باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری - میثم ظهوریان، عضو هیئترئیسه و دبیر کمیسیون اقتصادی مجلس درمورد نظر مجلس درمورد تنگه هرمز ناظر بر عبور کشتیهای بینالمللی از آن گفت: دو نکته باید گفته شود. یکی تأثیرات تنگه هرمز به عنوان یک اهرم مهم که در جنگ فعلی میتواند بر طرف مقابل فشار وارد کند؛ فشاری که زمان را به عنوان یک متغیر مهم به نفع ایران میکند. چون تنگه هرمز جنگ را از عرصه نظامی به حوزه اقتصاد کشانده است؛ و تأثیر مهم دیگر تنگه هرمز بر تورم مصرفکننده است که صرفاً محدود به حاملهای انرژی نیست و ممکن است بر مواد غذایی نیز، تأثیر بگذارد و حاملهای انرژی بر محصولات دیگر تأثیر قابلتوجهی خواهند گذاشت که باعث فشار اجتماعی بر افراد تصمیمگیر در آمریکا و اروپا خواهند داشت.
دبیر کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به تأثیر تنگه هرمز و تولید ناخالص داخلی (GDP) بر آن کشورها ادامه داد: هر ۱۰ درصد افزایش قیمت نفت میتواند ۴-۲ دهم رشد اقتصادی را کاهش دهد که این موضوع به میزان وابستگی این کشورها به نفت بستگی دارد.
از تأثیرات دیگر تنگه هرمز که از موارد قبلی مهمتر است میتوان به تأثیر آن بر بازارهای جهانی اشاره کرد. وقتی که از بازار سهام صحبت میشود صرفاً مردم عادی نیستند بلکه این جنگ و تنگه هرمز بر منافع اقتصادی افرادی تأثیر میگذارد که بر سیستم تصمیمگیری در کشورهای غربی تأثیرگذار هستند و اعداد قابل توجهی را دربر میگیرند.
ظهوریان گفت: یک دعوای حقوقی طولانیمدت برای موضوع تنگه وجود دارد که دعوا بر سر دو واژه است. یکی، حق عبور بیضرر که در معاهده ۱۹۵۸ ژنو به رسمیت شناخته شده است و چیزی که ایران تأکید کرد و در قانون داخلیاش مبتنی بر همین کنوانسیون ۱۹۵۸ ژنو طراحی شده و بر حق عبور بیضرر تأکید شده است. امّا تغییری در کنوانسیون حقوق دریاها در سال ۱۹۸۲ انجام شده است بر حق عبور ترانزیتی که آمریکاییها بیشتر بر حق عبور ترانزیتی تأکید میکنند و این یک اختلافنظر طولانیمدت است.
دبیر کمیسیون اقتصادی مجلس ادامه داد: در کنوانسیون ۱۹۵۸ ژنو، تنگه هرمز به مفهوم جایی است که آبهای آزاد را به آبهای آزاد متصل میکند و اجازه تعلیق در این تنگهها برای عبور داده نشده است؛ مگر این که مخل نظم، امنیت و صلح باشد و به دلیل این که تفسیر وسیعی است، اگر کسی بخواهد از نظر حقوقی شکایت کند اثبات بیضرر بودن عبور از تنگه را بسیار مشکل میکند.
بر اساس کنوانسیون۱۹۵۸، اگر زیردریاییها بخواهند عبور کنند باید بالا بیایند و پرچم نشان دهند و هواپیماها هم، برای عبور از آبهای سرزمینی باید اجازه بگیرند.
ظهوریان گفت: در کنوانسیون ۱۹۵۸، دو محدوده دریایی تعیین شده است. دریاهای سرزمینی هستند که کاملاً وابسته به قوانین کشور مبدأ (صاحب آن بندر) است و دریای مجاور که صرفاً از نظر گمرکی، مهاجرتی، نظم و قوانین میتواند نظارت داشته باشد.
دبیر کمیسیون اقتصادی مجلس افزود: این که مسئولان میگویند تنگه هرمز را نبستهاند هوشمندانه است. چون بر اساس کنوانسیون ۱۹۵۸ ژنو، کلی بستن تنگه خلاف قانون است. امّا بر اساس این که اقدامی مخل نظم، امنیت و صلح باشد، میتوان کشتیها را ممنوع کرد.