید به آن توجه کرد.