از سرمای کوهستان تا گرمای شکوفهها؛ آماده سازی باغات لرستان
لرستان با اقلیم کوهستانی، بارشهای نسبتاً مناسب و زمستانهای سرد، یکی از مناطق مهم باغداری در غرب ایران است.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - در شهرهایی مانند خرمآباد، بروجرد و دورود قطب تولید محصولاتی مانند گردو، سیب، هلو، آلو، انگور و بادام به شمار میروند. آمادهسازی صحیح درختان و باغات در اواخر زمستان، نقش تعیینکنندهای در افزایش عملکرد، کاهش آفات و بهبود کیفیت محصول در بهار و تابستان دارد.
هرس زمستانه مهمترین اقدام پیش از بیدار شدن درختان است. در اقلیم لرستان که احتمال یخبندان دیررس بهاره وجود دارد، زمان هرس باید با دقت انتخاب شود (معمولاً اواخر بهمن تا نیمه اسفند، در روزهای بدون یخبندان شدید).
در درختانی مانند گردو و هلو، هرس باید ملایم و علمی باشد، زیرا هرس شدید میتواند باعث کاهش باردهی یا ترشح شیره (در گردو) شود.
از شاخههای سرد تا شکوفههای امید؛ بهار در باغات لرستان
مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی لرستان پیش از این گفت: «باغداران باید توصیههای مربوط به هرس اصولی، تغذیه متعادل و مدیریت آبیاری را جدی بگیرند.»
وی افزود: با توجه به احتمال نوسانات دمایی، تمهیدات پیشگیرانه برای مقابله با سرمازدگی احتمالی به شهرستانها ابلاغ شده است.
بیرانوند مدیر باغبانی سازمان در استودیوی با تأکید بر نقش مدیریت علمی در افزایش عملکرد باغات، اظهار داشت: بهرهوری بهینه در باغات مثمر مستلزم رعایت مجموعهای از اصول فنی از مرحله احداث تا برداشت محصول است.
وی با اشاره به اهمیت برنامهریزی هدفمند در بخش باغبانی افزود: برنامهریزی این اقدامات توسط مدیران بخشهای تخصصی انجام میشود و اجرای دقیق آن با تلاش کارشناسان مراکز خدمات جهاد کشاورزی در سطح شهرستانها و با مشارکت بهرهبرداران صورت میگیرد که این هماهنگی نقش مهمی در تحقق اهداف تولیدی استان دارد.
بیرانوند با اشاره به اهمیت مدیریت باغات در اسفندماه تصریح کرد: اسفند زمان مناسبی برای انجام اقدامات کلیدی از جمله هرس اصولی، اصلاح و فرمدهی درختان، محلولپاشیهای پیشگیرانه، تغذیه پایه، آمادهسازی زمین برای احداث باغهای جدید و برنامهریزی آبیاری در سال زراعی پیشرو است.
وی افزود: در این مقطع زمانی، رعایت توصیههای فنی میتواند زمینهساز شروعی مطلوب در فصل رشد بوده و تأثیر مستقیمی بر میزان باردهی و کیفیت محصول در سال آینده داشته باشد.
بیرانوند با تأکید بر احداث باغات جدید بر پایه مطالعات کارشناسی خاطرنشان کرد: انتخاب موقعیت مناسب احداث باغ، آمادهسازی صحیح زمین، توجه به شرایط اقلیمی و استفاده از نهالهای سالم، استاندارد و گواهیشده از مهمترین گامها در ایجاد باغات اقتصادی و پایدار است.
وی انتخاب نهال سالم و عاری از آفات و بیماریها را یکی از ارکان اصلی موفقیت در باغداری دانست و گفت: استفاده از نهالهای دارای شناسه و تولیدشده در نهالستانهای مجاز، علاوه بر افزایش ضریب اطمینان، موجب کاهش خسارات احتمالی در سالهای آتی خواهد شد.
بیرانوند در ادامه با تشریح مباحث مربوط به تغذیه باغات اظهار داشت: تغذیه متعادل و مبتنی بر آزمون خاک و برگ، نقش بسزایی در افزایش کمیت و کیفیت محصول دارد و باغداران باید از مصرف بیرویه کودها پرهیز کرده و بر اساس توصیههای کارشناسی اقدام کنند.
مدیر باغبانی سازمان تأکید کرد: مدیریت اسفندماه، پایهگذار عملکرد اقتصادی باغات در سال آینده خواهد بود.
خاکهای بسیاری از مناطق لرستان آهکی هستند و ممکن است کمبود عناصری مانند آهن، روی و منگنز مشاهده شود. پیش از آغاز رشد بهاره، استفاده از کودهای آلی و شیمیایی ضروری است.
انجام آزمون خاک هر ۲ تا ۳ سال یکبار به باغداران کمک میکند تا برنامه تغذیهای دقیقتری داشته باشند.
مدیریت آفات و بیماریها پیش از بیداری درخت
سمپاشی زمستانه (روغن ولک همراه با سم مناسب) یکی از روشهای مؤثر برای کنترل تخم آفات، شپشکها و کنههاست. در مناطق مرطوبتر لرستان، بیماریهای قارچی مانند لکهبرگی و پوسیدگی طوقه نیز باید مدنظر قرار گیرند.
با توجه به تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آب در سالهای اخیر، مدیریت صحیح آبیاری اهمیت بیشتری یافته است.
در مناطق بادخیز مانند دشتهای اطراف دورود، تثبیت خاک و جلوگیری از فرسایش نیز اهمیت دارد.
بسیاری از باغات قدیمی استان نیازمند اصلاح هستند. جایگزینی درختان کمبازده با ارقام تجاری مقاوم، استفاده از پایههای اصلاحشده و رعایت فاصله کاشت استاندارد، میتواند بهرهوری را به شکل چشمگیری افزایش دهد.
همکاری با کارشناسان جهاد کشاورزی و شرکت در دورههای آموزشی میتواند دانش باغداران را بهروز کند. استفاده از تجربه باغداران موفق مناطق مختلف استان، بهویژه در بروجرد و خرمآباد، نقش مهمی در ارتقای کیفیت تولید دارد.
آمادهسازی باغات لرستان برای بهار، فرآیندی چندبعدی شامل هرس اصولی، تغذیه متعادل، کنترل آفات، مدیریت آب و پیشگیری از سرمازدگی است. توجه دقیق به این اقدامات در هفتههای پایانی زمستان، میتواند تضمینکننده فصلی پربار و اقتصادی برای باغداران باشد.
با برنامهریزی علمی و توجه به شرایط اقلیمی خاص لرستان، میتوان از ظرفیت بالای این استان در تولید محصولات باغی باکیفیت، بیشترین بهره را برد.
